Đồng hồ thông minh 'đoán sai' sức khỏe, rủi ro khó lường

[Kaya]

Đồng hồ thông minh đang trở thành “trợ lý sức khỏe” quen thuộc của hàng triệu người dùng, từ theo dõi nhịp tim, giấc ngủ đến lượng calo tiêu hao. Tuy nhiên, những phát hiện mới cho thấy các thiết bị này có thể đang cung cấp những con số chưa hoàn toàn chính xác, đặt ra câu hỏi về mức độ tin cậy của công nghệ khi theo dõi sức khỏe cá nhân.​

Những con số không hoàn toàn là “đo” mà là “ước tính”​

Theo nhiều số liệu đã phân tích được trích dẫn, phần lớn dữ liệu mà đồng hồ thông minh cung cấp không phải là kết quả đo trực tiếp mà là các ước tính dựa trên thuật toán và cảm biến gián tiếp. Điều này khiến các chỉ số dễ bị sai lệch do nhiều yếu tố như chuyển động, mồ hôi, cách đeo thiết bị hay đặc điểm cơ thể người dùng.

Chẳng hạn, lượng calo tiêu hao có thể sai lệch hơn 20%, đặc biệt trong các bài tập cường độ cao. Tương tự, việc đếm bước chân dựa vào chuyển động tay có thể bỏ sót khi người dùng đẩy xe hoặc mang vác đồ, trong khi đo nhịp tim cũng giảm độ chính xác khi vận động mạnh.​

Giấc ngủ và thể lực: Khi thiết bị “đoán” nhiều hơn “đo”​

Một trong những điểm đáng chú ý là khả năng theo dõi giấc ngủ. Trong khi phương pháp chính xác cần đến thiết bị y tế chuyên dụng đo hoạt động não, đồng hồ thông minh chỉ dựa vào chuyển động và nhịp tim để suy đoán trạng thái ngủ.

Điều này khiến các chỉ số như ngủ sâu hay REM có thể không phản ánh đúng thực tế. Tương tự, các chỉ số nâng cao như VO₂ max hay mức độ phục hồi cũng được xây dựng từ nhiều lớp dữ liệu ước tính, nên độ chính xác còn hạn chế.

Hệ quả là người dùng có thể đưa ra quyết định sai lệch, từ việc tập luyện quá sức đến nghỉ ngơi không cần thiết.​

Công nghệ hữu ích nhưng không phải “bác sĩ”​

Dù tồn tại sai số, các chuyên gia khẳng định đồng hồ thông minh vẫn có giá trị nhất định trong việc theo dõi xu hướng dài hạn và duy trì động lực tập luyện.
​

Vấn đề nằm ở cách người dùng tiếp cận: nếu coi các con số là “chuẩn tuyệt đối” rủi ro sẽ tăng lên nhưng nếu sử dụng như một công cụ tham khảo, kết hợp với cảm nhận cơ thể và tư vấn y tế, thiết bị vẫn mang lại lợi ích.​

Khi niềm tin vào dữ liệu cá nhân trở thành điểm yếu​

Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện không chỉ dừng lại ở độ chính xác của thiết bị, mà còn liên quan đến niềm tin của người dùng vào công nghệ. Khi một thiết bị đeo tay có thể đưa ra hàng loạt chỉ số “trông có vẻ khoa học”, người dùng dễ mặc định rằng chúng là chính xác. Điều này tạo ra một dạng “ảo giác kiểm soát”, khiến người dùng tin rằng dữ liệu hiển thị là chính xác tuyệt đối. Đây cũng chính là điểm yếu quan trọng, các dữ liệu sai lệch dù do lỗi kỹ thuật hay bị can thiệp đều có thể dẫn đến những quyết định sai lầm với hậu quả thực tế.

Ở góc độ an ninh mạng, thiết bị đeo thông minh không chỉ là công cụ theo dõi sức khỏe mà còn là một điểm thu thập dữ liệu liên tục về hành vi người dùng. Khi kết hợp với AI, những dữ liệu này có thể bị phân tích, tái tạo hoặc thậm chí giả lập để phục vụ các mục đích ngoài kiểm soát. Điều này đặt ra yêu cầu mới về bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin trong các hệ sinh thái công nghệ sức khỏe.​

Công nghệ càng thông minh, rủi ro càng nhiều​

Khi dữ liệu cá nhân ngày càng gắn chặt với đời sống, rủi ro không chỉ đến từ sai số kỹ thuật mà còn từ khả năng dữ liệu bị can thiệp, giả mạo hoặc khai thác ngoài mục đích ban đầu. Dữ liệu về sức khỏe vốn được xem là riêng tư và nhạy cảm lại dần được thu thập ngày càng công khai và dễ dàng, khiến sự bảo mật khó tồn tại, dễ dàng trở thành mục tiêu tiềm năng của các hành vi lạm dụng trên không gian mạng.

Khi các hệ thống có thể tạo ra dữ liệu hoặc giao diện với độ chân thực cao, người dùng gần như khó phân biệt đâu là thông tin thật, đâu là dữ liệu bị thao túng. Trong kịch bản xấu, những thông tin sai lệch này có thể bị lợi dụng để dẫn dắt hành vi, từ quảng cáo, trục lợi cho đến các hình thức lừa đảo tinh vi.

Vì vậy, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị, người dùng cần coi đây là công cụ hỗ trợ, đồng thời duy trì thói quen kiểm chứng và tham chiếu với các nguồn đáng tin cậy, đặc biệt trong các quyết định liên quan đến sức khỏe.

Tổng hợp​

 

Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav, cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview