thumbnail - Hiệu ứng Werther và vai trò của truyền thông trong việc ngăn ngừa tự tử
Thu Hà
Hà Nội

Hiệu ứng Werther và vai trò của truyền thông trong việc ngăn ngừa tự tử

Theo thống kê, có hơn 10.000 người ở Đức tự kết liễu cuộc sống của mình mỗi năm, tự tử đang là nguyên nhân phổ biến gây tử vong ở đất nước này. Vào thời điểm mà mọi khía cạnh của đời sống xã hội đều bị tác động bởi các phương tiện truyền thông, một câu hỏi đặt ra là ảnh hưởng từ việc đưa tin đối với hành vi tự tử sẽ như thế nào?

Các phương tiện truyền thông vốn được xem là lực lượng hỗ trợ tích cực, cung cấp sự giúp đỡ cho những người đang cần. Các diễn đàn trên internet và các cuộc trò chuyện có thể hoạt động như một phòng trao đổi. Tuy nhiên, việc lặp đi lặp lại những vấn đề này lại được coi là một hiểm họa do một cái gọi là "hiệp ước tự sát". Trong đó mọi người, dưới những tác động của truyền thông, đã có những thỏa thuận về việc tự sát. Trong một thời gian rất ngắn, con người có thể tiếp cận nhiều thông tin về các phương pháp tự sát, ưu nhược điểm của chúng cũng như nguồn cung cấp vũ khí, công cụ để thực hiện tự sát.

Hiệu ứng Werther là gì?

Một rủi ro đặc biệt liên quan đến phương tiện truyền thông được gọi là "Hiệu ứng Werther". Hiệu ứng này xuất hiện thời điểm năm 1774, có nhiều vụ tự tử xảy đến sau khi cuốn sách "Những nỗi buồn của chàng trai trẻ" - tác giả Goethe - được xuất bản. Nó mô tả sự xuất hiện của các vụ "tự sát bắt chước" khi các phương tiện truyền thông đưa tin về những vụ tự tử trước đó.

Về mặt khoa học, hiệu ứng này được nhà nghiên cứu David Philipps mô tả lần đầu tiên vào năm 1974. Công trình của ông cho đến nay vẫn được coi là tiên phong và là điểm khởi đầu cho một lượng lớn các nghiên cứu tiếp theo. Trong bối cảnh này, cách đưa tin của các phương tiện truyền thông tỏ ra rất phù hợp. Cũng vì lý do này mà WHO đã công bố hướng dẫn vào năm 2001, xác định chính xác những gì cần tránh khi đưa tin về một vụ tự tử trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Nó bao gồm mô tả chi tiết và chính xác về phương pháp tự tử, thông tin cá nhân người đã tự sát hoặc một số biểu hiện như "cái chết do tự gây ra".

Hiệu ứng Werther và vai trò của truyền thông trong việc ngăn ngừa tự tử 

Nếu một báo cáo tập trung vào khía cạnh định hướng tốt hơn, điều này có thể giúp giảm tỷ lệ tự sát. Sau đó, nó được coi là "Hiệu ứng Papageno” (một phương pháp phòng ngừa tự sát), được xác nhận thực nghiệm lần đầu tiên vào năm 2010 bởi một nhóm người Áo do Thomas Niederkrotenthaler đứng đầu. Kết quả của nghiên cứu này chỉ ra một cách chắc chắn rằng, việc ngăn chặn hành vi tự tử thông qua các phương tiện truyền thông là có thể thực hiện được, chẳng hạn trình bày cách đối phó thành công với các cuộc khủng hoảng tâm thần. Những yếu tố khác có tác dụng phòng ngừa tự tử bao gồm đề cập đến dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp hoặc công bố các tín hiệu cảnh báo, nguồn gốc được liệt kê trong hướng dẫn của WHO.

Tuy nhiên, việc phòng ngừa cũng có thể diễn ra ở một mức độ khác. Các chuyên gia cho rằng, việc coi tự tử như một hành vi đáng xấu hổ vẫn còn tồn tại và đó thực sự là một vấn đề rất lớn. Kết quả là, gia đình nạn nhân không chỉ trải qua nỗi đau mất mát người thân mà còn không nhận được sự giúp đỡ hoặc thông cảm từ xung quanh. Do đó, những vụ tự tử bắt chước vẫn tiếp tục xảy ra - mà không có bất kỳ tác động trung gian nào.

Hiệu ứng Werther và vai trò của truyền thông trong việc ngăn ngừa tự tử 

Cảm giác cô đơn khiến không ít người tỏ ra xa xách xã hội, có thể dẫn tới những bức bối không thể giải tỏa

Vì thế, cần phải chống lại những tư tưởng cấm kỵ này vì tự tử là một phần của xã hội chúng ta, không nên bị bỏ qua hay kỳ thị. Chỉ khi vấn đề này được thảo luận cởi mở, các cách phòng ngừa mới được tìm tòi và đào sâu hơn. 

Vai trò của truyền thông trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Một trong những hoạt động hiệu quả nhất trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng, có thể được minh họa rõ ràng khi nhìn vào nhiệm vụ của nhân viên chăm sóc sức khỏe học đường. Trẻ em và thanh thiếu niên thường sử dụng Internet một cách không thận trọng, vì thế, điều quan trọng nhất là phải cung cấp cho họ hiểu biết về cách xử lý các phương tiện truyền thông thành thạo. Khi làm được như vậy, các chủ đề cụ thể như xử lý tình trạng tự tử do ảnh hưởng từ phương tiện truyền thông có thể được giải quyết. Lĩnh vực này cực kỳ có giá trị đối với việc ngăn ngừa tự sát, những điều cấm kỵ sẽ được loại bỏ càng sớm càng tốt. Nếu một học sinh tự tử, điều cần thiết là phải nói về điều đó trong lớp học và thông báo cho các bạn cùng lớp khác nhằm tránh việc "tôn vinh" các nạn nhân cũng như các vụ tự tử tiếp theo có thể xảy ra.

Các chuyên gia cũng cho thấy sự cần thiết phải thay đổi về các phương pháp truyền thông hướng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các báo cáo truyền thông nên ngày càng tập trung hơn vào khía cạnh phục hồi và mặt tích cực khác, chẳng hạn hỏi những người đã vượt qua được khủng hoảng, thay vì nói nhiều về bệnh tật hay những mặt tiêu cực của nó. 

Hiệu ứng Werther và vai trò của truyền thông trong việc ngăn ngừa tự tử 

Một so sánh đã được đưa ra để làm rõ điều này: Khi các phương tiện truyền thông đưa tin về các vấn đề tâm lý xã hội hoặc bệnh tật, ví dụ ung thư, báo cáo không chỉ đề cập đến tỷ lệ tử vong. Đặc biệt cần chú trọng đến khả năng điều trị hoặc đối phó với bệnh tật thành công. Do vậy, liên quan đến vấn đề tự sát, nên tập trung vào con đường thoát khỏi khủng hoảng hoặc và báo cáo về những can thiệp thành công. Điều này sẽ làm tăng hiệu ứng Papageno đã được đề cập cũng như giảm hiệu ứng Werther.

Về cơ bản, có thể khẳng định rằng, những tác động của các phương tiện truyền thông đối với tình trạng tự tử đã được điều tra kỹ càng. Điều này đúng với các phương tiện truyền thống như báo chí và truyền hình, việc mở rộng các hướng dẫn này của WHO trong năm qua cho thấy rằng các phương tiện truyền thông này tiếp tục là đối tượng nghiên cứu để giảm thiểu hiệu ứng Werther.

Ngoài ra, cần có cả những khuyến khích sự thay đổi  trong truyền thông chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Để phòng ngừa "dịch tự sát", điều quan trọng là phải chống lại những tư tưởng cấm kỵ hay tìm hiểu nhu cầu của gia đình nạn nhân. Quan sát môi trường của một vụ tự sát và đưa ra các đề nghị thích hợp, nhằm giảm nguy cơ tự tử đáng tiếc có thể xảy ra tiếp theo.


>>> 15 phút tập thể dục sức khỏe tinh thần để sống viên mãn hơn.

Nguồn openaccessgovernment

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác