Trước khi giao xe 50cc cho con tự đi học, phụ huynh cần làm xong sáu việc, từ kiểm tra tuổi, giấy tờ, chọn xe, mua mũ đến đi thử đường (danh sách ở cuối bài). Khó nhất là tuần đầu, khi đường đông và con chưa quen xe.
Khi nào con có thể tự đi xe tới trường?
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người đủ 16 tuổi được lái xe gắn máy (dung tích không quá 50 cm³) mà không cần bằng lái. Nghị định 238/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/8/2026, không đổi độ tuổi này. Tuổi tính theo ngày sinh, không theo năm sinh: con sinh tháng 12/2010 phải tới tháng 12/2026 mới đủ tuổi, dù đã vào lớp 11 từ tháng 9.
Theo số liệu Công an TP.HCM gửi Sở Giáo dục và Đào tạo, báo Thanh Niên đăng ngày 17/9/2026, trong 8 tháng đầu năm, học sinh, sinh viên vi phạm nhiều nhất là chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện (3.486 trường hợp), tiếp đến là không đội mũ bảo hiểm (2.022 trường hợp).
Cả hai lỗi đều tránh được từ trước khi con ra đường: bố mẹ xem ngày sinh trên giấy tờ và chọn mũ cho con.
Nên chọn xe ga hay xe số cho con mới tập đi?
Với học sinh mới tập, xe ga thường dễ làm quen hơn vì không phải sang số, con chỉ cần tập ga và phanh. Xe số hợp với các em đã quen đi xe, hay đi đường dài hoặc muốn xe bền, dễ sửa.
Anh La Minh Mẫn, người trực tiếp tư vấn phụ huynh chọn xe tại hệ thống Nhân Sinh Thành, cho biết điều anh luôn làm là để con ngồi lên xe trước khi bố mẹ hỏi giá. "Con ngồi thẳng lưng, hai bàn chân chạm đất vững thì mới dắt xe, quay đầu xe an toàn được. Xe đẹp mà con phải kiễng chân thì nên đổi mẫu khác", anh nói.
Theo anh Mẫn, chiều cao yên và trọng lượng xe là hai con số nên hỏi người bán đầu tiên, trước cả màu sơn. Gia đình có con dáng nhỏ nên so hai con số này giữa vài mẫu xe, rồi đưa con đến cửa hàng ngồi thử.
Mũ bảo hiểm thế nào là đạt?
Mũ nên có tem hợp quy, vừa đầu, cài quai chắc dưới cằm. Mũ quá rộng dễ văng ra khi ngã, còn mũ chưa cài quai gần như không bảo vệ được đầu. Nếu con hay chở bạn, nên để sẵn chiếc mũ thứ hai trong cốp xe.
Khi mua, bố mẹ nên cho con đội thử rồi lắc nhẹ đầu. Mũ không xoay lệch, quai không cấn cổ là vừa. Mũ cũ từng rơi mạnh hoặc nứt vỏ thì nên thay, dù nhìn bên ngoài vẫn còn mới.
Tuần đầu nên dạy con những gì?
Tuần đầu, bố mẹ nên đi cùng con trên đúng tuyến đường tới trường, đúng giờ đi học. Đoạn nào đông, ngã tư nào hay có xe rẽ bất ngờ, chỗ gửi xe ở đâu, con nên biết trước khi tự đi.
Ba thói quen nên dặn ngay từ ngày đầu:
Trước mỗi lần đi, xe cần kiểm tra gì?
Chỉ mất khoảng một phút: bóp thử hai phanh, nhìn lốp có bị non không, bật thử đèn và còi. Mỗi tuần nên xem thêm xăng, hoặc pin nếu là xe điện.
Luật cho mang bản sao giấy đăng ký có chứng thực, nên để bản sao và giấy bảo hiểm trong cốp, cất bản gốc ở nhà. Ảnh chụp trên điện thoại thường không thay được giấy khi bị kiểm tra.
Sau khoảng một đến hai tháng đầu, nên đưa xe đi kiểm tra lại. Đây là lúc dễ phát hiện dây phanh bị chùng, lốp mòn không đều hoặc ốc vít lỏng.
Gửi xe ở trường cần lưu ý gì?
Nên dặn con gửi xe đúng bãi của trường hoặc bãi có người trông, giữ vé gửi xe cẩn thận, không để vé trong cốp. Luôn khoá cổ xe và rút chìa khoá, kể cả khi dừng vài phút.
Nếu xe phải để ngoài đường lâu, có thể lắp thêm khoá đĩa. Bố mẹ nên chụp lại giấy đăng ký và biển số xe trong điện thoại, để khi cần làm việc với nhà trường hay bãi giữ xe thì có sẵn thông tin ngay.
Danh sách kiểm tra trước khi giao xe
Anh Mẫn tóm lại 6 việc phụ huynh nên làm xong trước ngày đầu con tự đi học:
Khi nào con có thể tự đi xe tới trường?
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người đủ 16 tuổi được lái xe gắn máy (dung tích không quá 50 cm³) mà không cần bằng lái. Nghị định 238/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/8/2026, không đổi độ tuổi này. Tuổi tính theo ngày sinh, không theo năm sinh: con sinh tháng 12/2010 phải tới tháng 12/2026 mới đủ tuổi, dù đã vào lớp 11 từ tháng 9.
Theo số liệu Công an TP.HCM gửi Sở Giáo dục và Đào tạo, báo Thanh Niên đăng ngày 17/9/2026, trong 8 tháng đầu năm, học sinh, sinh viên vi phạm nhiều nhất là chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện (3.486 trường hợp), tiếp đến là không đội mũ bảo hiểm (2.022 trường hợp).
Cả hai lỗi đều tránh được từ trước khi con ra đường: bố mẹ xem ngày sinh trên giấy tờ và chọn mũ cho con.
Nên chọn xe ga hay xe số cho con mới tập đi?
Với học sinh mới tập, xe ga thường dễ làm quen hơn vì không phải sang số, con chỉ cần tập ga và phanh. Xe số hợp với các em đã quen đi xe, hay đi đường dài hoặc muốn xe bền, dễ sửa.
Anh La Minh Mẫn, người trực tiếp tư vấn phụ huynh chọn xe tại hệ thống Nhân Sinh Thành, cho biết điều anh luôn làm là để con ngồi lên xe trước khi bố mẹ hỏi giá. "Con ngồi thẳng lưng, hai bàn chân chạm đất vững thì mới dắt xe, quay đầu xe an toàn được. Xe đẹp mà con phải kiễng chân thì nên đổi mẫu khác", anh nói.
Theo anh Mẫn, chiều cao yên và trọng lượng xe là hai con số nên hỏi người bán đầu tiên, trước cả màu sơn. Gia đình có con dáng nhỏ nên so hai con số này giữa vài mẫu xe, rồi đưa con đến cửa hàng ngồi thử.
Mũ bảo hiểm thế nào là đạt?
Mũ nên có tem hợp quy, vừa đầu, cài quai chắc dưới cằm. Mũ quá rộng dễ văng ra khi ngã, còn mũ chưa cài quai gần như không bảo vệ được đầu. Nếu con hay chở bạn, nên để sẵn chiếc mũ thứ hai trong cốp xe.
Khi mua, bố mẹ nên cho con đội thử rồi lắc nhẹ đầu. Mũ không xoay lệch, quai không cấn cổ là vừa. Mũ cũ từng rơi mạnh hoặc nứt vỏ thì nên thay, dù nhìn bên ngoài vẫn còn mới.
Tuần đầu nên dạy con những gì?
Tuần đầu, bố mẹ nên đi cùng con trên đúng tuyến đường tới trường, đúng giờ đi học. Đoạn nào đông, ngã tư nào hay có xe rẽ bất ngờ, chỗ gửi xe ở đâu, con nên biết trước khi tự đi.
Ba thói quen nên dặn ngay từ ngày đầu:
- Không cầm điện thoại khi đang chạy xe, kể cả lúc dừng đèn đỏ.
- Chỉ chở một bạn ngồi sau. Xe 50cc nhẹ, chở nhiều người rất khó giữ thăng bằng và phanh.
- Không đi hàng ba, hàng bốn với bạn bè sau giờ tan học.
Trước mỗi lần đi, xe cần kiểm tra gì?
Chỉ mất khoảng một phút: bóp thử hai phanh, nhìn lốp có bị non không, bật thử đèn và còi. Mỗi tuần nên xem thêm xăng, hoặc pin nếu là xe điện.
Luật cho mang bản sao giấy đăng ký có chứng thực, nên để bản sao và giấy bảo hiểm trong cốp, cất bản gốc ở nhà. Ảnh chụp trên điện thoại thường không thay được giấy khi bị kiểm tra.
Sau khoảng một đến hai tháng đầu, nên đưa xe đi kiểm tra lại. Đây là lúc dễ phát hiện dây phanh bị chùng, lốp mòn không đều hoặc ốc vít lỏng.
Gửi xe ở trường cần lưu ý gì?
Nên dặn con gửi xe đúng bãi của trường hoặc bãi có người trông, giữ vé gửi xe cẩn thận, không để vé trong cốp. Luôn khoá cổ xe và rút chìa khoá, kể cả khi dừng vài phút.
Nếu xe phải để ngoài đường lâu, có thể lắp thêm khoá đĩa. Bố mẹ nên chụp lại giấy đăng ký và biển số xe trong điện thoại, để khi cần làm việc với nhà trường hay bãi giữ xe thì có sẵn thông tin ngay.
Danh sách kiểm tra trước khi giao xe
Anh Mẫn tóm lại 6 việc phụ huynh nên làm xong trước ngày đầu con tự đi học:
- Con đã đủ 16 tuổi tính theo ngày sinh.
- Giấy đăng ký xe ghi dung tích không quá 50 cm³.
- Con ngồi lên xe, hai chân chạm đất vững. Nếu chưa vừa, có thể so thêm chiều cao yên của các mẫu xe Vespa 50cc.
- Có mũ đạt chuẩn cho con và một mũ dự phòng.
- Con đã đi thử tuyến đường tới trường cùng bố mẹ.
- Bản sao giấy đăng ký và giấy bảo hiểm để sẵn trong cốp.
