Dù không sử dụng mã độc hay trực tiếp xâm nhập tài khoản ngân hàng, các đối tượng lừa đảo vẫn có thể chiếm đoạt hàng tỷ đồng bằng cách giả danh công an, dựng lên những cáo buộc liên quan đến rửa tiền và thao túng tâm lý nạn nhân. Đáng chú ý, có trường hợp người bị lừa tự phá két sắt gia đình, lấy tiền và vàng đem bán để chuyển cho các đối tượng.
Cuối tháng 10/2026, Công an phường Dĩ An (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận trình báo của em T.L.T.K. (sinh năm 2008) về việc bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trước đó, nạn nhân nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là cán Bộ Công an, thông báo thông tin cá nhân của em có liên quan đến một đường dây rửa tiền. Với kịch bản đe dọa, gây áp lực và yêu cầu xác minh tài sản, các đối tượng khiến nạn nhân tin rằng mình đang vướng vào một vụ án nghiêm trọng.
Do hoảng sợ, nạn nhân đã tự mua dụng cụ để cạy két sắt gia đình, lấy tiền mặt và vàng mang đi bán, sau đó nhiều lần chuyển tiền vào các tài khoản do đối tượng chỉ định. Tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt lên tới hơn 1,98 tỷ đồng.
Thủ đoạn tương tự cũng được ghi nhận tại Malaysia. Một người đàn ông 73 tuổi đã nghỉ hưu bị hai đối tượng giả danh cảnh sát, cáo buộc liên quan đến hoạt động rửa tiền và buôn bán ma túy. Nạn nhân bị yêu cầu mua vàng, chuyển tiền vào ba tài khoản lạ và giao trực tiếp tiền mặt, thẻ ngân hàng cùng trang sức cho các đối tượng. Tổng thiệt hại lên tới 179.490 ringgit.
Cuối tháng 10/2026, Công an phường Dĩ An (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận trình báo của em T.L.T.K. (sinh năm 2008) về việc bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trước đó, nạn nhân nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là cán Bộ Công an, thông báo thông tin cá nhân của em có liên quan đến một đường dây rửa tiền. Với kịch bản đe dọa, gây áp lực và yêu cầu xác minh tài sản, các đối tượng khiến nạn nhân tin rằng mình đang vướng vào một vụ án nghiêm trọng.
Do hoảng sợ, nạn nhân đã tự mua dụng cụ để cạy két sắt gia đình, lấy tiền mặt và vàng mang đi bán, sau đó nhiều lần chuyển tiền vào các tài khoản do đối tượng chỉ định. Tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt lên tới hơn 1,98 tỷ đồng.
Thủ đoạn tương tự cũng được ghi nhận tại Malaysia. Một người đàn ông 73 tuổi đã nghỉ hưu bị hai đối tượng giả danh cảnh sát, cáo buộc liên quan đến hoạt động rửa tiền và buôn bán ma túy. Nạn nhân bị yêu cầu mua vàng, chuyển tiền vào ba tài khoản lạ và giao trực tiếp tiền mặt, thẻ ngân hàng cùng trang sức cho các đối tượng. Tổng thiệt hại lên tới 179.490 ringgit.
Thao túng tâm lý thay vì tấn công kỹ thuật
Điểm chung của các vụ việc là kẻ gian không cần trực tiếp xâm nhập hệ thống hay đánh cắp mật khẩu ngân hàng. Chúng sử dụng danh nghĩa cơ quan thực thi pháp luật, đưa ra những cáo buộc nghiêm trọng, kết hợp các yêu cầu giữ bí mật và thời hạn xử lý gấp để khiến nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn.
Khi đã kiểm soát được tâm lý, đối tượng tiếp tục điều khiển hành vi của nạn nhân: tự kiểm tra tài sản, bán vàng, rút tiền, chuyển khoản hoặc giao tài sản trực tiếp với lý do phục vụ điều tra. Đây là dạng lừa đảo đặc biệt nguy hiểm bởi chính nạn nhân thực hiện các giao dịch, khiến việc ngăn chặn có thể khó khăn hơn nếu không kịp thời nhận ra dấu hiệu bất thường.
Khi đã kiểm soát được tâm lý, đối tượng tiếp tục điều khiển hành vi của nạn nhân: tự kiểm tra tài sản, bán vàng, rút tiền, chuyển khoản hoặc giao tài sản trực tiếp với lý do phục vụ điều tra. Đây là dạng lừa đảo đặc biệt nguy hiểm bởi chính nạn nhân thực hiện các giao dịch, khiến việc ngăn chặn có thể khó khăn hơn nếu không kịp thời nhận ra dấu hiệu bất thường.
Theo chuyên gia nghiên cứu bảo mật cấp cao Leonid Bezvershenko thuộc Nhóm Nghiên cứu và Phân tích toàn cầu (GReAT) của Kaspersky, trạng thái cấp bách và tâm lý sợ hãi là những điểm yếu thường bị tội phạm khai thác. Khi nạn nhân bị đặt dưới áp lực phải xử lý ngay một vấn đề nghiêm trọng, khả năng đánh giá và kiểm chứng thông tin thường suy giảm.
Công nghệ cảnh báo cần đi cùng sự tỉnh táo của người dùng
Tại Việt Nam, hệ thống giám sát và cảnh báo tài khoản gian lận của Ngân hàng Nhà nước đã kết nối gần 100 tổ chức tài chính, nhận diện hơn 668.000 tài khoản có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Sau một năm vận hành, hệ thống đã gửi 5,8 triệu lượt cảnh báo, giúp gần 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch với tổng giá trị gần 7.200 tỷ đồng.
Tuy nhiên, những biện pháp kỹ thuật chỉ phát huy hiệu quả khi người dùng nhận diện được nguy cơ và chủ động dừng giao dịch. Trong các vụ lừa đảo bằng hình thức giả danh công an, nạn nhân thường bị thao túng đến mức tự nguyện chuyển tiền, thậm chí chủ động tìm cách huy động tài sản theo hướng dẫn của kẻ gian.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần ghi nhớ: Công an không điều tra, lấy lời khai qua điện thoại hoặc ứng dụng gọi video; không yêu cầu người dân tự cách ly, cắt liên lạc với gia đình, thuê khách sạn hay chuyển tiền để chứng minh vô tội hoặc phục vụ xác minh tài sản.
Khi nhận được cuộc gọi cáo buộc liên quan đến đường dây rửa tiền, ma túy hoặc tội phạm hình sự, người dân cần bình tĩnh ngắt kết nối, không thực hiện bất kỳ giao dịch nào và trực tiếp đến cơ quan công an gần nhất để xác minh.
Trong những tình huống này, một cuộc gọi xác minh với người thân hoặc cơ quan công an có thể giúp ngăn chặn việc mất đi toàn bộ tài sản tích góp trong nhiều năm.
Tuy nhiên, những biện pháp kỹ thuật chỉ phát huy hiệu quả khi người dùng nhận diện được nguy cơ và chủ động dừng giao dịch. Trong các vụ lừa đảo bằng hình thức giả danh công an, nạn nhân thường bị thao túng đến mức tự nguyện chuyển tiền, thậm chí chủ động tìm cách huy động tài sản theo hướng dẫn của kẻ gian.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần ghi nhớ: Công an không điều tra, lấy lời khai qua điện thoại hoặc ứng dụng gọi video; không yêu cầu người dân tự cách ly, cắt liên lạc với gia đình, thuê khách sạn hay chuyển tiền để chứng minh vô tội hoặc phục vụ xác minh tài sản.
Khi nhận được cuộc gọi cáo buộc liên quan đến đường dây rửa tiền, ma túy hoặc tội phạm hình sự, người dân cần bình tĩnh ngắt kết nối, không thực hiện bất kỳ giao dịch nào và trực tiếp đến cơ quan công an gần nhất để xác minh.
Trong những tình huống này, một cuộc gọi xác minh với người thân hoặc cơ quan công an có thể giúp ngăn chặn việc mất đi toàn bộ tài sản tích góp trong nhiều năm.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
Sửa lần cuối:
