thumbnail - Những hành vi có thể đoán trước và nhất quán từ cha mẹ là chìa khóa cho sự phát triển trí não của trẻ
Thu Hà
Hà Nội

Những hành vi có thể đoán trước và nhất quán từ cha mẹ là chìa khóa cho sự phát triển trí não của trẻ

Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng những trải nghiệm bạn có trong thời thơ ấu đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình cách bộ não của bạn và cách bạn hành xử khi trưởng thành. Nhưng việc tìm ra lý do tại sao điều này lại xảy ra rất khó. Trong hơn 15 năm qua, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã tìm hiểu sự phát triển não bộ của trẻ để xác định những khía cạnh nào của trải nghiệm đầu đời ảnh hưởng đến sự trưởng thành của não bộ.

Trong một bài báo đã được xuất bản gần đây, với những phát hiện qua nhiều nghiên cứu trên động vật và con người, nhóm nhận thấy rằng hành vi không thể đoán trước hoặc không nhất quán của cha mẹ có thể làm gián đoạn sự phát triển của mạch não cảm xúc của trẻ. Điều này thậm chí có thể dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh tâm thần và lạm dụng chất kích thích sau này trong cuộc đời của đứa trẻ.

Tính nhất quán và có thể dự đoán trong hành vi của cha mẹ

Để giải quyết thách thức tìm ra những tín hiệu nào ảnh hưởng đến cách hệ thống cảm xúc của não phát triển, nhóm nghiên cứu đã lấy các dấu hiệu từ cách các hệ thống cảm giác của não, như thị giác và thính giác phát triển. Các tín hiệu môi trường rất quan trọng đối với sự phát triển của các giác quan. Chẳng hạn đối với trẻ sơ sinh, nếu không thể nhìn thấy mọi thứ xung quanh do bệnh "mắt lười" (mắt nhược thị), chúng có thể bị suy giảm thị lực suốt đời. Tương tự, một trẻ sơ sinh không thể phát ra các mẫu và chuỗi âm thanh hàng ngày do nhiễm trùng tai thường xuyên có thể phát triển các vấn đề về thính giác suốt đời.

Bởi vì cha mẹ thường là nguồn thông tin chính mà trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhận được từ môi trường của chúng, cho nên sẽ hợp lý khi cho rằng các tín hiệu của cha mẹ sẽ rất quan trọng đối với sự phát triển của não bộ. 

Những nghiên cứu trước đây đúc kết từ nhiều thập kỷ đã phát hiện ra rằng hành vi của người chăm sóc và mức độ đáp ứng của họ đối với nhu cầu của con họ là rất quan trọng đối với sự phát triển cảm xúc của trẻ. Nếu thiếu các phản ứng từ người chăm sóc, chẳng hạn như trẻ bị bỏ mặc, không quan tâm, đều có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề về cảm xúc sau này trong cuộc sống.



Trong khi nhiều nghiên cứu tập trung vào tác động của các hành vi từ cha mẹ là "tích cực" hoặc "tiêu cực" đối với sự phát triển não bộ của trẻ, các nhà nghiên cứu lại ít chú ý đến các mẫu hành vi, hoặc khả năng dự đoán và tính nhất quán của cha mẹ. Trên thực tế, phụ huynh hoàn toàn có thể thực hiện những hành vi có thể đoán trước và có tính nhất quán hằng ngày với vai trò là người phản ứng với các tình huống mới, chẳng hạn như khi con họ bị ngã nhẹ hoặc đòi một món đồ chơi mới, trẻ sẽ đoán được cha mẹ sẽ hành động như thế nào. Về lâu dài, khả năng dự đoán cũng có nghĩa là đứa trẻ biết ai sẽ đón chúng từ trường và khi nào chúng có thể dự kiến ăn trưa, ăn tối hoặc đi ngủ.

Đầu tiên, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm trên loài chuột nhắt và chuột cống để có thể kiểm soát cách cư xử của chuột mẹ đối với chuột con bằng cách hạn chế lượng vật chất có sẵn trong môi trường để xây tổ, thay đổi mô hình hoạt động của chúng đối với con của chúng. Sau đó, họ tiến hành các nghiên cứu ở mọi người, quan sát cách các bà mẹ cư xử trong các buổi chơi có cấu trúc và cách các kiểu hành động của họ ảnh hưởng đến sự phát triển cảm xúc và nhận thức của con cái họ. 

Để định lượng các hành vi của các bà mẹ trong các thử nghiệm, họ đã đo lường mức độ mà một hành vi dự đoán cho lần tiếp theo. Chẳng hạn như khả năng một người mẹ nói chuyện và cho con mình xem một món đồ chơi là một dự đoán tốt về việc cô ấy sẽ đón con mình. Các nhà nghiên cứu cũng kiểm soát các khía cạnh khác của việc nuôi dạy con cái và môi trường, ví như tình trạng kinh tế xã hội, đánh giá sự phát triển của trẻ em và trẻ em bằng cách thực hiện các bài kiểm tra nhận thức và cảm xúc, cũng như bảng câu hỏi hành vi cho trẻ em.

Trong tất cả các nghiên cứu về cả động vật và con người, họ nhận thấy rằng các mô hình hành vi có thể đoán trước của cha mẹ sẽ dẫn đến hoạt động cảm xúc và nhận thức tốt hơn ở con cái của họ sau này trong cuộc sống. Mặc dù các nghiên cứu đang chủ yếu tập trung vào các bà mẹ, nhưng rất có thể các nguyên tắc tương tự cũng áp dụng cho các ông bố.


Những hành vi có thể đoán trước và nhất quán từ cha mẹ là chìa khóa cho sự phát triển trí não của trẻ 


Cha mẹ là người quyết định nuôi dưỡng sự phát triển trí não của trẻ

Những phát hiện trên cho thấy rằng không chỉ cách nuôi dạy con "tích cực" hay "tiêu cực" mới ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Điều quan trọng nữa đối với sự phát triển trí não cảm xúc của một đứa trẻ là cha mẹ nuôi dưỡng chúng theo những cách có thể đoán trước và nhất quán.

Tuy vậy, sẽ có nhiều nghịch cảnh nằm ngoài tầm kiểm soát của cha mẹ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của đứa trẻ, chẳng hạn như nghèo đói, chiến tranh và di cư. Tuy nhiên, việc nhận thức được vai trò của các hành vi có thể đoán trước và nhất quán đối với sự phát triển của não bộ có thể giúp cha mẹ tạo ra một môi trường tối ưu cho con mình khi chúng phát triển về mặt cảm xúc.

Nguồn sciencealert

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác