Bui Nhat Minh
Intern Writer
Trung Quốc đã đạt những bước tiến rất lớn trong năng lực quân sự những năm gần đây. Dù vẫn bị Mỹ bỏ xa về kinh nghiệm chiến đấu, công nghệ cốt lõi và sức mạnh tổng thể, Bắc Kinh đang theo đuổi chiến lược hiện đại hóa quân đội một cách quyết liệt. Ngân sách quốc phòng của nước này hiện chỉ đứng sau Mỹ, cho phép phát triển hàng loạt vũ khí từ tiêm kích tàng hình cạnh tranh F-35, tên lửa đạn đạo, tàu sân bay cho tới pháo phản lực tầm xa.
Điều đáng chú ý là Trung Quốc hiện sở hữu một số loại vũ khí mà quân đội Mỹ chưa triển khai. Tuy nhiên, sự khác biệt này không phải vì Mỹ không đủ khả năng chế tạo, mà chủ yếu xuất phát từ mục tiêu chiến lược khác nhau. Mỹ hướng tới sức mạnh toàn cầu, còn Trung Quốc tập trung vào ưu thế khu vực, đặc biệt ở Biển Đông, Biển Hoa Đông và khu vực biên giới tranh chấp như cao nguyên Tây Tạng.
Chính định hướng này đã khiến Bắc Kinh đầu tư mạnh vào các hệ thống tên lửa trên bộ và phòng thủ bờ biển những năng lực phù hợp với chiến lược chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) nhưng không phải là ưu tiên hàng đầu của Washington.
Các mẫu ASBM tiêu biểu gồm YJ-21, DF-21D, DF-17, DF-26D và đặc biệt là biến thể chống hạm của DF-27 với tầm bắn có thể lên tới khoảng 8.000 km. Điều này về lý thuyết cho phép tên lửa vươn tới các căn cứ và lực lượng Mỹ ở Guam, Alaska, thậm chí xa hơn trên Thái Bình Dương.
Trong khi đó, Mỹ hiện chưa triển khai bất kỳ ASBM nào. Nguyên nhân chính là do vị trí địa lý an toàn và chiến lược quân sự thiên về sức mạnh viễn chinh, khiến loại vũ khí này chưa trở thành nhu cầu cấp thiết. Thay vào đó, Mỹ tập trung vào các tên lửa chống hạm hành trình như biến thể chống hạm của Tomahawk hay AGM-158C LRASM, vốn phù hợp với tác chiến hải quân tầm xa.
Ngược lại, Trung Quốc không bị ràng buộc bởi hiệp ước này, nên đã xây dựng lực lượng tên lửa đất đối đất rất đa dạng như DF-21, DF-26, DF-17 hay các tên lửa hành trình tấn công mặt đất CJ-10 và CJ-100. Những hệ thống này có tầm bắn từ khoảng 1.500 đến 4.000 km, đủ để bao phủ phần lớn mục tiêu trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Sau khi Mỹ rút khỏi INF năm 2019, Washington đã bắt đầu nghiên cứu phát triển lại các tên lửa tầm trung trên bộ. Tuy nhiên, quá trình này vẫn cần thêm nhiều năm trước khi đạt khả năng triển khai thực tế.
Dù tầm bắn của các tên lửa hành trình này ngắn hơn so với ASBM, chúng vẫn đủ khả năng tấn công mục tiêu cách bờ biển hàng trăm km. Nhờ tính cơ động cao, các bệ phóng có thể nhanh chóng thay đổi vị trí, gây khó khăn cho việc phát hiện và tiêu diệt.
Mỹ hiện không có một mạng lưới tên lửa chống hạm ven biển trên toàn quốc như vậy. Thủy quân lục chiến Mỹ từng thử nghiệm các đơn vị tên lửa Naval Strike Missile đặt trên xe tải, nhưng chủ yếu để triển khai ở nước ngoài chứ không nhằm xây dựng lưới phòng thủ bờ biển trong nước.
Tổng thể, những khác biệt này phản ánh rõ sự khác nhau về chiến lược: Trung Quốc tập trung bảo vệ và kiểm soát vùng biển lân cận, còn Mỹ ưu tiên năng lực triển khai sức mạnh toàn cầu. Tuy nhiên, kinh nghiệm và công nghệ mà Trung Quốc tích lũy từ các hệ thống tên lửa này có thể khiến nước này trở thành đối thủ đáng gờm của Mỹ trong những thập kỷ tới.(yahoo)
Điều đáng chú ý là Trung Quốc hiện sở hữu một số loại vũ khí mà quân đội Mỹ chưa triển khai. Tuy nhiên, sự khác biệt này không phải vì Mỹ không đủ khả năng chế tạo, mà chủ yếu xuất phát từ mục tiêu chiến lược khác nhau. Mỹ hướng tới sức mạnh toàn cầu, còn Trung Quốc tập trung vào ưu thế khu vực, đặc biệt ở Biển Đông, Biển Hoa Đông và khu vực biên giới tranh chấp như cao nguyên Tây Tạng.
Chính định hướng này đã khiến Bắc Kinh đầu tư mạnh vào các hệ thống tên lửa trên bộ và phòng thủ bờ biển những năng lực phù hợp với chiến lược chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) nhưng không phải là ưu tiên hàng đầu của Washington.
Trung Quốc có tên lửa đạn đạo chống hạm, Mỹ thì không
Một trong những năng lực nổi bật nhất là tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM). Đây là loại tên lửa được thiết kế để tấn công các tàu chiến đang di chuyển ở khoảng cách rất xa. Với hệ thống này, Trung Quốc có thể đe dọa các nhóm tác chiến tàu sân bay bằng cách phóng tên lửa từ sâu trong lãnh thổ.
Các mẫu ASBM tiêu biểu gồm YJ-21, DF-21D, DF-17, DF-26D và đặc biệt là biến thể chống hạm của DF-27 với tầm bắn có thể lên tới khoảng 8.000 km. Điều này về lý thuyết cho phép tên lửa vươn tới các căn cứ và lực lượng Mỹ ở Guam, Alaska, thậm chí xa hơn trên Thái Bình Dương.
Trong khi đó, Mỹ hiện chưa triển khai bất kỳ ASBM nào. Nguyên nhân chính là do vị trí địa lý an toàn và chiến lược quân sự thiên về sức mạnh viễn chinh, khiến loại vũ khí này chưa trở thành nhu cầu cấp thiết. Thay vào đó, Mỹ tập trung vào các tên lửa chống hạm hành trình như biến thể chống hạm của Tomahawk hay AGM-158C LRASM, vốn phù hợp với tác chiến hải quân tầm xa.
Lực lượng tên lửa đạn đạo tầm trung trên bộ
Một khác biệt lớn nữa là kho tên lửa đạn đạo tầm trung phóng từ mặt đất. Trong nhiều thập kỷ, Mỹ bị ràng buộc bởi Hiệp ước INF nên không phát triển các tên lửa đạn đạo hoặc hành trình mặt đất có tầm bắn từ 500 đến 5.500 km. Điều này khiến kho vũ khí mặt đất tầm trung của Mỹ gần như không tồn tại.
Ngược lại, Trung Quốc không bị ràng buộc bởi hiệp ước này, nên đã xây dựng lực lượng tên lửa đất đối đất rất đa dạng như DF-21, DF-26, DF-17 hay các tên lửa hành trình tấn công mặt đất CJ-10 và CJ-100. Những hệ thống này có tầm bắn từ khoảng 1.500 đến 4.000 km, đủ để bao phủ phần lớn mục tiêu trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Sau khi Mỹ rút khỏi INF năm 2019, Washington đã bắt đầu nghiên cứu phát triển lại các tên lửa tầm trung trên bộ. Tuy nhiên, quá trình này vẫn cần thêm nhiều năm trước khi đạt khả năng triển khai thực tế.
Mạng lưới tên lửa chống hạm ven biển trên bộ
Ngoài ASBM, Trung Quốc còn xây dựng một mạng lưới tên lửa chống hạm ven biển quy mô lớn, sử dụng các tên lửa hành trình chống hạm (ASCM) đặt trên xe cơ động. Các hệ thống như YJ-62 hay YJ-12B có thể triển khai dọc bờ biển hoặc trên các đảo tiền tiêu, tạo nên lớp phòng thủ dày đặc chống lại lực lượng hải quân đối phương.
Dù tầm bắn của các tên lửa hành trình này ngắn hơn so với ASBM, chúng vẫn đủ khả năng tấn công mục tiêu cách bờ biển hàng trăm km. Nhờ tính cơ động cao, các bệ phóng có thể nhanh chóng thay đổi vị trí, gây khó khăn cho việc phát hiện và tiêu diệt.
Mỹ hiện không có một mạng lưới tên lửa chống hạm ven biển trên toàn quốc như vậy. Thủy quân lục chiến Mỹ từng thử nghiệm các đơn vị tên lửa Naval Strike Missile đặt trên xe tải, nhưng chủ yếu để triển khai ở nước ngoài chứ không nhằm xây dựng lưới phòng thủ bờ biển trong nước.
Tổng thể, những khác biệt này phản ánh rõ sự khác nhau về chiến lược: Trung Quốc tập trung bảo vệ và kiểm soát vùng biển lân cận, còn Mỹ ưu tiên năng lực triển khai sức mạnh toàn cầu. Tuy nhiên, kinh nghiệm và công nghệ mà Trung Quốc tích lũy từ các hệ thống tên lửa này có thể khiến nước này trở thành đối thủ đáng gờm của Mỹ trong những thập kỷ tới.(yahoo)
