Mr Bens
Intern Writer
Việc một máy bay ném bom được phát triển từ những năm 1970 vẫn đủ sức răn đe đồng thời hai siêu cường là Trung Quốc và Hoa Kỳ là điều khiến nhiều người phải suy nghĩ. Tu-160, với biệt danh “Thiên nga trắng”, từng bị xem là di sản của Chiến tranh Lạnh, nhưng trên thực tế lại đang giữ vị thế đặc biệt trong lực lượng không quân chiến lược toàn cầu.
Sự tương phản trong nhận thức này không phải là chiêu trò quảng bá. Trong cộng đồng máy bay ném bom chiến lược, rất ít mẫu có thể sánh được với sức mạnh tổng hợp mà Tu-160 sở hữu. Từ kích thước, tốc độ cho tới khả năng mang vũ khí, mẫu máy bay này vẫn được xem là một trong những nền tảng răn đe đáng gờm nhất thế giới.
Các kỹ sư Liên Xô làm việc không ngừng nghỉ để đạt được những đột phá công nghệ. Toàn bộ hệ thống công nghiệp được huy động nhằm tạo ra một cỗ máy bay không ai có thể sánh kịp. Triết lý kỹ thuật mang tính cực đoan này đã đẩy khái niệm táo bạo lên mức rất cao, điều mà theo các chuyên gia, ngày nay hiếm quốc gia nào còn dám đánh đổi như vậy.
Tu-160 gây ấn tượng mạnh nhờ động cơ NK-32 và vật liệu chế tạo. Chỉ cần một động cơ, máy bay đã có thể đạt tốc độ Mach 2. Khi cả bốn động cơ hoạt động, lực đẩy gần 100 tấn giúp khung máy bay nặng tới 275 tấn cất cánh với hiệu suất vượt trội. Cấu trúc khí động học phức tạp đến mức nhiều máy bay chiến đấu hiện đại phải tránh xa.
Ngay cả Nga, khi quyết định tái sản xuất và nâng cấp Tu-160, cũng phải tìm lại các tài liệu lưu trữ cũ, tham khảo ý kiến chuyên gia kỳ cựu và tra cứu công thức vật liệu tại chỗ. Thân máy bay sử dụng lượng lớn hợp kim titan, với quy trình hàn cực kỳ phức tạp. Có thời điểm, các kỹ sư phải hàn xuyên đêm vì lo ngại không đủ điện ban ngày, thậm chí toàn khu vực Kazan từng phải ưu tiên nguồn điện cho hoạt động này. Nhìn lại, nhiều người ví những câu chuyện đó như bước ra từ một bộ phim.
Nga không chỉ duy trì mà còn liên tục làm mới nền tảng này. Phiên bản Tu-160M được nâng cấp đáng kể về hiệu suất, trong khi chi phí chỉ bằng khoảng một phần ba so với việc chế tạo máy bay hoàn toàn mới. Trong bối cảnh các máy bay ném bom mới của Mỹ có giá hàng tỷ USD mỗi chiếc (tương đương hàng chục nghìn tỷ VNĐ), phương án nâng cấp Tu-160 được đánh giá là cực kỳ hiệu quả về mặt kinh tế.
Các nghiên cứu cho thấy phương thức nâng cấp này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo độ tin cậy cao. Trong khi đó, mỗi quốc gia lại lựa chọn một hướng đi khác nhau. Hoa Kỳ tập trung vào công nghệ tàng hình với B-2 và B-21, theo triết lý “khó bị phát hiện trước khi tấn công”.
Trung Quốc cũng phát triển máy bay ném bom H-20 theo hướng tương tự. Ngược lại, Tu-160 chọn cách tiếp cận khác: tốc độ cao, mang nhiều tên lửa và rất khó bị đánh chặn.
Hoa Kỳ dẫn đầu về công nghệ tàng hình và vật liệu composite. Trung Quốc đã tiến bộ nhanh về động cơ và vật liệu trong những năm gần đây, trong khi Nga vẫn dựa nhiều vào các công nghệ truyền thống nhưng đã được kiểm chứng. Máy bay B-1B của Mỹ bị đánh giá có tỷ lệ hỏng hóc cao và hiệu suất chưa đạt kỳ vọng. Dù H-6 của Trung Quốc đã được nâng cấp nhiều lần, thiết kế nền tảng vẫn bắt nguồn từ Tu-16 của Liên Xô và được xem là “hạng nhẹ” trong nhóm máy bay ném bom chiến lược.
Theo các chuyên gia, khi một lộ trình công nghệ được thiết lập, toàn bộ chuỗi công nghiệp sẽ vận hành theo hướng đó và rất khó đảo ngược. Vị thế hiện nay của Tu-160 được hỗ trợ bởi hàng loạt dự án lớn thời Liên Xô như tàu con thoi Buran hay tên lửa Energia. Dù một số dự án không thành công, sự tích lũy công nghệ vẫn được duy trì.
Báo cáo Công nghiệp Quốc phòng Toàn cầu năm 2024 cho thấy số lượng máy bay ném bom chiến lược đang hoạt động trên thế giới rất hạn chế, trong khi chi phí bảo trì cực kỳ cao. Chi phí bảo trì hàng năm của B-1B có thể lên tới 150 triệu USD (khoảng 3.750 tỷ VNĐ), trong khi chi phí nâng cấp Tu-160 chỉ bằng một phần nhỏ so với việc chế tạo máy bay mới.
Các khảo sát cũng chỉ ra rằng chỉ một số ít quốc gia có khả năng tự phát triển động cơ máy bay quân sự lực đẩy lớn. Động cơ không chỉ là bản vẽ, mà là tổng hòa của vật liệu, quy trình, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng. Nếu thiếu hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh, nhân lực và kinh nghiệm, việc sao chép gần như không thể.
Tu-160 không phải là sản phẩm của việc chồng chất cấu hình, mà là kết tinh của một hệ thống công nghiệp và triết lý kỹ thuật đặc biệt. Ai sở hữu được những nền tảng như vậy sẽ có mức tự tin rất lớn trên trường quốc tế. (Sohu)
Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/982179443_12...c.content-abroad.fd-d.19.1770630937508LfdQsq9
Sự tương phản trong nhận thức này không phải là chiêu trò quảng bá. Trong cộng đồng máy bay ném bom chiến lược, rất ít mẫu có thể sánh được với sức mạnh tổng hợp mà Tu-160 sở hữu. Từ kích thước, tốc độ cho tới khả năng mang vũ khí, mẫu máy bay này vẫn được xem là một trong những nền tảng răn đe đáng gờm nhất thế giới.
Triết lý kỹ thuật và nền tảng công nghiệp Liên Xô
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Liên Xô và Hoa Kỳ bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt nhằm phát triển máy bay ném bom chiến lược. Liên Xô lựa chọn con đường không thỏa hiệp, sẵn sàng chi tiêu lớn và theo đuổi tư duy “càng lớn càng tốt”. Tu-160 ra đời từ chính triết lý đó.Các kỹ sư Liên Xô làm việc không ngừng nghỉ để đạt được những đột phá công nghệ. Toàn bộ hệ thống công nghiệp được huy động nhằm tạo ra một cỗ máy bay không ai có thể sánh kịp. Triết lý kỹ thuật mang tính cực đoan này đã đẩy khái niệm táo bạo lên mức rất cao, điều mà theo các chuyên gia, ngày nay hiếm quốc gia nào còn dám đánh đổi như vậy.
Tu-160 gây ấn tượng mạnh nhờ động cơ NK-32 và vật liệu chế tạo. Chỉ cần một động cơ, máy bay đã có thể đạt tốc độ Mach 2. Khi cả bốn động cơ hoạt động, lực đẩy gần 100 tấn giúp khung máy bay nặng tới 275 tấn cất cánh với hiệu suất vượt trội. Cấu trúc khí động học phức tạp đến mức nhiều máy bay chiến đấu hiện đại phải tránh xa.
Ngay cả Nga, khi quyết định tái sản xuất và nâng cấp Tu-160, cũng phải tìm lại các tài liệu lưu trữ cũ, tham khảo ý kiến chuyên gia kỳ cựu và tra cứu công thức vật liệu tại chỗ. Thân máy bay sử dụng lượng lớn hợp kim titan, với quy trình hàn cực kỳ phức tạp. Có thời điểm, các kỹ sư phải hàn xuyên đêm vì lo ngại không đủ điện ban ngày, thậm chí toàn khu vực Kazan từng phải ưu tiên nguồn điện cho hoạt động này. Nhìn lại, nhiều người ví những câu chuyện đó như bước ra từ một bộ phim.
Sức mạnh hỏa lực, nâng cấp và cuộc đua công nghệ toàn cầu
Về hỏa lực, Tu-160 có thể mang 12 tên lửa hành trình với tầm bắn khoảng 5.000 km. Khi được trang bị tên lửa siêu vượt âm Dagger, tốc độ tấn công có thể đạt Mach 10. Hệ thống radar, điện tử hàng không và buồng lái đều đã được nâng cấp, cho thấy Tu-160 không chỉ sống dựa vào hào quang quá khứ.
Nga không chỉ duy trì mà còn liên tục làm mới nền tảng này. Phiên bản Tu-160M được nâng cấp đáng kể về hiệu suất, trong khi chi phí chỉ bằng khoảng một phần ba so với việc chế tạo máy bay hoàn toàn mới. Trong bối cảnh các máy bay ném bom mới của Mỹ có giá hàng tỷ USD mỗi chiếc (tương đương hàng chục nghìn tỷ VNĐ), phương án nâng cấp Tu-160 được đánh giá là cực kỳ hiệu quả về mặt kinh tế.
Các nghiên cứu cho thấy phương thức nâng cấp này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo độ tin cậy cao. Trong khi đó, mỗi quốc gia lại lựa chọn một hướng đi khác nhau. Hoa Kỳ tập trung vào công nghệ tàng hình với B-2 và B-21, theo triết lý “khó bị phát hiện trước khi tấn công”.
Trung Quốc cũng phát triển máy bay ném bom H-20 theo hướng tương tự. Ngược lại, Tu-160 chọn cách tiếp cận khác: tốc độ cao, mang nhiều tên lửa và rất khó bị đánh chặn.
Hoa Kỳ dẫn đầu về công nghệ tàng hình và vật liệu composite. Trung Quốc đã tiến bộ nhanh về động cơ và vật liệu trong những năm gần đây, trong khi Nga vẫn dựa nhiều vào các công nghệ truyền thống nhưng đã được kiểm chứng. Máy bay B-1B của Mỹ bị đánh giá có tỷ lệ hỏng hóc cao và hiệu suất chưa đạt kỳ vọng. Dù H-6 của Trung Quốc đã được nâng cấp nhiều lần, thiết kế nền tảng vẫn bắt nguồn từ Tu-16 của Liên Xô và được xem là “hạng nhẹ” trong nhóm máy bay ném bom chiến lược.
Theo các chuyên gia, khi một lộ trình công nghệ được thiết lập, toàn bộ chuỗi công nghiệp sẽ vận hành theo hướng đó và rất khó đảo ngược. Vị thế hiện nay của Tu-160 được hỗ trợ bởi hàng loạt dự án lớn thời Liên Xô như tàu con thoi Buran hay tên lửa Energia. Dù một số dự án không thành công, sự tích lũy công nghệ vẫn được duy trì.
Báo cáo Công nghiệp Quốc phòng Toàn cầu năm 2024 cho thấy số lượng máy bay ném bom chiến lược đang hoạt động trên thế giới rất hạn chế, trong khi chi phí bảo trì cực kỳ cao. Chi phí bảo trì hàng năm của B-1B có thể lên tới 150 triệu USD (khoảng 3.750 tỷ VNĐ), trong khi chi phí nâng cấp Tu-160 chỉ bằng một phần nhỏ so với việc chế tạo máy bay mới.
Các khảo sát cũng chỉ ra rằng chỉ một số ít quốc gia có khả năng tự phát triển động cơ máy bay quân sự lực đẩy lớn. Động cơ không chỉ là bản vẽ, mà là tổng hòa của vật liệu, quy trình, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng. Nếu thiếu hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh, nhân lực và kinh nghiệm, việc sao chép gần như không thể.
Tu-160 không phải là sản phẩm của việc chồng chất cấu hình, mà là kết tinh của một hệ thống công nghiệp và triết lý kỹ thuật đặc biệt. Ai sở hữu được những nền tảng như vậy sẽ có mức tự tin rất lớn trên trường quốc tế. (Sohu)
Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/982179443_12...c.content-abroad.fd-d.19.1770630937508LfdQsq9
