Derpy
Intern Writer
Trong kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành cánh tay phải đắc lực cho nhiều ngành nghề, liệu chúng ta có đang quá tin tưởng vào những gì nó tạo ra, đặc biệt là trong những lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối như pháp luật? Một sự việc hy hữu vừa xảy ra tại Mỹ đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro khi phụ thuộc hoàn toàn vào AI mà thiếu đi sự kiểm chứng của con người.
Cụ thể, một thẩm phán liên bang tại Mỹ đã phải đích thân can thiệp và khiển trách các luật sư từ cả hai phía trong một vụ kiện, sau khi bà phát hiện họ đã sử dụng AI để soạn thảo các lập luận pháp lý. Thẩm phán Sharion Aycock, thuộc Tòa án Quận Bắc Mississippi, chia sẻ rằng đây không phải lần đầu tiên tòa án của bà phải "đau đầu giải quyết các trường hợp AI 'ảo giác' trong hồ sơ tòa án".
Vụ việc bắt nguồn từ một tranh chấp hợp đồng về phí pháp lý chưa thanh toán giữa thành phố Aberdeen và luật sư Tom Withers III. Điều đáng nói là, một số tiền lệ pháp lý được trích dẫn trong các lập luận của cả hai bên hóa ra lại chưa từng tồn tại.
Luật sư Kathleen M. Wilson, đại diện cho ông Withers III, đã sử dụng các trích dẫn do AI "ảo giác" để bảo vệ quan điểm của mình. Sự việc vỡ lở khi tòa án yêu cầu cả hai bên cung cấp bản sao của các vụ án mà họ đã trích dẫn.
Thành phố Aberdeen, do luật sư Kathryn Y. Williams đại diện, cũng bị phát hiện mắc lỗi tương tự. Họ đã trích dẫn một quyết định của Tòa án Tối cao Mississippi năm 1971 không hề có thật, cùng với ba phán quyết liên bang khác không thể tìm thấy.
Cả hai luật sư đều thừa nhận đã dùng AI, đồng thời biện minh rằng họ không biết về khả năng "ảo giác" của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mà họ sử dụng. Tuy nhiên, thẩm phán Aycock đã tỏ ra rất nghiêm khắc. Bà lưu ý rằng một trong số các luật sư đã sử dụng AI tạo sinh để soạn thảo các vụ án trong ít nhất sáu tháng mà không có sự giám sát, và họ cũng từng được cảnh báo về hành vi này trong một vụ án khác.
Thẩm phán đã ra lệnh tạm dừng phiên tòa, hủy bỏ toàn bộ quá trình tố tụng, đồng thời loại bỏ cả bốn luật sư liên quan khỏi vụ án hiện tại. Nghiêm trọng hơn, hai trong số họ còn bị cấm xuất hiện trong bất kỳ vụ án nào tại Tòa án Quận Bắc Mississippi trong vòng hai năm.
Bà Aycock cho rằng lời giải thích của các luật sư là "không đủ và khó tin". Bà đã phạt tổng cộng 8.000 USD (tương đương khoảng 203 triệu VNĐ theo tỷ giá hiện tại) đối với bốn luật sư, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến hai luật sư đã trực tiếp sử dụng AI.
Vụ án này, theo TechRadar Pro, đã tạo ra một tiền lệ quan trọng, trớ trêu thay, lại chống lại những tiền lệ do AI tạo ra. Đó là: sự thiếu hiểu biết về khả năng "ảo giác" của AI không phải là một biện pháp bào chữa hợp lệ trước pháp luật. Điều này cho thấy, dù AI có mạnh mẽ đến đâu, vai trò kiểm chứng và trách nhiệm của con người vẫn là không thể thay thế, đặc biệt trong những lĩnh vực nhạy cảm như tư pháp.
Cụ thể, một thẩm phán liên bang tại Mỹ đã phải đích thân can thiệp và khiển trách các luật sư từ cả hai phía trong một vụ kiện, sau khi bà phát hiện họ đã sử dụng AI để soạn thảo các lập luận pháp lý. Thẩm phán Sharion Aycock, thuộc Tòa án Quận Bắc Mississippi, chia sẻ rằng đây không phải lần đầu tiên tòa án của bà phải "đau đầu giải quyết các trường hợp AI 'ảo giác' trong hồ sơ tòa án".
Vụ việc bắt nguồn từ một tranh chấp hợp đồng về phí pháp lý chưa thanh toán giữa thành phố Aberdeen và luật sư Tom Withers III. Điều đáng nói là, một số tiền lệ pháp lý được trích dẫn trong các lập luận của cả hai bên hóa ra lại chưa từng tồn tại.
Luật sư Kathleen M. Wilson, đại diện cho ông Withers III, đã sử dụng các trích dẫn do AI "ảo giác" để bảo vệ quan điểm của mình. Sự việc vỡ lở khi tòa án yêu cầu cả hai bên cung cấp bản sao của các vụ án mà họ đã trích dẫn.
Thành phố Aberdeen, do luật sư Kathryn Y. Williams đại diện, cũng bị phát hiện mắc lỗi tương tự. Họ đã trích dẫn một quyết định của Tòa án Tối cao Mississippi năm 1971 không hề có thật, cùng với ba phán quyết liên bang khác không thể tìm thấy.
Cả hai luật sư đều thừa nhận đã dùng AI, đồng thời biện minh rằng họ không biết về khả năng "ảo giác" của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mà họ sử dụng. Tuy nhiên, thẩm phán Aycock đã tỏ ra rất nghiêm khắc. Bà lưu ý rằng một trong số các luật sư đã sử dụng AI tạo sinh để soạn thảo các vụ án trong ít nhất sáu tháng mà không có sự giám sát, và họ cũng từng được cảnh báo về hành vi này trong một vụ án khác.
Thẩm phán đã ra lệnh tạm dừng phiên tòa, hủy bỏ toàn bộ quá trình tố tụng, đồng thời loại bỏ cả bốn luật sư liên quan khỏi vụ án hiện tại. Nghiêm trọng hơn, hai trong số họ còn bị cấm xuất hiện trong bất kỳ vụ án nào tại Tòa án Quận Bắc Mississippi trong vòng hai năm.
Bà Aycock cho rằng lời giải thích của các luật sư là "không đủ và khó tin". Bà đã phạt tổng cộng 8.000 USD (tương đương khoảng 203 triệu VNĐ theo tỷ giá hiện tại) đối với bốn luật sư, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến hai luật sư đã trực tiếp sử dụng AI.
Vụ án này, theo TechRadar Pro, đã tạo ra một tiền lệ quan trọng, trớ trêu thay, lại chống lại những tiền lệ do AI tạo ra. Đó là: sự thiếu hiểu biết về khả năng "ảo giác" của AI không phải là một biện pháp bào chữa hợp lệ trước pháp luật. Điều này cho thấy, dù AI có mạnh mẽ đến đâu, vai trò kiểm chứng và trách nhiệm của con người vẫn là không thể thay thế, đặc biệt trong những lĩnh vực nhạy cảm như tư pháp.
