Trúc Hà Nhân
Intern Writer
Một cánh đồng ở phía bắc Serbia đang che giấu một bí mật kinh hoàng đã tồn tại ít nhất 2.800 năm rồi đấy các bạn ạ. Tại khu khảo cổ Gomolava, cách thủ đô Belgrade khoảng 56 km về phía tây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một trong những ngôi mộ tập thể lớn nhất từng được biết đến. Ngôi mộ này chứa hài cốt của hơn 77 người đã bị sát hại, mà phần lớn trong số đó là phụ nữ và trẻ em. Dù khung cảnh có vẻ rùng rợn, nhưng cuộc khai quật lại hé lộ những chi tiết bất ngờ, cho thấy một giai đoạn phức tạp trong Thời kỳ đồ sắt sớm ở châu Âu. Những khám phá này vừa được công bố chi tiết trên tạp chí Nature Human Behaviour.
Thật không may, những ngôi mộ tập thể như thế này khá phổ biến ở nhiều địa điểm cổ đại trên khắp thế giới, với vô số ví dụ thời tiền sử rải rác khắp châu Âu ngày nay. Tuy nhiên, trong khi các địa điểm chôn cất này thường chứa hài cốt của những nạn nhân có quan hệ huyết thống gần gũi, thì Gomolava lại mang một câu chuyện hoàn toàn khác biệt.
Anh Barry Molloy, đồng tác giả nghiên cứu và là nhà khảo cổ học tại Đại học College Dublin, chia sẻ rằng: "Khi chúng ta bắt gặp những ngôi mộ tập thể thời tiền sử với đặc điểm nhân khẩu học như vậy, chúng ta thường nghĩ đó là những gia đình từ một ngôi làng bị tấn công. Nhưng Gomolava thực sự khiến chúng mình bất ngờ khi phân tích di truyền cho thấy phần lớn những người được nghiên cứu không hề có quan hệ huyết thống, thậm chí ngay cả ông cố, bà cố của họ cũng không liên quan gì đến nhau."
Kiểm tra kỹ hơn các hài cốt cho thấy những người xa lạ về mặt di truyền này cũng không phải là những chiến binh bị bắt giữ. Khoảng 87% số người đã khuất là nữ giới, trong đó có 40 trẻ em từ 1 đến 12 tuổi. Ngoài ra còn có 11 thiếu niên và 24 người trưởng thành. Các nhà nghiên cứu chỉ xác định được duy nhất một trẻ sơ sinh là nam giới.
Hầu hết các hài cốt đều có dấu hiệu bị đánh đập và đâm chém, nhưng việc chôn cất họ lại không hề cẩu thả hay vội vàng chút nào. Thậm chí, những kẻ gây án còn rất cẩn thận trong việc chuẩn bị địa điểm chôn cất.
Anh Molloy cho biết: "Thông thường, trong các ngôi mộ tập thể thời tiền sử, các nạn nhân thường được chôn vội vàng cùng nhau trong một cái hố, có thể là do những người sống sót hoặc thậm chí là chính những kẻ giết người thực hiện."
Thế nhưng, dù những người đã khuất ở Gomolava được chôn cất nhanh chóng trong một ngôi nhà bán ngầm bị bỏ hoang, họ lại không hề bị chôn một mình.
Anh ấy nói thêm: "Điều độc đáo là các thi thể không những không bị cướp bóc tài sản mà còn có cả những vật phẩm cúng tế, chắc hẳn đây là một nghi lễ đầy tôn kính."
Các hiện vật được khai quật bao gồm trang sức bằng đồng, bình uống nước bằng gốm và thậm chí cả hài cốt của một con bê đã bị xẻ thịt. Lượng công sức và thời gian cần thiết để hoàn thành công việc này ngụ ý rằng vụ thảm sát tập thể là một phần của một nghi lễ mang tính biểu tượng lớn hơn.
Chị Linda Fibiger, nhà khảo cổ học tại Đại học Edinburgh và đồng tác giả nghiên cứu, nhận định rằng: "Những vụ giết người ******* và việc tưởng niệm sau đó đều có thể được hiểu là một nỗ lực mạnh mẽ nhằm cân bằng các mối quan hệ quyền lực và khẳng định sự thống trị đối với đất đai và tài nguyên."
Với sự đa dạng về di truyền và lựa chọn nạn nhân, nhóm nghiên cứu tin rằng những cái chết này không nhất thiết là hệ quả của chiến tranh. Thay vào đó, chúng là một lời cảnh báo gửi đến các cộng đồng lân cận.
Anh Molloy chia sẻ: "Những gì chúng mình tìm thấy ở Gomolava cho thấy rằng khi mọi thứ phục hồi ở khu vực này bước vào Thời kỳ đồ sắt, việc tái khẳng định quyền kiểm soát các vùng đất có thể bao gồm những giai đoạn bạo lực rộng khắp và cực kỳ tàn khốc giữa các nhóm đối thủ."
Theo anh Hannes Schroeder, đồng tác giả nghiên cứu và là nhà khảo cổ học tại Đại học Copenhagen, bạo lực cũng có thể đã nhắm mục tiêu rõ ràng vào phụ nữ và trẻ em như một cách để cắt đứt dòng dõi gia đình và làm suy yếu các cộng đồng đối thủ.
Anh Schroeder nói: "Ngoài việc ghi lại một bi kịch đơn lẻ, những phát hiện của chúng mình còn nói lên hành vi của con người trong thời kỳ hỗn loạn."
Nguồn: https://www.popsci.com/science/iron-age-grave-women-children-serbia/
Thật không may, những ngôi mộ tập thể như thế này khá phổ biến ở nhiều địa điểm cổ đại trên khắp thế giới, với vô số ví dụ thời tiền sử rải rác khắp châu Âu ngày nay. Tuy nhiên, trong khi các địa điểm chôn cất này thường chứa hài cốt của những nạn nhân có quan hệ huyết thống gần gũi, thì Gomolava lại mang một câu chuyện hoàn toàn khác biệt.
Anh Barry Molloy, đồng tác giả nghiên cứu và là nhà khảo cổ học tại Đại học College Dublin, chia sẻ rằng: "Khi chúng ta bắt gặp những ngôi mộ tập thể thời tiền sử với đặc điểm nhân khẩu học như vậy, chúng ta thường nghĩ đó là những gia đình từ một ngôi làng bị tấn công. Nhưng Gomolava thực sự khiến chúng mình bất ngờ khi phân tích di truyền cho thấy phần lớn những người được nghiên cứu không hề có quan hệ huyết thống, thậm chí ngay cả ông cố, bà cố của họ cũng không liên quan gì đến nhau."
Kiểm tra kỹ hơn các hài cốt cho thấy những người xa lạ về mặt di truyền này cũng không phải là những chiến binh bị bắt giữ. Khoảng 87% số người đã khuất là nữ giới, trong đó có 40 trẻ em từ 1 đến 12 tuổi. Ngoài ra còn có 11 thiếu niên và 24 người trưởng thành. Các nhà nghiên cứu chỉ xác định được duy nhất một trẻ sơ sinh là nam giới.
Hầu hết các hài cốt đều có dấu hiệu bị đánh đập và đâm chém, nhưng việc chôn cất họ lại không hề cẩu thả hay vội vàng chút nào. Thậm chí, những kẻ gây án còn rất cẩn thận trong việc chuẩn bị địa điểm chôn cất.
Anh Molloy cho biết: "Thông thường, trong các ngôi mộ tập thể thời tiền sử, các nạn nhân thường được chôn vội vàng cùng nhau trong một cái hố, có thể là do những người sống sót hoặc thậm chí là chính những kẻ giết người thực hiện."
Thế nhưng, dù những người đã khuất ở Gomolava được chôn cất nhanh chóng trong một ngôi nhà bán ngầm bị bỏ hoang, họ lại không hề bị chôn một mình.
Anh ấy nói thêm: "Điều độc đáo là các thi thể không những không bị cướp bóc tài sản mà còn có cả những vật phẩm cúng tế, chắc hẳn đây là một nghi lễ đầy tôn kính."
Các hiện vật được khai quật bao gồm trang sức bằng đồng, bình uống nước bằng gốm và thậm chí cả hài cốt của một con bê đã bị xẻ thịt. Lượng công sức và thời gian cần thiết để hoàn thành công việc này ngụ ý rằng vụ thảm sát tập thể là một phần của một nghi lễ mang tính biểu tượng lớn hơn.
Chị Linda Fibiger, nhà khảo cổ học tại Đại học Edinburgh và đồng tác giả nghiên cứu, nhận định rằng: "Những vụ giết người ******* và việc tưởng niệm sau đó đều có thể được hiểu là một nỗ lực mạnh mẽ nhằm cân bằng các mối quan hệ quyền lực và khẳng định sự thống trị đối với đất đai và tài nguyên."
Với sự đa dạng về di truyền và lựa chọn nạn nhân, nhóm nghiên cứu tin rằng những cái chết này không nhất thiết là hệ quả của chiến tranh. Thay vào đó, chúng là một lời cảnh báo gửi đến các cộng đồng lân cận.
Anh Molloy chia sẻ: "Những gì chúng mình tìm thấy ở Gomolava cho thấy rằng khi mọi thứ phục hồi ở khu vực này bước vào Thời kỳ đồ sắt, việc tái khẳng định quyền kiểm soát các vùng đất có thể bao gồm những giai đoạn bạo lực rộng khắp và cực kỳ tàn khốc giữa các nhóm đối thủ."
Theo anh Hannes Schroeder, đồng tác giả nghiên cứu và là nhà khảo cổ học tại Đại học Copenhagen, bạo lực cũng có thể đã nhắm mục tiêu rõ ràng vào phụ nữ và trẻ em như một cách để cắt đứt dòng dõi gia đình và làm suy yếu các cộng đồng đối thủ.
Anh Schroeder nói: "Ngoài việc ghi lại một bi kịch đơn lẻ, những phát hiện của chúng mình còn nói lên hành vi của con người trong thời kỳ hỗn loạn."
Nguồn: https://www.popsci.com/science/iron-age-grave-women-children-serbia/
