DeepSeek rục rịch tăng giá: Chiến lược dùng giá "đè" phương Tây gặp khó

[Hư Trúc✔]

Vừa gây sốt nhờ mô hình DeepSeek-V4-Flash-0731 có hiệu năng ấn tượng cùng mức phí rẻ kinh ngạc, DeepSeek lại vừa bất ngờ thông báo sắp điều chỉnh tăng giá dịch vụ API. Động thái này đang làm dấy lên nhiều tranh luận trong cộng đồng lập trình viên quốc tế.

Ảnh: Reuters​

Thông báo tăng giá "đáng kể" gây bất ngờ​

Trên nền tảng dành cho nhà phát triển, công ty khởi nghiệp AI có trụ sở tại Hàng Châu cho biết sẽ tiến hành điều chỉnh tăng mức giá tổng thể cho các dịch vụ API trong tương lai gần. Dù chưa công bố kế hoạch cụ thể, DeepSeek nhấn mạnh đây sẽ là một đợt tăng đáng kể (significant) và khuyên người dùng nên chủ động sắp xếp kế hoạch sử dụng hợp lý.

Đáng chú ý, thông báo này xuất hiện chỉ một tuần sau khi hãng ra mắt DeepSeek-V4-Flash-0731 - phiên bản nhẹ sở hữu 284 tỷ tham số thuộc dòng V4 từng được xem trước hồi tháng 4. Việc rục rịch tăng giá cho thấy những thách thức lớn mà hãng phải đối mặt để duy trì mức chi phí cực thấp trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, có thể làm ảnh hưởng đến danh tiếng về AI tối ưu chi phí của startup này.

Sức hút từ những con số "rẻ đến khó tin"​

Trước khi có thông tin tăng giá, DeepSeek-V4-Flash-0731 đã nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn từ giới công nghệ nhờ kết hợp năng lực xử lý tiệm cận các mô hình hàng đầu với mức giá cực kỳ thấp.

Theo đánh giá từ tổ chức nghiên cứu Epoch AI, đây là mô hình mã nguồn mở (open-weight) mạnh thứ hai trên thị trường hiện nay, chỉ xếp sau mô hình khổng lồ Kimi K3 (2,8 nghìn tỷ tham số) của Moonshot AI, và nằm ở khoảng giữa Claude Opus 4.5 và Opus 4.6 của Anthropic.

Về mặt chi phí, dữ liệu từ Artificial Analysis chỉ ra trung bình mỗi tác vụ trên DeepSeek-V4-Flash-0731 chỉ tốn 0,03 USD — rẻ hơn khoảng 105 lần so với mức 3,15 USD mỗi tác vụ của Claude Fable 5.

Ngay cả khi so với các đối thủ mã nguồn mở nội địa tại Trung Quốc, mức phí 0,14 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 0,28 USD cho mỗi triệu token đầu ra của DeepSeek vẫn rẻ hơn hẳn so với dịch vụ API GLM-5.2 của Zhipu AI (hiện có giá 1,40 USD/triệu token đầu vào và 4,40 USD/triệu token đầu ra).

Chính ưu thế này đã biến DeepSeek-V4-Flash-0731 thành mô hình có tốc độ tăng trưởng lượng sử dụng token nhanh nhất lịch sử trên Ollama. Nền tảng hỗ trợ chạy AI cục bộ này cho biết đang phải mở rộng thêm hạ tầng tại Mỹ và châu Âu để đáp ứng tải.

Kiến trúc tối ưu: Bí quyết làm AI giá rẻ của DeepSeek​

Theo Giáo sư Zhenhui Jack Jiang từ Trường Kinh doanh thuộc Đại học Hồng Kông, sở sĩ DeepSeek có thể đưa ra mức giá cạnh tranh như vậy là nhờ tối ưu hóa kiến trúc mạng và chiến lược huấn luyện hiệu quả.

Hệ thống sử dụng thiết kế Mixture-of-Experts (MoE), chỉ kích hoạt một nhóm nhỏ các "chuyên gia" cho mỗi dữ liệu đầu vào. Cơ chế này giúp mô hình duy trì năng lực xử lý lớn nhưng lại tốn ít tài nguyên tính toán và bộ nhớ hơn trong quá trình suy luận.

Ngoài ra, phương pháp huấn luyện chắt lọc kiến thức từ nhiều mô hình giáo viên (multi-teacher knowledge distillation) cho phép DeepSeek hợp nhất các năng lực chuyên biệt từ nhiều mô hình khác nhau vào một mô hình duy nhất một cách gọn nhẹ và hiệu quả hơn.

Dấu hỏi từ cộng đồng lập trình viên​

Việc DeepSeek quyết định nâng giá đúng lúc mô hình mới đang đạt mức độ phổ biến kỷ lục đã tạo nên nhiều luồng ý kiến tranh luận.

Michael Guo, một nhà phát triển AI, chia sẻ trên X rằng việc DeepSeek chọn tăng giá lúc này chẳng khác nào "tự chuốc lấy rắc rối". Ông cho rằng các mô hình mới từ Mỹ như Muse Spark của Meta hay GPT-5.6 Luna của OpenAI hiện đã sở hữu năng lực và mức giá rất cạnh tranh với các mô hình của DeepSeek.