Ngọc Yến
Writer
Cứ mỗi mùa hè, câu “hãy để điều hòa 26°C để tiết kiệm điện” lại xuất hiện khắp nơi. Nghe quen đến mức nhiều người không cần nghĩ nữa, cứ mặc định đó là con số đúng.
Nhưng thực tế, 26°C không phải lúc nào cũng tiết kiệm. Thậm chí trong nhiều ngày nắng gắt, nó còn khiến điều hòa tốn điện hơn bạn tưởng.
Một kỹ thuật viên điện lạnh lâu năm từng nói rất thẳng: 26°C chỉ là mức khuyến nghị chung, không phải chuẩn cho mọi hoàn cảnh. Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng nếu để ý một chút, bạn sẽ thấy điều này hoàn toàn hợp lý.
Điều hòa không tạo ra “lạnh” theo nghĩa thông thường, mà chỉ lấy nhiệt trong phòng rồi đẩy ra ngoài. Vì vậy, độ chênh lệch giữa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời mới là thứ quyết định máy có tốn điện hay không. Chênh lệch càng lớn, máy càng phải làm việc nhiều.
Hãy thử tưởng tượng một ngày 35°C. Nếu bạn vẫn giữ 26°C, tức là máy phải kéo nhiệt xuống thấp hơn bên ngoài tới 9°C. Nó sẽ chạy gần như liên tục, không nghỉ. Nhưng nếu bạn để 28 hoặc 29°C, mức chênh chỉ còn khoảng 6 đến 7°C, máy nhẹ hơn rất nhiều mà bạn vẫn thấy mát, nhất là khi có thêm chút gió.
Đó cũng là lý do nhiều người thấy “lạ” khi nghe khuyên nên để 28–30°C trong ngày nóng. Nghe thì có vẻ không mát, nhưng thực tế lại dễ chịu hơn nếu dùng đúng cách.
Một trong những thói quen khiến tiền điện tăng nhanh mà ít ai để ý là tắt điều hòa mỗi khi ra ngoài một lúc. Nhiều người nghĩ làm vậy là tiết kiệm, nhưng khi quay lại, căn phòng đã nóng lên như một cái lò. Điều hòa lúc này phải chạy hết công suất để làm mát lại từ đầu, và chính giai đoạn này mới là lúc tiêu tốn điện nhiều nhất.
Cách dùng khôn hơn là nếu chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn, bạn cứ để máy chạy, chỉ cần tăng nhiệt độ lên khoảng 28–29°C. Khi quay về, phòng vẫn mát vừa đủ, máy không phải “gồng mình” chạy lại từ đầu.
Một thay đổi nhỏ khác nhưng hiệu quả rất rõ là bật thêm quạt. Không ít người ngại vì nghĩ sẽ tốn thêm điện, nhưng thực ra quạt giúp luồng khí lạnh lan đều hơn, khiến cơ thể cảm thấy mát nhanh hơn. Nhờ vậy, bạn có thể để điều hòa ở mức cao hơn vài độ mà vẫn dễ chịu. Tổng điện năng tiêu thụ cuối cùng lại giảm đi.
Ban đêm cũng là thời điểm nhiều người đang dùng điều hòa chưa hợp lý. Khi ngủ, cơ thể không cần nhiệt độ thấp như ban ngày, nhưng nhiều người vẫn giữ nguyên mức 25–26°C suốt đêm. Kết quả là dễ bị lạnh về sáng, khô họng, và dĩ nhiên là tốn điện hơn mức cần thiết. Chỉ cần bật chế độ ngủ hoặc hẹn giờ tắt sớm một chút, bạn sẽ thấy khác biệt.
Ngoài ra, có những yếu tố rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn: một khe cửa hé, một ô cửa kính hứng nắng, hay vài thiết bị điện đang tỏa nhiệt trong phòng. Tất cả những thứ đó khiến điều hòa phải làm việc nhiều hơn mà bạn không nhận ra. Chưa kể nếu lưới lọc bám bụi, máy sẽ “thở” kém hơn, làm lạnh chậm hơn và tiêu tốn điện nhiều hơn.
Vậy cuối cùng, nên để bao nhiêu độ?
Không có một con số cố định cho tất cả mọi ngày. Nhưng nếu cần một khoảng hợp lý, thì 27 đến 29°C, kết hợp với quạt và phòng kín, thường là lựa chọn cân bằng nhất giữa mát và tiết kiệm điện. Quan trọng hơn là giữ mức chênh lệch với nhiệt độ ngoài trời trong khoảng 5 đến 7°C, thay vì cố bám vào một con số “chuẩn” nào đó.
Chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ như vậy, hóa đơn tiền điện mỗi tháng có thể giảm đi 200.000 đến 300.000 đồng, thậm chí hơn trong những tháng cao điểm. Và điều đáng nói là bạn vẫn thấy mát, không phải đánh đổi sự thoải mái.
Bạn nên nhớ: vấn đề không nằm ở việc bạn đặt 26 hay 28 độ, mà nằm ở cách bạn hiểu và sử dụng điều hòa. Khi dùng đúng, nó không còn là “thủ phạm” của tiền điện nữa.
Nhưng thực tế, 26°C không phải lúc nào cũng tiết kiệm. Thậm chí trong nhiều ngày nắng gắt, nó còn khiến điều hòa tốn điện hơn bạn tưởng.
Một kỹ thuật viên điện lạnh lâu năm từng nói rất thẳng: 26°C chỉ là mức khuyến nghị chung, không phải chuẩn cho mọi hoàn cảnh. Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng nếu để ý một chút, bạn sẽ thấy điều này hoàn toàn hợp lý.
Điều hòa không tạo ra “lạnh” theo nghĩa thông thường, mà chỉ lấy nhiệt trong phòng rồi đẩy ra ngoài. Vì vậy, độ chênh lệch giữa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời mới là thứ quyết định máy có tốn điện hay không. Chênh lệch càng lớn, máy càng phải làm việc nhiều.
Hãy thử tưởng tượng một ngày 35°C. Nếu bạn vẫn giữ 26°C, tức là máy phải kéo nhiệt xuống thấp hơn bên ngoài tới 9°C. Nó sẽ chạy gần như liên tục, không nghỉ. Nhưng nếu bạn để 28 hoặc 29°C, mức chênh chỉ còn khoảng 6 đến 7°C, máy nhẹ hơn rất nhiều mà bạn vẫn thấy mát, nhất là khi có thêm chút gió.
Đó cũng là lý do nhiều người thấy “lạ” khi nghe khuyên nên để 28–30°C trong ngày nóng. Nghe thì có vẻ không mát, nhưng thực tế lại dễ chịu hơn nếu dùng đúng cách.
Một trong những thói quen khiến tiền điện tăng nhanh mà ít ai để ý là tắt điều hòa mỗi khi ra ngoài một lúc. Nhiều người nghĩ làm vậy là tiết kiệm, nhưng khi quay lại, căn phòng đã nóng lên như một cái lò. Điều hòa lúc này phải chạy hết công suất để làm mát lại từ đầu, và chính giai đoạn này mới là lúc tiêu tốn điện nhiều nhất.
Cách dùng khôn hơn là nếu chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn, bạn cứ để máy chạy, chỉ cần tăng nhiệt độ lên khoảng 28–29°C. Khi quay về, phòng vẫn mát vừa đủ, máy không phải “gồng mình” chạy lại từ đầu.
Một thay đổi nhỏ khác nhưng hiệu quả rất rõ là bật thêm quạt. Không ít người ngại vì nghĩ sẽ tốn thêm điện, nhưng thực ra quạt giúp luồng khí lạnh lan đều hơn, khiến cơ thể cảm thấy mát nhanh hơn. Nhờ vậy, bạn có thể để điều hòa ở mức cao hơn vài độ mà vẫn dễ chịu. Tổng điện năng tiêu thụ cuối cùng lại giảm đi.
Ban đêm cũng là thời điểm nhiều người đang dùng điều hòa chưa hợp lý. Khi ngủ, cơ thể không cần nhiệt độ thấp như ban ngày, nhưng nhiều người vẫn giữ nguyên mức 25–26°C suốt đêm. Kết quả là dễ bị lạnh về sáng, khô họng, và dĩ nhiên là tốn điện hơn mức cần thiết. Chỉ cần bật chế độ ngủ hoặc hẹn giờ tắt sớm một chút, bạn sẽ thấy khác biệt.
Ngoài ra, có những yếu tố rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn: một khe cửa hé, một ô cửa kính hứng nắng, hay vài thiết bị điện đang tỏa nhiệt trong phòng. Tất cả những thứ đó khiến điều hòa phải làm việc nhiều hơn mà bạn không nhận ra. Chưa kể nếu lưới lọc bám bụi, máy sẽ “thở” kém hơn, làm lạnh chậm hơn và tiêu tốn điện nhiều hơn.
Vậy cuối cùng, nên để bao nhiêu độ?
Không có một con số cố định cho tất cả mọi ngày. Nhưng nếu cần một khoảng hợp lý, thì 27 đến 29°C, kết hợp với quạt và phòng kín, thường là lựa chọn cân bằng nhất giữa mát và tiết kiệm điện. Quan trọng hơn là giữ mức chênh lệch với nhiệt độ ngoài trời trong khoảng 5 đến 7°C, thay vì cố bám vào một con số “chuẩn” nào đó.
Chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ như vậy, hóa đơn tiền điện mỗi tháng có thể giảm đi 200.000 đến 300.000 đồng, thậm chí hơn trong những tháng cao điểm. Và điều đáng nói là bạn vẫn thấy mát, không phải đánh đổi sự thoải mái.
Bạn nên nhớ: vấn đề không nằm ở việc bạn đặt 26 hay 28 độ, mà nằm ở cách bạn hiểu và sử dụng điều hòa. Khi dùng đúng, nó không còn là “thủ phạm” của tiền điện nữa.
