Hư Trúc
Writer
Bỏ ra cả đống tiền sắm chiếc TV màn hình lớn sắc nét, nhưng khi bật một bộ phim điện ảnh yêu thích, bạn lại thấy hình ảnh chuyển động mượt một cách kỳ quặc, trông chẳng khác gì mấy bộ phim truyền hình dài tập rẻ tiền? Rất có thể TV của bạn đang bật tính năng làm mượt chuyển động (motion smoothing) – thứ hay được dân công nghệ gọi là "hiệu ứng Soap Opera".
Nếu từng rơi vào cảm giác bộ phim bom tấn chiếu rạp hiển thị trên TV nhà mình trông giống như một buổi ghi hình thực tế hoặc phim truyền hình phát sóng ban ngày, bạn không hề tưởng tượng ra đâu. Đó chính là hiệu ứng Soap Opera (Soap Opera Effect), một hiện tượng xuất phát từ tính năng làm mượt chuyển động được cài đặt sẵn trên rất nhiều dòng TV hiện nay.
Cách thức hoạt động của nó khá thông minh: TV sẽ phân tích video theo từng khung hình, sau đó dùng thuật toán để tự động "điền vào chỗ trống" các khung hình nội suy ở giữa. Mục đích là để nâng số khung hình của nội dung gốc – vốn thường chỉ được quay ở mức 24fps hoặc 30fps (khung hình/giây) – lên mức 60fps, thậm chí 120fps mà màn hình TV có thể gánh được.
Việc thêm chi tiết và làm mịn chuyển động này cực kỳ tuyệt vời khi bạn xem thể thao, các chương trình tin tức, truyền hình thực tế hay chơi game, vì nó giúp giảm thiểu tối đa tình trạng mờ nhòe khi có chuyển động nhanh.
Vấn đề nằm ở chỗ: Điện ảnh truyền thống có ngôn ngữ hình ảnh riêng. Hầu hết các bộ phim chiếu rạp từ trước đến nay đều được quay ở chuẩn 24fps. Độ mờ chuyển động tự nhiên (motion blur) ở mức 24fps này chính là thứ tạo ra "chất điện ảnh" (cinematic look) mà bộ não chúng ta đã quá quen thuộc. Nó mang lại cảm giác nghệ thuật và giúp người xem tách biệt khỏi thực tế.
Trong khi đó, các phim truyền hình dài tập (soap opera) ngày xưa lại hay được quay ở tốc độ khung hình cao hơn (30fps hoặc 60fps). Khi bạn bật motion smoothing cho một bộ phim điện ảnh, TV sẽ biến mọi chuyển động trở nên siêu thực, góc quay dịch chuyển thiếu tự nhiên và làm mất đi cái hồn của tác phẩm.
Đó là lý do vì sao các nhà làm phim, và thậm chí cả những tài tử như Tom Cruise, từng lên tiếng kêu gọi khán giả hãy tắt ngay tính năng làm mượt chuyển động khi xem phim tại nhà để thưởng thức đúng trải nghiệm nghệ thuật mà đạo diễn mong muốn.
Quy tắc rất đơn giản:
* Nên TẮT: Khi xem phim điện ảnh, phim truyền hình giật gân, các tác phẩm đòi hỏi tính điện ảnh cao.
* Nên BẬT: Khi xem tường thuật thể thao, chương trình thời sự, show thực tế hoặc kết nối để chơi video game.
Thử thách là mỗi hãng sản xuất lại đặt cho tính năng này một cái tên khác nhau và giấu nó tương đối sâu trong phần cài đặt hình ảnh:
Nếu từng rơi vào cảm giác bộ phim bom tấn chiếu rạp hiển thị trên TV nhà mình trông giống như một buổi ghi hình thực tế hoặc phim truyền hình phát sóng ban ngày, bạn không hề tưởng tượng ra đâu. Đó chính là hiệu ứng Soap Opera (Soap Opera Effect), một hiện tượng xuất phát từ tính năng làm mượt chuyển động được cài đặt sẵn trên rất nhiều dòng TV hiện nay.
Bản chất của tính năng làm mượt chuyển động
Về mặt kỹ thuật, tính năng này thường được gọi là motion smoothing hoặc motion interpolation (chèn khung hình).Cách thức hoạt động của nó khá thông minh: TV sẽ phân tích video theo từng khung hình, sau đó dùng thuật toán để tự động "điền vào chỗ trống" các khung hình nội suy ở giữa. Mục đích là để nâng số khung hình của nội dung gốc – vốn thường chỉ được quay ở mức 24fps hoặc 30fps (khung hình/giây) – lên mức 60fps, thậm chí 120fps mà màn hình TV có thể gánh được.
Việc thêm chi tiết và làm mịn chuyển động này cực kỳ tuyệt vời khi bạn xem thể thao, các chương trình tin tức, truyền hình thực tế hay chơi game, vì nó giúp giảm thiểu tối đa tình trạng mờ nhòe khi có chuyển động nhanh.
Tại sao xem phim điện ảnh bật tính năng này lại dở?
Vấn đề nằm ở chỗ: Điện ảnh truyền thống có ngôn ngữ hình ảnh riêng. Hầu hết các bộ phim chiếu rạp từ trước đến nay đều được quay ở chuẩn 24fps. Độ mờ chuyển động tự nhiên (motion blur) ở mức 24fps này chính là thứ tạo ra "chất điện ảnh" (cinematic look) mà bộ não chúng ta đã quá quen thuộc. Nó mang lại cảm giác nghệ thuật và giúp người xem tách biệt khỏi thực tế.
Trong khi đó, các phim truyền hình dài tập (soap opera) ngày xưa lại hay được quay ở tốc độ khung hình cao hơn (30fps hoặc 60fps). Khi bạn bật motion smoothing cho một bộ phim điện ảnh, TV sẽ biến mọi chuyển động trở nên siêu thực, góc quay dịch chuyển thiếu tự nhiên và làm mất đi cái hồn của tác phẩm.
Đó là lý do vì sao các nhà làm phim, và thậm chí cả những tài tử như Tom Cruise, từng lên tiếng kêu gọi khán giả hãy tắt ngay tính năng làm mượt chuyển động khi xem phim tại nhà để thưởng thức đúng trải nghiệm nghệ thuật mà đạo diễn mong muốn.
Khi nào nên bật và khi nào nên tắt?
Quy tắc rất đơn giản:
* Nên TẮT: Khi xem phim điện ảnh, phim truyền hình giật gân, các tác phẩm đòi hỏi tính điện ảnh cao.
* Nên BẬT: Khi xem tường thuật thể thao, chương trình thời sự, show thực tế hoặc kết nối để chơi video game.
Cách tìm và tắt "Soap Opera Effect" trên các dòng TV
Nhiều dòng TV thông minh đời mới sẽ tự động tắt tính năng này nếu bạn chuyển chế độ hình ảnh sang Cinema, Movie hoặc Filmmaker Mode. Tuy nhiên, không ít trường hợp tính năng này vẫn mặc định bật ở các chế độ khác.Thử thách là mỗi hãng sản xuất lại đặt cho tính năng này một cái tên khác nhau và giấu nó tương đối sâu trong phần cài đặt hình ảnh:
- LG: Vào Tất cả cài đặt (All Settings) > Cài đặt chế độ hình ảnh (Picture Mode Settings) > Tùy chọn hình ảnh (Picture Options) > Tắt TruMotion.
- Samsung: Vào Tất cả cài đặt (All Settings) > Hình ảnh (Picture) > Cài đặt hình ảnh chuyên sâu (More Picture Settings) > Cài đặt độ rõ hình ảnh (Picture Clarity Settings) > Tắt Auto Motion Plus.
- Sony: Vào Cài đặt (Settings hoặc Home) > Cài đặt hình ảnh (Picture Settings / Display & Sound) > Hình ảnh (Picture) > Chuyển động (Motion) > Tắt Motionflow.
- Google TV: Thường nằm ở Cài đặt (Settings) > Hiển thị & Âm thanh (Display & Sound) > Hình ảnh (Picture) > Cài đặt nâng cao (Advanced Settings) > Tìm các mục như Motion Enhancement, Motion Clarity hoặc Motion Clearness.
