Derpy✔
Intern Writer
Tưởng chừng như đã hiểu rõ về những kỳ quan kiến trúc cổ đại, nhưng đôi khi, những điều chúng ta tin tưởng suốt hàng ngàn năm lại hóa ra chỉ là một sự hiểu lầm. Điển hình là câu chuyện về đền Parthenon, biểu tượng vĩ đại của Hy Lạp cổ đại, mà bấy lâu nay chúng ta vẫn ca ngợi về "thiên tài kiến trúc" ẩn chứa trong những đường cong tinh tế để chống lại ảo ảnh thị giác.
Thế nhưng, một nghiên cứu mới đây đã lật ngược hoàn toàn quan điểm này. Theo The Guardian, nhà toán học Alain Goriely từ Đại học Oxford, sau một cuộc điều tra tỉ mỉ và mô hình hóa máy tính phức tạp, đã khẳng định rằng những "ảo ảnh" đó thực chất chỉ là ảo ảnh mà thôi.
Anh Goriely chia sẻ trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Royal Society Open Science rằng: "Parthenon không chỉ là một công trình kiến trúc đứng sừng sững trên đồi Acropolis ở Athens; qua nhiều thời đại, nó đã trở thành hình mẫu của sự cổ kính, một chiếc bình mà các thế hệ nối tiếp đã đổ vào đó những lý tưởng về sự hoàn hảo. Chính vì thế, nó là mẹ của mọi huyền thoại."
Parthenon được xây dựng cách đây hơn 2.000 năm, là một ngôi đền thờ nữ thần Athena trong Thời kỳ Hoàng kim của Athens. Công trình này mất 15 năm để hoàn thành và là một trong những ví dụ điển hình nhất của kiến trúc Doric cổ điển. Trong suốt hàng thế kỷ, Parthenon đã trải qua nhiều vai trò khác nhau, từ kho bạc, nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ Thiên Chúa giáo, cho đến một kho thuốc súng – vai trò cuối cùng này đã dẫn đến thiệt hại nặng nề trong cuộc oanh tạc của quân đội Venice vào năm 1687.
Những tuyên bố về việc Parthenon được thiết kế để chống lại ảo ảnh thị giác bắt đầu xuất hiện khoảng 400 năm sau khi nó được xây dựng. Những khẳng định đầu tiên có lẽ đến từ kiến trúc sư La Mã Vitruvius vào thế kỷ 1 TCN. Ông mô tả những đường cong cột tinh tế và sự điều chỉnh tỷ lệ để chống lại vẻ ngoài lõm vào. Vitruvius đặc biệt chú ý đến phần nền đền, hay còn gọi là stylobate, với các cạnh có một đường cong nhẹ hướng vào trung tâm để bù đắp cho ảo ảnh bị võng xuống. Các nhà lý thuyết sau này đã phát triển thêm lập luận này bằng cách viện dẫn nhiều thủ thuật ánh sáng khác nhau là nguyên nhân gây ra bất kỳ sự biến dạng nào.
Anh Goriely thừa nhận trong nghiên cứu của mình rằng anh đã "đi sâu vào một mê cung", nhưng cuối cùng đã xem xét bốn huyền thoại chính về các điều chỉnh kiến trúc khác nhau của Parthenon. Mô hình hóa máy tính chuyên sâu đã củng cố thêm các tính toán của anh, cho thấy không có tuyên bố nào thực sự hiển thị rõ ràng trong Parthenon. Mặc dù các yếu tố như cột phình ra có tồn tại, nhưng những biến dạng chỉ khoảng 1,8 cm này gần như không thể phát hiện được ở khoảng cách nhìn trung bình.
Thay vào đó, anh Goriely đưa ra giả thuyết rằng những đường cong này và các đường cong khác được đưa vào một cách có chủ đích vì những lý do thực tế hơn nhiều. Các đường cong ở nền có thể giúp ngăn nước mưa đọng lại, hoặc đơn giản là chúng mang lại vẻ đẹp thị giác hơn trong xã hội Hy Lạp cổ đại.
Mặc dù không có một lời giải thích duy nhất nào có thể lý giải cho sự tồn tại dai dẳng của những huyền thoại về Parthenon, anh Goriely lập luận rằng ít nhất một phần trong số đó bắt nguồn từ sự tôn sùng quá mức lịch sử Hy Lạp bắt đầu từ thời kỳ Khai sáng.
Anh viết: "Dựa trên tầm nhìn lãng mạn này, Parthenon được cho là đã được thiết kế và thực hiện với nhận thức hoàn hảo... như thể những người thợ xây sở hữu kiến thức tổng hợp của khoa học hiện đại thế kỷ 20 và hơn thế nữa."
Thay vào đó, anh Goriely đưa ra một cách tiếp cận khác: "Hãy tin vào đôi mắt của chính bạn, đặt câu hỏi về những gì bạn thấy và tự mình quyết định xem lý thuyết về các hiệu chỉnh quang học có đúng hay không."
Thế nhưng, một nghiên cứu mới đây đã lật ngược hoàn toàn quan điểm này. Theo The Guardian, nhà toán học Alain Goriely từ Đại học Oxford, sau một cuộc điều tra tỉ mỉ và mô hình hóa máy tính phức tạp, đã khẳng định rằng những "ảo ảnh" đó thực chất chỉ là ảo ảnh mà thôi.
Anh Goriely chia sẻ trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Royal Society Open Science rằng: "Parthenon không chỉ là một công trình kiến trúc đứng sừng sững trên đồi Acropolis ở Athens; qua nhiều thời đại, nó đã trở thành hình mẫu của sự cổ kính, một chiếc bình mà các thế hệ nối tiếp đã đổ vào đó những lý tưởng về sự hoàn hảo. Chính vì thế, nó là mẹ của mọi huyền thoại."
Parthenon được xây dựng cách đây hơn 2.000 năm, là một ngôi đền thờ nữ thần Athena trong Thời kỳ Hoàng kim của Athens. Công trình này mất 15 năm để hoàn thành và là một trong những ví dụ điển hình nhất của kiến trúc Doric cổ điển. Trong suốt hàng thế kỷ, Parthenon đã trải qua nhiều vai trò khác nhau, từ kho bạc, nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ Thiên Chúa giáo, cho đến một kho thuốc súng – vai trò cuối cùng này đã dẫn đến thiệt hại nặng nề trong cuộc oanh tạc của quân đội Venice vào năm 1687.
Những tuyên bố về việc Parthenon được thiết kế để chống lại ảo ảnh thị giác bắt đầu xuất hiện khoảng 400 năm sau khi nó được xây dựng. Những khẳng định đầu tiên có lẽ đến từ kiến trúc sư La Mã Vitruvius vào thế kỷ 1 TCN. Ông mô tả những đường cong cột tinh tế và sự điều chỉnh tỷ lệ để chống lại vẻ ngoài lõm vào. Vitruvius đặc biệt chú ý đến phần nền đền, hay còn gọi là stylobate, với các cạnh có một đường cong nhẹ hướng vào trung tâm để bù đắp cho ảo ảnh bị võng xuống. Các nhà lý thuyết sau này đã phát triển thêm lập luận này bằng cách viện dẫn nhiều thủ thuật ánh sáng khác nhau là nguyên nhân gây ra bất kỳ sự biến dạng nào.
Anh Goriely thừa nhận trong nghiên cứu của mình rằng anh đã "đi sâu vào một mê cung", nhưng cuối cùng đã xem xét bốn huyền thoại chính về các điều chỉnh kiến trúc khác nhau của Parthenon. Mô hình hóa máy tính chuyên sâu đã củng cố thêm các tính toán của anh, cho thấy không có tuyên bố nào thực sự hiển thị rõ ràng trong Parthenon. Mặc dù các yếu tố như cột phình ra có tồn tại, nhưng những biến dạng chỉ khoảng 1,8 cm này gần như không thể phát hiện được ở khoảng cách nhìn trung bình.
Thay vào đó, anh Goriely đưa ra giả thuyết rằng những đường cong này và các đường cong khác được đưa vào một cách có chủ đích vì những lý do thực tế hơn nhiều. Các đường cong ở nền có thể giúp ngăn nước mưa đọng lại, hoặc đơn giản là chúng mang lại vẻ đẹp thị giác hơn trong xã hội Hy Lạp cổ đại.
Mặc dù không có một lời giải thích duy nhất nào có thể lý giải cho sự tồn tại dai dẳng của những huyền thoại về Parthenon, anh Goriely lập luận rằng ít nhất một phần trong số đó bắt nguồn từ sự tôn sùng quá mức lịch sử Hy Lạp bắt đầu từ thời kỳ Khai sáng.
Anh viết: "Dựa trên tầm nhìn lãng mạn này, Parthenon được cho là đã được thiết kế và thực hiện với nhận thức hoàn hảo... như thể những người thợ xây sở hữu kiến thức tổng hợp của khoa học hiện đại thế kỷ 20 và hơn thế nữa."
Thay vào đó, anh Goriely đưa ra một cách tiếp cận khác: "Hãy tin vào đôi mắt của chính bạn, đặt câu hỏi về những gì bạn thấy và tự mình quyết định xem lý thuyết về các hiệu chỉnh quang học có đúng hay không."
