Cứ 23 điện thoại di động trên thế giới thì có 1 chiếc điện thoại Trung Quốc ZTE. Là nhà sản xuất điện thoại di dộng lớn thứ tư thế giới, nhưng theo ông Hou Weigui, chủ tịch tập đoàn ZTE, ZTE mới chỉ đang bắt đầu.
Trụ sở của ZTE được đặt trong ngôi nhà chọc trời cao 30 tầng lấp lánh màu xanh ở khu công nghiệp công nghệ cao Thâm Quyến. Tấm biển quảng cáo lớn với logo màu xanh cùng dòng chữ in màu đen được đặt trên đỉnh cao ngất. ZTE là công ty không bao giờ nghỉ, vì có những nhân viên luôn làm thêm giờ để phát triển những dịch vụ truyền thông mới nhất.

Theo tạp chí CommonWealth của Đài Loan, ZTE là công ty đứng thứ tư thế giới về sản xuất điện thoại di động. Mỗi năm, các kỹ sư ở đây thiết kế được hơn 200 mẫu điện thoại di động, hơn gấp 10 lần nhà sản xuất smartphone HTC của Đài Loan.
Chỉ riêng năm ngoái, trên thế giới cứ 23 chiếc điện thoại di động thì có 1 cái mang thương hiệu ZTE.
ZTE cũng nằm trong top 10 nhà cung cấp thiết bị viễn thông toàn cầu. Các bộ chuyển mạch và các trạm phát sóng di động (BTS) của ZTE được bán ra tại hơn 100 quốc gia trên khắp thế giới. Hầu hết các mạng 3G không dây sử dụng ở Đài Loan là của ZTE.
Năm ngoái ZTE đã báo cáo thành tích về tổng thu nhập là 86,2 tỷ nhân dân tệ, tăng trưởng 23% so với cùng kỳ năm ngoái và gấp khoảng 5 lần doanh thu trung bình của ngành công nghiệp toàn cầu.
Gần đây, ZTE đang nhắm tới những thị trường chủ đạo ở châu Âu và Mỹ.
Như ông Hou đã đề cập trong một bài phỏng vấn độc quyền của tạp chí CommonWealth, những tiêu chuẩn truyền thông di động 4G TD-LTE của Trung Quốc đã có chỗ đứng tốt ở những thị trường mới phát triển, và hiện tại đang tiến sang châu Âu và Bắc Mỹ.
Trước đây, ông Hou dành ra 4 tháng trong năm đi du lịch châu Mỹ La Tinh, châu Phi và châu Á để thăm dò thị trường, nhưng 2 năm trở lại đây ông còn tìm hiểu sang thị trường Mỹ và châu Âu. "Toàn cầu hóa ZTE là chiến thắng thực sự chỉ khi chúng tôi phát triển được thị trường", ông Hou – một lãnh đạo doanh nghiệp khá tín tiếng - nói.
Tuy nhiên, đại diện của tập đoàn ZTE tại hội nghị di động thế giới Mobile World Congress (MWC), triển lãm chuyên về điện thoại lớn nhất thế giới được tổ chức tại thành phố Barcelona, Tây Ban Nha trong suốt 3 năm qua khó có thể mô tả là không phô trương được.
ZTE đã chi ra một khoản lớn cho sự kiện hàng năm này. Đây là cuộc triển lãm điện thoại di động lớn nhất thế giới và ZTE trở thành một trong những nhà tài trợ lớn nhất cho sự kiện này. Tại đây, cờ của ZTE tung bay khắp nơi trong gió.
Thực tế là, ngay khi hành khách bước ra khỏi sân bay Barcelona (Tây Ban Nha), họ đã được chào đón bởi một rừng cờ hiệu trắng xanh của ZTE. Hơn 50.000 khách tham dự buổi triển lãm được phát thẻ ZTE đeo ở cổ và bộ tài liệu trong tay.
Trong hội trường triển lãm chính, gian hàng lộng lẫy của gã khổng lồ ZTE đã thành công trong việc vượt qua gian hàng hàng xóm của "ông lớn" SamSung đến từ Hàn Quốc.
"Tại Mobile World Congress, ZTE thực sự có mặt ở khắp nơi", ông Roger Chen, phó chủ tịch của nhà cung cấp dịch vụ di động Đài Loan FarEasTone Telecommunications; xác nhận. Ông Chen, người tham dự sự kiện MWC mỗi năm, cảm thấy tham vọng trở thành nhà cung cấp thiết bị viễn thông mang tầm cỡ thế giới của ZTE rất mãnh liệt.
Công ty nhỏ với những giấc mơ lớn
Cách đây 27 năm, ZTE được thành lập ở tỉnh Thâm Quyến, thành phố biên giới gần Hồng Kông. Khi ấy, ZTE chỉ có 7 nhân viên. Ngày nay, ZTE đã trở thành công ty có đội ngũ nhân viên đa quốc gia, khoảng 90.000 nhân viên trên khắp thế giới. Hơn 50% lợi nhuận thu về là từ các thị trường ở nước ngoài.

Ông Hou Weigui, chủ tịch ZTE
Ông Hou đã chịu trách nhiệm về việc thăm dò của ZTE để mở rộng thị trường, tính ông không phô trương hống hách kiêu ngạo mà mọi người vẫn nghĩ ở một ông chủ đầy quyền lực. Mặc dù ông là người đứng đầu công ty viễn thông niêm yết lớn nhất Trung Quốc, nhưng ông vẫn kín đáo và khiêm tốn.
Ông Hou luôn giản dị trong chiếc áo sơ mi trắng khi đi làm và vứt bỏ khỏi mình hình tượng của một nhân vật quyền lực như là có trợ lý hay người lái xe riêng. Ở độ tuổi 70, đã quá độ tuổi về hưu, nhưng ông vẫn tự lái xe đi làm. Nhà doanh nghiệp thành công này để lại ấn tượng như một vị giáo sư đại học hiền lành, tốt bụng.
Mặc dù ông thuộc thế hệ huyền thoại của những nhà doanh nghiệp thành công Trung Quốc, những người đã sáng lập ra công ty tư nhân đầu tiên sau cuộc cải cách thị trường Trung Quốc vào những năm 80, một thế hệ bao gồm cả Liu Chuangzhi, nhà sáng lập và chủ tịch của hãng máy tính Trung Quốc Lenovo, rồi cả Ren Zhengfei, nhà sáng lập và chủ tịch của hãng cung cấp thiết bị viễn thông tập đoàn Huawei, ông Hou rất ngại xuất hiện trên báo chí và người ta ít khi bắt gặp ông ở những nơi công cộng.
"Rất hiếm khi tôi chấp nhận trả lời phỏng vấn", ông dí dỏm nói. "Tôi tập trung sự chú ý vào quản lý công ty". Bước vào phòng hội thảo một cách lặng lẽ không cần đến bất kỳ một người phụ tá nào theo cùng, ông Hou kéo chiếc ghế, ngồi xuống và bắt đầu nói về chiến lược quốc tế hóa của ZTE bằng một giọng nói bình thản, đều đặn.
"Được rồi, chỉ cần một tấm là đủ rồi", ông Hou nói với người chụp ảnh. Ông rất nghiêm khắc với thời gian của mình và lập tức rời khỏi buổi phỏng vấn sau khi buổi phỏng vấn kéo dài lấn sang buổi họp tiếp theo của ông. Hôm sau, ông sắp xếp đi Mỹ để thanh tra các công ty ở đó.
Trở lại năm 1985, ông Hou là phó kỹ sư trưởng cho một nhà máy nhà nước ở thành phố Tây An, thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Sau đó, năm 42 tuổi, ông đi từ miền Bắc đến Thâm Quyến cùng với 6 cộng sự thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn Shenzhen Zhongxing Semiconductor, tiền thân của ZTE ngày nay.
Nhồi nhét trong một văn phòng chật hẹp, các thành viên bắt đầu mơ tới việc thống trị thị trường châu Âu và châu Mỹ trong ngành viễn thông.
Xuất ngoại - cuộc tìm kiếm thị trường 16 năm
Trong những cuộc chiến của ZTE, có những thứ thường không theo đúng như hoạch định.
"Lúc ban đầu, mọi người không tin chúng tôi có thể làm được. Vì vậy, chúng tôi buộc phải dồn thêm người để chứng tỏ: ‘Vâng, chúng tôi có thể làm được' ", ông Hou nhớ lại những khó khăn của công ty khi phát triển thị trường ngoài Trung Quốc cách đây 16 năm.
Những nhà chuyên môn phàn nàn rằng những gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc như ZTE và Huawei chỉ cạnh tranh nhau về giá cả để giành lấy khách hàng từ đối thủ. "Huawei ra mức giá chỉ bằng một nửa giá của Ericsson, còn ZTE ra mức giá chỉ bằng 80% giá của Huawei", chủ tịch của một doanh nghiệp viễn thông quốc tế than thở, người không muốn được nhắc đến tên ở đây.
ZTE đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm làm giàu trong lĩnh vực cung cấp thiết bị viễn thông và điện thoại di động bởi vì biết nắm bắt cơ hội và cam kết một khoản tiền lớn cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Hơn 30% nhân viên của ZTE chỉ chú tâm vào công việc nghiên cứu và phát triển.
8 năm liên tiếp vừa qua, ZTE đã chi 10% lợi nhuận cho nghiên cứu phát triển các công nghệ tương lai, dần dần bắt kịp công nghệ phương Tây dẫn đầu là Ericsson và Nokia Siemens Networks.
Vào tháng Ba năm ngoái, ZTE đã vượt qua hãng Panasonic của Nhật Bản để trở thành nhà nộp đơn cấp bằng sáng chế theo Hiệp ước hợp tác về sáng chế (PCT) hàng đầu. Điều đó cho thấy rằng ZTE đang đổi mới hơn.
"Trước đây, chúng tôi đã học hỏi từ những hãng khác và theo sau họ. Ngày nay chúng tôi phải sáng tạo không ngừng và vượt qua các hãng sản xuất", ông Hou chia sẻ.
ZTE liên tục mở thêm các công ty con và các trung tâm R&D ở nước ngoài. 14 chi nhánh của ZTE ở các thị trường hải ngoại cung cấp dịch vụ khách hàng theo giời gian thực và cùng với khách hàng phát triển sản phẩm.
"ZTE không phụ thuộc vào những vụ thâu tóm và sáp nhập mà chỉ dựa vào những đội ngũ bản địa. Mặc dù cách tiếp cận đó lâu hơn nhưng cách đó rất thực tế", ông Hou quả quyết. Hơn 20.000 nhân viên của ZTE là công dân thuộc nhiều quốc gia trên thế giới và những người này sẽ phát triển thị trường ở hơn 140 nước.
Smartphone - động lực phát triển khác của ZTE
Năm 1998, ZTE quyết định phát triển sản phẩm điện thoại di động của mình. Chỉ sau hơn một thập kỷ, hãng đã sản xuất được hơn 100 triệu chiếc điện thoại di động.
"Ngày nay chúng tôi phát triển 200 mẫu mỗi năm. Chúng tôi cũng giúp cho 100 nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn nhất ở Mỹ, châu Âu và Nhật Bản phát triển điện thoại theo đúng yêu cầu", ông Hou nói một cách đầy tự hào.
Trái ngược với hãng HTC của Đài Loan chấp nhận một chiến lược phát triển số lượng nhỏ những điện thoại di động giá cao - gần 300 đô la Mỹ, giá của điện thoại ZTE thấp hơn, giúp cho các khách hàng lớn của ngành điện thoại quốc tế như hãng di động Anh Vodafone phát triển điện thoại di động theo nhu cầu ở mức giá trung bình thấp nhất là 150 đô la Mỹ.
Năm ngoái, ZTE đã đặt mục tiêu kinh doanh smartphone của mình ở mức cao, cũng chính là nguyên nhân làm lợi nhuận biên của hãng giảm từ 19% xuống 15% - một sự phát triển làm xôn xao trên các thị trường chính. "Đó là cái giá mà bạn phải trả cho việc chiếm được thị phần", ông Hou nhận xét một cách lãnh đạm.
Năm nay, ZTE bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược kinh doanh của mình bằng việc ký hợp đồng các đơn đặt hàng điện thoại di động giá thấp, có mức chênh lệch rất ít so với các đối tác. "Đội ngũ rất mạnh 5.000 nhân viên R&D của chúng tôi chỉ tập trung vào việc phát triển smartphone", ông Hou tuyên bố.
Sản lượng smartphone của ZTE sẽ gấp đôi năm nay, lên đến 30 triệu chiếc, chỉ sau HTC là 50 triệu chiếc.
Trong các cuộc đua xe, những người dẫn đầu sử dụng khúc cua để tăng tốc và vượt mặt đối thủ của họ. Là một người tin vào "vượt khúc cua", ông Hou luôn đặt chân sẵn vào bàn đạp để tăng tốc khi có một đối thủ mất thăng bằng hoặc mắc sai lầm. "Một thế hệ mới luôn là một cơ hội", ông Hou bày tỏ. "Chúng tôi đã vượt qua ít nhiều những thăng trầm trong ngành viễn thông và chúng tôi luôn luôn vượt qua các đối thủ cạnh tranh".
Hoa Nguyễn