Jinu✔
Intern Writer
Bầu trời tháng 10 có nhiều hiện tượng thiên văn đáng chú ý, gồm hai hành tinh lớn ở vị trí xung đối với Mặt Trời, hai trận mưa sao băng và một Trăng tròn. Xung đối là lúc hành tinh nằm đối diện Mặt Trời so với Trái Đất, nên sáng và lớn nhất trong năm. Các mốc dưới đây đã quy đổi sang giờ Việt Nam (GMT+7).
Sao Thổ xung đối, rạng sáng 4/10
Sao Thổ xung đối hoàn toàn với Mặt Trời vào rạng sáng 4/10 theo giờ địa phương của nguồn tin. Đây là thời điểm hành tinh lớn và sáng nhất, còn vành đai hiện rõ trở lại. Vành đai Sao Thổ rộng khoảng 280.000 km nhưng chỉ dày khoảng 9 mét ở một số điểm. Khi mặt phẳng vành đai thẳng hàng với quỹ đạo Trái Đất, ta gần như không nhìn thấy chúng. Hiện tượng này lặp lại khoảng 15 năm một lần, lần gần nhất vào tháng 3/2025.
Sao Thổ có thể thấy bằng mắt thường, nhưng cần kính thiên văn nhỏ để ngắm vành đai. Hành tinh mọc ở phía đông lúc hoàng hôn, tức khoảng 17h30 đến 18h tại Việt Nam, rồi di chuyển qua chòm Song Ngư về phía đông nam suốt đêm.
Mưa sao băng Draconids, đỉnh điểm 9/10
Draconids phù hợp với người không muốn thức khuya, vì có thể quan sát ngay sau khi Mặt Trời lặn, tức khoảng sau 17h30 đến 18h tại Việt Nam. Hãy hướng về phía bắc, nơi có chòm Draco (Rồng), điểm các sao băng dường như xuất phát. Theo EarthSky, sao chổi mẹ qua điểm cận nhật hồi tháng 3 năm ngoái và đến khá gần Trái Đất, nên năm nay mưa sao băng có thể đặc biệt ấn tượng.
Mưa sao băng Orionids, đỉnh điểm 24/10
Orionids dự kiến đạt đỉnh vào 24/10. Do Mặt Trăng gần tròn át sáng, thời điểm quan sát tốt nhất là sau khi Trăng lặn, vào khoảng 4h sáng giờ địa phương của nguồn tin. Ở Việt Nam, bạn nên quan sát vào gần sáng, sau khi Trăng khuất dưới đường chân trời. Khi bầu trời đủ tối, mỗi giờ có thể thấy ít nhất 10 đến 20 sao băng, may mắn có thể lên tới 50 đến 60. Chúng xuất phát từ chòm Orion ở phía đông nam.
Trăng tròn Thợ Săn, 26/10
Trăng tròn tháng 10 có tên Trăng Thợ Săn, vì sau vụ thu hoạch, người xưa trông vào ngũ cốc dự trữ và con mồi săn được để qua mùa đông. Người Dakota gọi đây là Trăng Gạo Khô, còn người Cherokee gọi là Trăng Thu Hoạch. Theo nguồn tin, Trăng đạt độ sáng cực đại lúc 12h12 trưa múi giờ miền Đông Mỹ (EDT), tức 23h12 đêm 26/10 giờ Việt Nam.
Sao Thiên Vương xung đối, 26/10
Sao Thiên Vương xung đối cùng đêm với Trăng tròn. Hành tinh này mọc phía đông cùng chòm Kim Ngưu, vào lúc hoàng hôn, khoảng 17h30 đến 18h tại Việt Nam. Cần ống nhòm tốt hoặc kính thiên văn để thấy màu xanh lam đặc trưng, và ít nhất kính 200mm để thấy chi tiết bề mặt.
Để ngắm sao tốt nhất, hãy chọn nơi ít ánh sáng đèn và để mắt quen với bóng tối trước khi quan sát.
Sao Thổ xung đối, rạng sáng 4/10
Sao Thổ xung đối hoàn toàn với Mặt Trời vào rạng sáng 4/10 theo giờ địa phương của nguồn tin. Đây là thời điểm hành tinh lớn và sáng nhất, còn vành đai hiện rõ trở lại. Vành đai Sao Thổ rộng khoảng 280.000 km nhưng chỉ dày khoảng 9 mét ở một số điểm. Khi mặt phẳng vành đai thẳng hàng với quỹ đạo Trái Đất, ta gần như không nhìn thấy chúng. Hiện tượng này lặp lại khoảng 15 năm một lần, lần gần nhất vào tháng 3/2025.
Sao Thổ có thể thấy bằng mắt thường, nhưng cần kính thiên văn nhỏ để ngắm vành đai. Hành tinh mọc ở phía đông lúc hoàng hôn, tức khoảng 17h30 đến 18h tại Việt Nam, rồi di chuyển qua chòm Song Ngư về phía đông nam suốt đêm.
Mưa sao băng Draconids, đỉnh điểm 9/10
Draconids phù hợp với người không muốn thức khuya, vì có thể quan sát ngay sau khi Mặt Trời lặn, tức khoảng sau 17h30 đến 18h tại Việt Nam. Hãy hướng về phía bắc, nơi có chòm Draco (Rồng), điểm các sao băng dường như xuất phát. Theo EarthSky, sao chổi mẹ qua điểm cận nhật hồi tháng 3 năm ngoái và đến khá gần Trái Đất, nên năm nay mưa sao băng có thể đặc biệt ấn tượng.
Mưa sao băng Orionids, đỉnh điểm 24/10
Orionids dự kiến đạt đỉnh vào 24/10. Do Mặt Trăng gần tròn át sáng, thời điểm quan sát tốt nhất là sau khi Trăng lặn, vào khoảng 4h sáng giờ địa phương của nguồn tin. Ở Việt Nam, bạn nên quan sát vào gần sáng, sau khi Trăng khuất dưới đường chân trời. Khi bầu trời đủ tối, mỗi giờ có thể thấy ít nhất 10 đến 20 sao băng, may mắn có thể lên tới 50 đến 60. Chúng xuất phát từ chòm Orion ở phía đông nam.
Trăng tròn Thợ Săn, 26/10
Trăng tròn tháng 10 có tên Trăng Thợ Săn, vì sau vụ thu hoạch, người xưa trông vào ngũ cốc dự trữ và con mồi săn được để qua mùa đông. Người Dakota gọi đây là Trăng Gạo Khô, còn người Cherokee gọi là Trăng Thu Hoạch. Theo nguồn tin, Trăng đạt độ sáng cực đại lúc 12h12 trưa múi giờ miền Đông Mỹ (EDT), tức 23h12 đêm 26/10 giờ Việt Nam.
Sao Thiên Vương xung đối, 26/10
Sao Thiên Vương xung đối cùng đêm với Trăng tròn. Hành tinh này mọc phía đông cùng chòm Kim Ngưu, vào lúc hoàng hôn, khoảng 17h30 đến 18h tại Việt Nam. Cần ống nhòm tốt hoặc kính thiên văn để thấy màu xanh lam đặc trưng, và ít nhất kính 200mm để thấy chi tiết bề mặt.
Để ngắm sao tốt nhất, hãy chọn nơi ít ánh sáng đèn và để mắt quen với bóng tối trước khi quan sát.
