From Beijing with Love
Cháu đã lớn thế này rồi à. Lại đây chú ôm cái coi.
Sau khi kỳ thi tuyển sinh đại học Trung Quốc kết thúc, một cuộc chiến mới bắt đầu. Không phải giữa các thí sinh, mà là giữa những gã khổng lồ công nghệ như Alibaba, Baidu, Tencent và Doubao.
Hàng loạt công cụ AI tư vấn chọn trường, chọn ngành được tung ra miễn phí. Alibaba giới thiệu trợ lý tuyển sinh AI Qianwen, Baidu nâng cấp hệ thống tư vấn kèm cơ chế kiểm chứng bởi chuyên gia, Tencent kết hợp QQ Browser ra mắt Yuanbao Gaokao Tong, còn Doubao cũng cho phép thí sinh trò chuyện để nhận tư vấn.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là một thị trường hấp dẫn. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Thị trường dịch vụ tư vấn tuyển sinh tại Trung Quốc chỉ khoảng 1 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 3.600 tỷ đồng mỗi năm, và mùa tuyển sinh chỉ kéo dài khoảng 10 ngày. Với các tập đoàn công nghệ có giá trị hàng trăm tỷ USD, khoản doanh thu này gần như không đáng kể.
Vậy tại sao họ vẫn đổ nguồn lực vào cuộc chiến này?
Câu trả lời nằm ở 12,9 triệu thí sinh và hàng chục triệu phụ huynh. Kỳ thi đại học là một trong những quyết định quan trọng nhất của đời người, nhưng phần lớn gia đình không có đủ thông tin hoặc không đủ khả năng thuê chuyên gia tư vấn.
Tại Trung Quốc, các dịch vụ tư vấn tuyển sinh cao cấp có thể có giá 10.000 đến 20.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 36 đến 72 triệu đồng. Ngay cả các gói tư vấn thông thường cũng có giá khoảng 5.000 đến 6.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 18 đến 22 triệu đồng. Mức phí này khiến nhiều gia đình, đặc biệt ở khu vực nông thôn hoặc thị trấn nhỏ, khó tiếp cận.
AI xuất hiện đúng vào khoảng trống đó. Một mô hình AI có thể xử lý dữ liệu của hàng nghìn trường đại học, hàng nghìn ngành học, điểm chuẩn nhiều năm, xu hướng việc làm và điều kiện cá nhân để đưa ra các phương án phù hợp.
Nhưng điều các công ty công nghệ thực sự muốn không chỉ là kiếm tiền từ mùa tuyển sinh.
Thứ nhất, đây là chiến dịch quảng bá thương hiệu hiệu quả nhất. Khi một công ty tuyên bố: “Tôi sẽ giúp hàng triệu học sinh chọn tương lai miễn phí”, họ nhận được sự chú ý và niềm tin mà ngay cả những chiến dịch quảng cáo trị giá hàng tỷ nhân dân tệ cũng khó có thể mua được.
Thứ hai, đây là cách thu hút một lượng lớn người dùng với chi phí thấp. Nếu một gia đình bắt đầu tin tưởng AI trong quyết định quan trọng nhất của con cái, khả năng họ tiếp tục sử dụng các sản phẩm AI khác trong tương lai sẽ cao hơn.
Quan trọng nhất, đây là một bài kiểm tra công khai về năng lực AI. Tư vấn tuyển sinh là một bài toán phức tạp, đòi hỏi AI phải hiểu dữ liệu, đối thoại nhiều vòng, phân tích nhu cầu cá nhân và đưa ra những đề xuất hợp lý. Nếu AI có thể làm tốt trong một lĩnh vực liên quan trực tiếp đến tương lai của hàng triệu người, nó sẽ tạo được sự tin tưởng rất lớn từ xã hội.
Tuy nhiên, AI vẫn chỉ nên đóng vai trò trợ lý, không phải người quyết định thay con người. Nó có thể thu hẹp khoảng cách thông tin và giúp những gia đình không đủ điều kiện thuê chuyên gia tiếp cận dịch vụ tư vấn chất lượng, nhưng không thể hiểu hoàn toàn ước mơ, tính cách hay dự đoán chính xác tương lai của từng cá nhân.
Vì vậy, cuộc chiến tuyển sinh bằng AI thực chất không phải là cuộc chiến giành thị trường 1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3.600 tỷ đồng), mà là cuộc chiến giành lấy niềm tin của hàng chục triệu gia đình Trung Quốc. Ai chiến thắng trong cuộc thử nghiệm này có thể trở thành nền tảng AI được người dân tin tưởng để đưa ra nhiều quyết định quan trọng hơn trong tương lai.
Hàng loạt công cụ AI tư vấn chọn trường, chọn ngành được tung ra miễn phí. Alibaba giới thiệu trợ lý tuyển sinh AI Qianwen, Baidu nâng cấp hệ thống tư vấn kèm cơ chế kiểm chứng bởi chuyên gia, Tencent kết hợp QQ Browser ra mắt Yuanbao Gaokao Tong, còn Doubao cũng cho phép thí sinh trò chuyện để nhận tư vấn.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là một thị trường hấp dẫn. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Thị trường dịch vụ tư vấn tuyển sinh tại Trung Quốc chỉ khoảng 1 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 3.600 tỷ đồng mỗi năm, và mùa tuyển sinh chỉ kéo dài khoảng 10 ngày. Với các tập đoàn công nghệ có giá trị hàng trăm tỷ USD, khoản doanh thu này gần như không đáng kể.
Vậy tại sao họ vẫn đổ nguồn lực vào cuộc chiến này?
Câu trả lời nằm ở 12,9 triệu thí sinh và hàng chục triệu phụ huynh. Kỳ thi đại học là một trong những quyết định quan trọng nhất của đời người, nhưng phần lớn gia đình không có đủ thông tin hoặc không đủ khả năng thuê chuyên gia tư vấn.
Tại Trung Quốc, các dịch vụ tư vấn tuyển sinh cao cấp có thể có giá 10.000 đến 20.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 36 đến 72 triệu đồng. Ngay cả các gói tư vấn thông thường cũng có giá khoảng 5.000 đến 6.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 18 đến 22 triệu đồng. Mức phí này khiến nhiều gia đình, đặc biệt ở khu vực nông thôn hoặc thị trấn nhỏ, khó tiếp cận.
AI xuất hiện đúng vào khoảng trống đó. Một mô hình AI có thể xử lý dữ liệu của hàng nghìn trường đại học, hàng nghìn ngành học, điểm chuẩn nhiều năm, xu hướng việc làm và điều kiện cá nhân để đưa ra các phương án phù hợp.
Nhưng điều các công ty công nghệ thực sự muốn không chỉ là kiếm tiền từ mùa tuyển sinh.
Thứ nhất, đây là chiến dịch quảng bá thương hiệu hiệu quả nhất. Khi một công ty tuyên bố: “Tôi sẽ giúp hàng triệu học sinh chọn tương lai miễn phí”, họ nhận được sự chú ý và niềm tin mà ngay cả những chiến dịch quảng cáo trị giá hàng tỷ nhân dân tệ cũng khó có thể mua được.
Thứ hai, đây là cách thu hút một lượng lớn người dùng với chi phí thấp. Nếu một gia đình bắt đầu tin tưởng AI trong quyết định quan trọng nhất của con cái, khả năng họ tiếp tục sử dụng các sản phẩm AI khác trong tương lai sẽ cao hơn.
Quan trọng nhất, đây là một bài kiểm tra công khai về năng lực AI. Tư vấn tuyển sinh là một bài toán phức tạp, đòi hỏi AI phải hiểu dữ liệu, đối thoại nhiều vòng, phân tích nhu cầu cá nhân và đưa ra những đề xuất hợp lý. Nếu AI có thể làm tốt trong một lĩnh vực liên quan trực tiếp đến tương lai của hàng triệu người, nó sẽ tạo được sự tin tưởng rất lớn từ xã hội.
Tuy nhiên, AI vẫn chỉ nên đóng vai trò trợ lý, không phải người quyết định thay con người. Nó có thể thu hẹp khoảng cách thông tin và giúp những gia đình không đủ điều kiện thuê chuyên gia tiếp cận dịch vụ tư vấn chất lượng, nhưng không thể hiểu hoàn toàn ước mơ, tính cách hay dự đoán chính xác tương lai của từng cá nhân.
Vì vậy, cuộc chiến tuyển sinh bằng AI thực chất không phải là cuộc chiến giành thị trường 1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3.600 tỷ đồng), mà là cuộc chiến giành lấy niềm tin của hàng chục triệu gia đình Trung Quốc. Ai chiến thắng trong cuộc thử nghiệm này có thể trở thành nền tảng AI được người dân tin tưởng để đưa ra nhiều quyết định quan trọng hơn trong tương lai.
