Phạm Thanh Bình
Writer
Vì sao các ông lớn công nghệ sẵn sàng rót hàng trăm tỷ USD vào OpenAI, dù mức định giá lên tới khoảng 730 tỷ USD? Theo Ken Brown, phóng viên kỳ cựu của The Information, đây không đơn thuần là một canh bạc tăng trưởng, mà là biện pháp tự vệ để ngăn bong bóng AI phát nổ theo cách gây tổn thương toàn ngành.
Ngày 04/02, Brown cho biết OpenAI đang huy động tới 100 tỷ USD vốn mới. Nvidia có thể góp 30 tỷ USD, Amazon 20 tỷ USD, SoftBank 30 tỷ USD và Microsoft khoảng 10 tỷ USD. Nghe như một cuộc đua “ai tin AI hơn”, nhưng thực chất là phản ứng trước việc các kênh tài chính truyền thống bắt đầu quay lưng.
Trước đây, OpenAI không trực tiếp vay nợ. Thay vào đó, họ để các đối tác như Oracle, CoreWeave hay Vantage đứng ra vay vốn xây trung tâm dữ liệu, rồi OpenAI cam kết trả tiền thông qua hợp đồng dài hạn. Các ngân hàng cho vay dựa trên “lời hứa doanh thu tương lai” đó. Nhưng khi OpenAI đốt tiền quá nhanh, thị trường trái phiếu bắt đầu tỉnh ngộ. Nhà đầu tư lo ngại OpenAI sẽ không đủ dòng tiền để trả tiền thuê và dịch vụ trong tương lai.
Hệ quả là chi phí tài chính của các đối tác như Oracle tăng vọt, trái phiếu bị đẩy gần về nhóm rác. Oracle thậm chí phải tính đến việc bán cổ phần để huy động vốn, khiến thị trường càng thêm lo lắng. Các ngân hàng Phố Wall, vốn đã gần chạm trần rủi ro với các khoản vay trung tâm dữ liệu AI, buộc phải chứng khoán hóa hàng chục tỷ USD khoản vay và bán lại cho công ty bảo hiểm, quỹ tín dụng tư nhân để giải phóng bảng cân đối kế toán.
Khi ngân hàng không còn sẵn sàng cho “nhà thầu của OpenAI” vay tiền, việc xây trung tâm dữ liệu có nguy cơ đình trệ. Và nếu trung tâm dữ liệu dừng lại, OpenAI không thể huấn luyện mô hình. Khi đó, Nvidia không bán được GPU, Microsoft và Amazon mất doanh thu đám mây. Chuỗi domino hiện ra rất rõ.
Vì vậy, khoản đầu tư 100 tỷ USD này giống một cơ chế “tài trợ luân chuyển”. Microsoft bỏ tiền để bảo vệ các hợp đồng Azure trị giá khoảng 250 tỷ USD. Amazon rót vốn để giữ các hợp đồng đám mây 38 tỷ USD. Nvidia cấp tiền để OpenAI tiếp tục mua GPU của chính mình. Nói thẳng, đây là mô hình “tôi cho bạn vay tiền để bạn mua hàng của tôi”.
Ngoài ra, việc các ông lớn trực tiếp bơm vốn giúp trấn an chủ nợ trong chuỗi cung ứng, giữ chi phí tài trợ không leo thang thêm. Quan trọng hơn, khoản tiền này được ghi nhận là đầu tư, không phải chi tiêu vốn hay nợ mới, qua đó tránh làm xấu báo cáo tài chính và gây áp lực lên giá cổ phiếu.
Cốt lõi của vấn đề là rủi ro hệ thống. Phần lớn giá trị thị trường của Big Tech hiện nay gắn với “phần bù AI”. Nếu OpenAI sụp đổ vì thiếu tiền trả điện và mua chip, logic định giá của cả ngành AI có thể sụp theo. Mark Montgomery gọi đây là trò chơi ghế âm nhạc, nơi không ai được phép thua. Các ông lớn có thể không tin OpenAI đáng giá 730 tỷ USD, nhưng họ hiểu rằng bỏ ra 100 tỷ USD để giữ cuộc chơi tiếp diễn rẻ hơn rất nhiều so với việc mất hàng nghìn tỷ USD vốn hóa.
Ngày 04/02, Brown cho biết OpenAI đang huy động tới 100 tỷ USD vốn mới. Nvidia có thể góp 30 tỷ USD, Amazon 20 tỷ USD, SoftBank 30 tỷ USD và Microsoft khoảng 10 tỷ USD. Nghe như một cuộc đua “ai tin AI hơn”, nhưng thực chất là phản ứng trước việc các kênh tài chính truyền thống bắt đầu quay lưng.
Trước đây, OpenAI không trực tiếp vay nợ. Thay vào đó, họ để các đối tác như Oracle, CoreWeave hay Vantage đứng ra vay vốn xây trung tâm dữ liệu, rồi OpenAI cam kết trả tiền thông qua hợp đồng dài hạn. Các ngân hàng cho vay dựa trên “lời hứa doanh thu tương lai” đó. Nhưng khi OpenAI đốt tiền quá nhanh, thị trường trái phiếu bắt đầu tỉnh ngộ. Nhà đầu tư lo ngại OpenAI sẽ không đủ dòng tiền để trả tiền thuê và dịch vụ trong tương lai.
Hệ quả là chi phí tài chính của các đối tác như Oracle tăng vọt, trái phiếu bị đẩy gần về nhóm rác. Oracle thậm chí phải tính đến việc bán cổ phần để huy động vốn, khiến thị trường càng thêm lo lắng. Các ngân hàng Phố Wall, vốn đã gần chạm trần rủi ro với các khoản vay trung tâm dữ liệu AI, buộc phải chứng khoán hóa hàng chục tỷ USD khoản vay và bán lại cho công ty bảo hiểm, quỹ tín dụng tư nhân để giải phóng bảng cân đối kế toán.
Khi ngân hàng không còn sẵn sàng cho “nhà thầu của OpenAI” vay tiền, việc xây trung tâm dữ liệu có nguy cơ đình trệ. Và nếu trung tâm dữ liệu dừng lại, OpenAI không thể huấn luyện mô hình. Khi đó, Nvidia không bán được GPU, Microsoft và Amazon mất doanh thu đám mây. Chuỗi domino hiện ra rất rõ.
Vì vậy, khoản đầu tư 100 tỷ USD này giống một cơ chế “tài trợ luân chuyển”. Microsoft bỏ tiền để bảo vệ các hợp đồng Azure trị giá khoảng 250 tỷ USD. Amazon rót vốn để giữ các hợp đồng đám mây 38 tỷ USD. Nvidia cấp tiền để OpenAI tiếp tục mua GPU của chính mình. Nói thẳng, đây là mô hình “tôi cho bạn vay tiền để bạn mua hàng của tôi”.
Ngoài ra, việc các ông lớn trực tiếp bơm vốn giúp trấn an chủ nợ trong chuỗi cung ứng, giữ chi phí tài trợ không leo thang thêm. Quan trọng hơn, khoản tiền này được ghi nhận là đầu tư, không phải chi tiêu vốn hay nợ mới, qua đó tránh làm xấu báo cáo tài chính và gây áp lực lên giá cổ phiếu.
Cốt lõi của vấn đề là rủi ro hệ thống. Phần lớn giá trị thị trường của Big Tech hiện nay gắn với “phần bù AI”. Nếu OpenAI sụp đổ vì thiếu tiền trả điện và mua chip, logic định giá của cả ngành AI có thể sụp theo. Mark Montgomery gọi đây là trò chơi ghế âm nhạc, nơi không ai được phép thua. Các ông lớn có thể không tin OpenAI đáng giá 730 tỷ USD, nhưng họ hiểu rằng bỏ ra 100 tỷ USD để giữ cuộc chơi tiếp diễn rẻ hơn rất nhiều so với việc mất hàng nghìn tỷ USD vốn hóa.
