Thế Việt
Writer
Cuộc đụng độ chưa từng có giữa Thung lũng Silicon và hệ thống quân sự lớn nhất thế giới đang bước vào những giờ phút sinh tử. Anthropic, một trong những thế lực tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo toàn cầu, đang phải đối mặt với một tối hậu thư đanh thép từ Lầu Năm Góc. Thời hạn chót được ấn định vào lúc 5:01 chiều ngày thứ Sáu theo giờ Bờ Đông Mỹ (tức 5:01 sáng thứ Bảy 28/02 theo giờ Việt Nam), buộc công ty này phải nhượng bộ các yêu cầu nới lỏng kiểm soát AI của quân đội Mỹ. Nếu từ chối, Anthropic không chỉ đối diện với việc mất trắng bản hợp đồng béo bở trị giá 200 triệu USD, mà còn hứng chịu đòn trừng phạt khốc liệt nhất: bị liệt vào danh sách "rủi ro chuỗi cung ứng" – một nhãn mác vốn dĩ chỉ dành riêng cho các tập đoàn công nghệ thuộc các quốc gia đối thủ địa chính trị.
Hai lằn ranh đỏ và sự bất đồng không thể dung hòa
Tâm điểm của cuộc khủng hoảng xoay quanh mô hình ngôn ngữ lớn Claude của Anthropic, hiện đang được triển khai trên các mạng lưới bảo mật nội bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ. Lầu Năm Góc mong muốn được trao quyền sử dụng hệ thống AI này cho "tất cả các mục đích hợp pháp" mà không bị ràng buộc bởi các điều khoản của nhà cung cấp. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành của Anthropic, ông Dario Amodei, đã kiên quyết thiết lập hai lằn ranh đỏ tuyệt đối không thể thương lượng.
Thứ nhất, mô hình Claude tuyệt đối không được phép nhúng vào các hệ thống vũ khí tự chủ (hoàn toàn tự vận hành và đưa ra quyết định khai hỏa). Thứ hai, AI này không được phép trở thành công cụ để quân đội hoặc giới chức tình báo tiến hành các chiến dịch giám sát đại trà nhắm vào công dân Mỹ. Đây là những nguyên tắc cốt lõi đã được khắc sâu trong "chính sách sử dụng chấp nhận được" của bản hợp đồng 200 triệu USD mà hai bên đã ký kết từ mùa hè năm ngoái. Trả lời trước sức ép khổng lồ, ông Amodei tuyên bố đanh thép rằng những lời đe dọa sẽ không làm lung lay lập trường của công ty, bởi lương tâm của những nhà phát triển không cho phép họ dung túng cho việc sử dụng AI nằm ngoài ranh giới an toàn và đáng tin cậy của công nghệ hiện tại.
Cuộc gặp thượng đỉnh và lý lẽ của giới chức quân sự
Sự căng thẳng đã đạt đến đỉnh điểm trong một cuộc họp kín mang tính quyết định diễn ra tại Lầu Năm Góc vào thứ Ba tuần này giữa Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và CEO Dario Amodei. Dù các nguồn tin nội bộ mô tả cuộc họp diễn ra trong không khí lịch sự, giới chức quân đội đã không ngần ngại đặt lên bàn đàm phán một tối hậu thư mang tính hủy diệt.
Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc, ông Sean Parnell, sau đó đã công khai quan điểm cứng rắn trên nền tảng X, khẳng định quân đội Mỹ sẽ không cho phép bất kỳ một công ty công nghệ tư nhân nào được quyền ra lệnh hoặc can thiệp vào cách thức họ đưa ra các quyết định tác chiến. Lập luận cốt lõi của Bộ Quốc phòng Mỹ là họ không có ý định sử dụng AI để sát hại con người hay giám sát trái phép, nhưng với tư cách là người dùng cuối, họ phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của các hành động quân sự. Lầu Năm Góc nhấn mạnh rằng trong những tình huống an ninh quốc gia khẩn cấp, sinh mạng của binh lính và sự thành bại của các chiến dịch không thể bị đình trệ chỉ vì quân đội phải chờ đợi một công ty công nghệ gỡ bỏ các rào cản thuật toán.
Những kẽ hở pháp lý và hệ lụy của "bản án" chuỗi cung ứng
Trong nỗ lực cứu vãn tình hình vào phút chót, Lầu Năm Góc đã gửi cho Anthropic một bản dự thảo hợp đồng với ngôn ngữ mới ngay trong đêm. Tuy nhiên, đội ngũ pháp lý của Anthropic nhanh chóng bác bỏ "nhành olive" này. Theo đánh giá của công ty, văn bản mới dù được bọc trong lớp vỏ bọc của sự thỏa hiệp, nhưng lại gài cắm các thuật ngữ pháp lý lỏng lẻo. Những lỗ hổng này hoàn toàn cho phép quân đội Mỹ tự ý phớt lờ các biện pháp bảo vệ cốt lõi (như cấm vũ khí tự chủ và giám sát đại trà) bất cứ khi nào họ muốn.
Nếu thời hạn 5:01 sáng trôi qua mà không có thỏa thuận nào được ký kết, thiệt hại đối với Anthropic sẽ vượt xa con số 200 triệu USD của bản hợp đồng hiện tại. Ông Geoffrey Gertz, một nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), nhận định rằng việc dán nhãn "rủi ro chuỗi cung ứng" cho một công ty khởi nghiệp nội địa là một động thái trừng phạt vô cùng bất thường, vốn chỉ từng được áp dụng để phong tỏa các gã khổng lồ viễn thông như Huawei của Trung Quốc. Nếu kịch bản tồi tệ này xảy ra, nó sẽ tạo ra một hiệu ứng domino tàn khốc. Nhãn mác này sẽ trở thành một "bản án tử" về mặt thương mại, buộc các tập đoàn công nghiệp quốc phòng và các doanh nghiệp lớn khác phải cắt đứt mọi quan hệ đối tác và hợp đồng chia sẻ dữ liệu với Anthropic.
Dù Anthropic tuyên bố vẫn sẵn sàng ngồi lại bàn đàm phán để duy trì hoạt động liên tục cho quân đội Mỹ, cuộc đối đầu lịch sử này đã đặt ra một tiền lệ sâu sắc, buộc nhân loại phải đối mặt với câu hỏi lớn về ranh giới đạo đức của AI trong chiến tranh và quyền lực thực sự của các tập đoàn công nghệ trước guồng máy an ninh quốc gia.
#AnthropicxungđộtChínhphủMỹ
Hai lằn ranh đỏ và sự bất đồng không thể dung hòa
Tâm điểm của cuộc khủng hoảng xoay quanh mô hình ngôn ngữ lớn Claude của Anthropic, hiện đang được triển khai trên các mạng lưới bảo mật nội bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ. Lầu Năm Góc mong muốn được trao quyền sử dụng hệ thống AI này cho "tất cả các mục đích hợp pháp" mà không bị ràng buộc bởi các điều khoản của nhà cung cấp. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành của Anthropic, ông Dario Amodei, đã kiên quyết thiết lập hai lằn ranh đỏ tuyệt đối không thể thương lượng.
Thứ nhất, mô hình Claude tuyệt đối không được phép nhúng vào các hệ thống vũ khí tự chủ (hoàn toàn tự vận hành và đưa ra quyết định khai hỏa). Thứ hai, AI này không được phép trở thành công cụ để quân đội hoặc giới chức tình báo tiến hành các chiến dịch giám sát đại trà nhắm vào công dân Mỹ. Đây là những nguyên tắc cốt lõi đã được khắc sâu trong "chính sách sử dụng chấp nhận được" của bản hợp đồng 200 triệu USD mà hai bên đã ký kết từ mùa hè năm ngoái. Trả lời trước sức ép khổng lồ, ông Amodei tuyên bố đanh thép rằng những lời đe dọa sẽ không làm lung lay lập trường của công ty, bởi lương tâm của những nhà phát triển không cho phép họ dung túng cho việc sử dụng AI nằm ngoài ranh giới an toàn và đáng tin cậy của công nghệ hiện tại.
Cuộc gặp thượng đỉnh và lý lẽ của giới chức quân sự
Sự căng thẳng đã đạt đến đỉnh điểm trong một cuộc họp kín mang tính quyết định diễn ra tại Lầu Năm Góc vào thứ Ba tuần này giữa Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và CEO Dario Amodei. Dù các nguồn tin nội bộ mô tả cuộc họp diễn ra trong không khí lịch sự, giới chức quân đội đã không ngần ngại đặt lên bàn đàm phán một tối hậu thư mang tính hủy diệt.
Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc, ông Sean Parnell, sau đó đã công khai quan điểm cứng rắn trên nền tảng X, khẳng định quân đội Mỹ sẽ không cho phép bất kỳ một công ty công nghệ tư nhân nào được quyền ra lệnh hoặc can thiệp vào cách thức họ đưa ra các quyết định tác chiến. Lập luận cốt lõi của Bộ Quốc phòng Mỹ là họ không có ý định sử dụng AI để sát hại con người hay giám sát trái phép, nhưng với tư cách là người dùng cuối, họ phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của các hành động quân sự. Lầu Năm Góc nhấn mạnh rằng trong những tình huống an ninh quốc gia khẩn cấp, sinh mạng của binh lính và sự thành bại của các chiến dịch không thể bị đình trệ chỉ vì quân đội phải chờ đợi một công ty công nghệ gỡ bỏ các rào cản thuật toán.
Những kẽ hở pháp lý và hệ lụy của "bản án" chuỗi cung ứng
Trong nỗ lực cứu vãn tình hình vào phút chót, Lầu Năm Góc đã gửi cho Anthropic một bản dự thảo hợp đồng với ngôn ngữ mới ngay trong đêm. Tuy nhiên, đội ngũ pháp lý của Anthropic nhanh chóng bác bỏ "nhành olive" này. Theo đánh giá của công ty, văn bản mới dù được bọc trong lớp vỏ bọc của sự thỏa hiệp, nhưng lại gài cắm các thuật ngữ pháp lý lỏng lẻo. Những lỗ hổng này hoàn toàn cho phép quân đội Mỹ tự ý phớt lờ các biện pháp bảo vệ cốt lõi (như cấm vũ khí tự chủ và giám sát đại trà) bất cứ khi nào họ muốn.
Nếu thời hạn 5:01 sáng trôi qua mà không có thỏa thuận nào được ký kết, thiệt hại đối với Anthropic sẽ vượt xa con số 200 triệu USD của bản hợp đồng hiện tại. Ông Geoffrey Gertz, một nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), nhận định rằng việc dán nhãn "rủi ro chuỗi cung ứng" cho một công ty khởi nghiệp nội địa là một động thái trừng phạt vô cùng bất thường, vốn chỉ từng được áp dụng để phong tỏa các gã khổng lồ viễn thông như Huawei của Trung Quốc. Nếu kịch bản tồi tệ này xảy ra, nó sẽ tạo ra một hiệu ứng domino tàn khốc. Nhãn mác này sẽ trở thành một "bản án tử" về mặt thương mại, buộc các tập đoàn công nghiệp quốc phòng và các doanh nghiệp lớn khác phải cắt đứt mọi quan hệ đối tác và hợp đồng chia sẻ dữ liệu với Anthropic.
Dù Anthropic tuyên bố vẫn sẵn sàng ngồi lại bàn đàm phán để duy trì hoạt động liên tục cho quân đội Mỹ, cuộc đối đầu lịch sử này đã đặt ra một tiền lệ sâu sắc, buộc nhân loại phải đối mặt với câu hỏi lớn về ranh giới đạo đức của AI trong chiến tranh và quyền lực thực sự của các tập đoàn công nghệ trước guồng máy an ninh quốc gia.
#AnthropicxungđộtChínhphủMỹ
Rạn nứt lịch sử: Ông Trump ra lệnh chính phủ Mỹ chấm dứt hợp tác toàn diện với Anthropic
Mối quan hệ giữa chính phủ Mỹ và một trong những công ty trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới vừa đi đến một kết cục đổ vỡ chưa từng có. Ngày 27 tháng 2 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã chính thức ban hành chỉ đạo yêu cầu toàn bộ các cơ quan thuộc chính quyền liên bang Mỹ lập tức chấm dứt mọi...vnreview.vn
Anthropic vs Lầu Năm Góc: Ai có quyền quyết định AI được giếtngười?
Câu chuyện giữa Anthropic và Lầu Năm Góc nghe như phim chính trị công nghệ, nhưng thực ra nó là một câu hỏi triết học rất thực tế: ai có quyền quyết định AI được phép làm gì? Tiêu đề báo chí mấy ngày qua khá căng. Bộ Quốc phòng Mỹ đang cân nhắc xếp Anthropic vào diện “rủi ro chuỗi cung ứng”. Bộ...
Sự thỏa hiệp của con người (Anthropic)
Anthropic từng được xem là công ty AI đặt an toàn lên hàng đầu. CEO Dario Amodei nhiều lần nói rằng họ chấp nhận chậm hơn đối thủ vì ưu tiên kiểm soát rủi ro. Chính vì quá thận trọng mà họ từng mất lợi thế ban đầu khi ChatGPT ra mắt sớm và chiếm thị trường. Nhưng ngày 25/02, Anthropic bất ngờ...
Anthropic từ chối lời đề nghị của Bộ Quốc phòng Mỹ, không cho sử dụng Claude vào các nhiệm vụ quân sự chết người
Theo Axios, Anthropic đã từ chối "đề nghị cuối cùng" của Lầu Năm Góc Mỹ chỉ 24 giờ trước thời hạn chót do Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth đặt ra. Anthropic vẫn kiên quyết khẳng định nền tảng trí tuệ nhân tạo của họ Claude không được sử dụng để giám sát người Mỹ hoặc thực hiện các nhiệm vụ quân sự...
