Google dường như đang thay đổi cách tiếp cận với cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Thay vì bằng mọi giá phải sở hữu mô hình AI mạnh nhất, tập đoàn này có thể đang ưu tiên một chiến lược thực dụng hơn: xây dựng hạ tầng tính toán và bán năng lực đó cho toàn bộ thị trường AI, kể cả những đối thủ của Gemini.
Ngày 05/08/2026, CEO Alphabet Sundar Pichai gửi email tới toàn thể nhân viên với tiêu đề “Chương tiếp theo của đà phát triển AI”. Cùng ngày, DeepMind trải qua một cuộc thay đổi nhân sự lớn. Demis Hassabis rời vị trí CEO để trở thành Chủ tịch kiêm Giám đốc Khoa học của Alphabet, trong khi nhà khoa học trưởng Jeff Dean rời Google để thành lập phòng thí nghiệm Discovery Loop. Một số lãnh đạo công nghệ quan trọng khác như Oriol Vinyals và Quoc Le cũng ra đi.
Thị trường phản ứng ngay lập tức. Cổ phiếu Alphabet giảm hơn 5% trong phiên giao dịch và đóng cửa thấp hơn khoảng 4%, khiến gần 180 tỷ USD vốn hóa thị trường bị xóa sổ chỉ trong một ngày. Nhưng điều đáng chú ý là cùng thời điểm vị thế của DeepMind bị đặt dấu hỏi, Google Cloud lại đang tăng trưởng với tốc độ chưa từng có.
Trong quý II/2026, doanh thu Google Cloud đạt 24,8 tỷ USD, tăng 82% so với cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận hoạt động đạt 35,6%, trong khi lượng đơn đặt hàng tồn đọng tăng lên 514 tỷ USD, so với khoảng 106 tỷ USD một năm trước. Hai diễn biến trái chiều này đang đặt ra câu hỏi về chiến lược AI của Google: liệu tập đoàn có đang giảm mức độ ưu tiên dành cho cuộc đua mô hình để tập trung nguồn lực vào một thị trường hạ tầng có khả năng mang lại doanh thu lớn và ổn định hơn?
Sự ra đi của Jeff Dean là dấu hiệu đặc biệt đáng chú ý. Ông là đồng sáng lập Google Brain, một trong những nhân vật đứng sau MapReduce và cũng là người thúc đẩy dự án TPU, dòng chip AI do Google phát triển. Discovery Loop, công ty mới của Dean, được thành lập dưới dạng công ty vì lợi ích công cộng với Radical Ventures và Khosla Ventures dẫn đầu vòng vốn ban đầu. Alphabet vừa là nhà đầu tư sáng lập, vừa cam kết cung cấp năng lực tính toán trong năm đầu tiên và trở thành đối tác cloud lâu dài.
Sau cuộc tái cấu trúc, Koray Kavukcuoglu được thăng chức từ CTO DeepMind lên Phó chủ tịch cấp cao và báo cáo trực tiếp cho Pichai. Vị trí CEO DeepMind bị xóa bỏ, cho thấy phòng thí nghiệm này đang được tích hợp sâu hơn vào Alphabet thay vì tiếp tục hoạt động như một đơn vị nghiên cứu tương đối độc lập.
Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Gemini không còn giữ được hình ảnh là một trong những mô hình AI mạnh nhất thị trường. Cuối năm 2025, Gemini 3 Pro từng được xem là đối thủ đáng gờm của OpenAI và Anthropic. Nhưng sau đó, Gemini 3.5 Pro bị trì hoãn, trong khi các phiên bản tiếp theo không tạo được khoảng cách rõ rệt với đối thủ. Theo các dữ liệu được SemiAnalysis dẫn lại, tốc độ tăng trưởng lượng token API của Gemini giảm từ khoảng 60% trong quý I/2026 xuống còn khoảng 38% trong quý II.
Tuy nhiên, Google không mất người dùng. Pichai cho biết Gemini đã đạt khoảng 950 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Gần 90% doanh nghiệp thuộc Fortune 100 sử dụng Gemini Enterprise, trong khi nền tảng lập trình agent Antigravity có khoảng 2,4 triệu người dùng hoạt động mỗi tuần. Nói cách khác, vấn đề của Gemini hiện nay nằm nhiều hơn ở vị thế công nghệ tương đối so với đối thủ, chứ không phải khả năng tiếp cận người dùng.
Trong khi đó, Google đang mở rộng mạnh hoạt động kinh doanh TPU. Công ty không chỉ sử dụng TPU cho các sản phẩm AI của riêng mình mà còn cung cấp chúng cho các đối thủ. Anthropic được cho là đã ký các thỏa thuận mua và thuê năng lực TPU quy mô rất lớn. Meta cũng đang thuê TPU và đàm phán mua trực tiếp để triển khai tại các trung tâm dữ liệu của mình, trong khi OpenAI đã sử dụng TPU của Google Cloud cho hoạt động suy luận từ năm 2025.
Tháng 04/2026, Google lần đầu tiên mở rộng việc bán TPU dưới dạng hệ thống thương mại thông qua chương trình TPU@Premises, cho phép khách hàng triển khai hệ thống TPU tại trung tâm dữ liệu của chính họ. Theo ước tính của SemiAnalysis, hơn 20% lượng TPU được vận chuyển trong giai đoạn quý III/2026 đến quý IV/2027 có thể được dành cho Anthropic.
Động lực chính là chi phí. Một số phân tích cho rằng TPU Ironwood có tổng chi phí sở hữu thấp hơn khoảng 30% đến 41% so với Nvidia B200. Nếu Google không thể đảm bảo Gemini luôn đứng đầu bảng xếp hạng mô hình, việc trở thành nhà cung cấp chip, cloud và năng lực tính toán cho toàn bộ ngành AI có thể là một chiến lược ít phụ thuộc hơn vào việc một mô hình cụ thể có thắng cuộc hay không.
Quy mô của thị trường này cũng khiến chiến lược trở nên hấp dẫn. SemiAnalysis ước tính đến cuối năm 2027, doanh thu thường niên từ IaaS và TaaS liên quan đến AI bên thứ ba có thể vượt 73 tỷ USD. Nếu cộng thêm khoảng 120 tỷ USD từ việc bán hệ thống TPU, tổng doanh thu bên ngoài có thể đạt khoảng 200 tỷ USD. Trong khi đó, ARR của Gemini được ước tính khoảng 12 tỷ USD trong quý II/2026.
Google còn có một lợi thế đặc biệt vì vừa cung cấp hạ tầng, vừa đầu tư vào các công ty AI sử dụng hạ tầng đó. Google hiện nắm khoảng 14% Anthropic và tiếp tục tăng đầu tư vào công ty này. Đổi lại, Anthropic cam kết mua lượng lớn TPU và dịch vụ cloud của Google trong nhiều năm. Theo các báo cáo được trích dẫn, tổng giá trị các thỏa thuận có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.
Cấu trúc này tạo ra một vòng liên kết đặc biệt: Google đầu tư vào một công ty AI, công ty đó sử dụng vốn để mua năng lực tính toán của Google, doanh thu Cloud tăng, trong khi giá trị khoản đầu tư của Alphabet cũng có thể tăng theo sự phát triển của công ty được đầu tư. Trong quý II, Alphabet được cho là ghi nhận khoảng 99 tỷ USD lợi nhuận chưa thực hiện từ các khoản đầu tư vốn chủ sở hữu, chiếm phần rất lớn trong mức lợi nhuận ròng 112,1 tỷ USD.
Nhưng chiến lược này cũng đặt Google trước một rủi ro lớn. Nếu TPU mất lợi thế về hiệu năng và chi phí, nền tảng của chiến lược hạ tầng sẽ bị ảnh hưởng. Google cũng đang phải tăng mạnh chi tiêu vốn, với kế hoạch năm 2026 lên khoảng 195 đến 205 tỷ USD và dự kiến tiếp tục tăng trong năm 2027.
Quan trọng hơn, Google vẫn phải duy trì năng lực công nghệ cốt lõi. Gemini 4 vì thế sẽ là phép thử quan trọng. Pichai cho biết mô hình này đang được huấn luyện và dự kiến ra mắt vào tháng 11 hoặc tháng 12/2026.
Google không nhất thiết phải sở hữu mô hình AI mạnh nhất để kiếm tiền từ kỷ nguyên AI. Amazon đã chứng minh rằng một nền tảng có thể hưởng lợi bằng cách tích hợp nhiều mô hình khác nhau, còn Microsoft từng chuyển trọng tâm từ Windows sang Azure và biến đây thành một trong những cuộc chuyển đổi thành công nhất ngành công nghệ.
Vì vậy, câu hỏi thực sự không phải Google có từ bỏ Gemini hay không. Câu hỏi là liệu Google có thể trở thành nhà cung cấp hạ tầng tính toán lớn nhất cho cuộc đua AI mà vẫn duy trì đủ năng lực công nghệ để không bị chính những khách hàng của mình vượt qua. Câu trả lời có thể xuất hiện vào cuối năm nay, khi Gemini 4 chính thức được công bố.
Ngày 05/08/2026, CEO Alphabet Sundar Pichai gửi email tới toàn thể nhân viên với tiêu đề “Chương tiếp theo của đà phát triển AI”. Cùng ngày, DeepMind trải qua một cuộc thay đổi nhân sự lớn. Demis Hassabis rời vị trí CEO để trở thành Chủ tịch kiêm Giám đốc Khoa học của Alphabet, trong khi nhà khoa học trưởng Jeff Dean rời Google để thành lập phòng thí nghiệm Discovery Loop. Một số lãnh đạo công nghệ quan trọng khác như Oriol Vinyals và Quoc Le cũng ra đi.
Thị trường phản ứng ngay lập tức. Cổ phiếu Alphabet giảm hơn 5% trong phiên giao dịch và đóng cửa thấp hơn khoảng 4%, khiến gần 180 tỷ USD vốn hóa thị trường bị xóa sổ chỉ trong một ngày. Nhưng điều đáng chú ý là cùng thời điểm vị thế của DeepMind bị đặt dấu hỏi, Google Cloud lại đang tăng trưởng với tốc độ chưa từng có.
Trong quý II/2026, doanh thu Google Cloud đạt 24,8 tỷ USD, tăng 82% so với cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận hoạt động đạt 35,6%, trong khi lượng đơn đặt hàng tồn đọng tăng lên 514 tỷ USD, so với khoảng 106 tỷ USD một năm trước. Hai diễn biến trái chiều này đang đặt ra câu hỏi về chiến lược AI của Google: liệu tập đoàn có đang giảm mức độ ưu tiên dành cho cuộc đua mô hình để tập trung nguồn lực vào một thị trường hạ tầng có khả năng mang lại doanh thu lớn và ổn định hơn?
Sự ra đi của Jeff Dean là dấu hiệu đặc biệt đáng chú ý. Ông là đồng sáng lập Google Brain, một trong những nhân vật đứng sau MapReduce và cũng là người thúc đẩy dự án TPU, dòng chip AI do Google phát triển. Discovery Loop, công ty mới của Dean, được thành lập dưới dạng công ty vì lợi ích công cộng với Radical Ventures và Khosla Ventures dẫn đầu vòng vốn ban đầu. Alphabet vừa là nhà đầu tư sáng lập, vừa cam kết cung cấp năng lực tính toán trong năm đầu tiên và trở thành đối tác cloud lâu dài.
Sau cuộc tái cấu trúc, Koray Kavukcuoglu được thăng chức từ CTO DeepMind lên Phó chủ tịch cấp cao và báo cáo trực tiếp cho Pichai. Vị trí CEO DeepMind bị xóa bỏ, cho thấy phòng thí nghiệm này đang được tích hợp sâu hơn vào Alphabet thay vì tiếp tục hoạt động như một đơn vị nghiên cứu tương đối độc lập.
Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Gemini không còn giữ được hình ảnh là một trong những mô hình AI mạnh nhất thị trường. Cuối năm 2025, Gemini 3 Pro từng được xem là đối thủ đáng gờm của OpenAI và Anthropic. Nhưng sau đó, Gemini 3.5 Pro bị trì hoãn, trong khi các phiên bản tiếp theo không tạo được khoảng cách rõ rệt với đối thủ. Theo các dữ liệu được SemiAnalysis dẫn lại, tốc độ tăng trưởng lượng token API của Gemini giảm từ khoảng 60% trong quý I/2026 xuống còn khoảng 38% trong quý II.
Tuy nhiên, Google không mất người dùng. Pichai cho biết Gemini đã đạt khoảng 950 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Gần 90% doanh nghiệp thuộc Fortune 100 sử dụng Gemini Enterprise, trong khi nền tảng lập trình agent Antigravity có khoảng 2,4 triệu người dùng hoạt động mỗi tuần. Nói cách khác, vấn đề của Gemini hiện nay nằm nhiều hơn ở vị thế công nghệ tương đối so với đối thủ, chứ không phải khả năng tiếp cận người dùng.
Trong khi đó, Google đang mở rộng mạnh hoạt động kinh doanh TPU. Công ty không chỉ sử dụng TPU cho các sản phẩm AI của riêng mình mà còn cung cấp chúng cho các đối thủ. Anthropic được cho là đã ký các thỏa thuận mua và thuê năng lực TPU quy mô rất lớn. Meta cũng đang thuê TPU và đàm phán mua trực tiếp để triển khai tại các trung tâm dữ liệu của mình, trong khi OpenAI đã sử dụng TPU của Google Cloud cho hoạt động suy luận từ năm 2025.
Tháng 04/2026, Google lần đầu tiên mở rộng việc bán TPU dưới dạng hệ thống thương mại thông qua chương trình TPU@Premises, cho phép khách hàng triển khai hệ thống TPU tại trung tâm dữ liệu của chính họ. Theo ước tính của SemiAnalysis, hơn 20% lượng TPU được vận chuyển trong giai đoạn quý III/2026 đến quý IV/2027 có thể được dành cho Anthropic.
Động lực chính là chi phí. Một số phân tích cho rằng TPU Ironwood có tổng chi phí sở hữu thấp hơn khoảng 30% đến 41% so với Nvidia B200. Nếu Google không thể đảm bảo Gemini luôn đứng đầu bảng xếp hạng mô hình, việc trở thành nhà cung cấp chip, cloud và năng lực tính toán cho toàn bộ ngành AI có thể là một chiến lược ít phụ thuộc hơn vào việc một mô hình cụ thể có thắng cuộc hay không.
Quy mô của thị trường này cũng khiến chiến lược trở nên hấp dẫn. SemiAnalysis ước tính đến cuối năm 2027, doanh thu thường niên từ IaaS và TaaS liên quan đến AI bên thứ ba có thể vượt 73 tỷ USD. Nếu cộng thêm khoảng 120 tỷ USD từ việc bán hệ thống TPU, tổng doanh thu bên ngoài có thể đạt khoảng 200 tỷ USD. Trong khi đó, ARR của Gemini được ước tính khoảng 12 tỷ USD trong quý II/2026.
Google còn có một lợi thế đặc biệt vì vừa cung cấp hạ tầng, vừa đầu tư vào các công ty AI sử dụng hạ tầng đó. Google hiện nắm khoảng 14% Anthropic và tiếp tục tăng đầu tư vào công ty này. Đổi lại, Anthropic cam kết mua lượng lớn TPU và dịch vụ cloud của Google trong nhiều năm. Theo các báo cáo được trích dẫn, tổng giá trị các thỏa thuận có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.
Cấu trúc này tạo ra một vòng liên kết đặc biệt: Google đầu tư vào một công ty AI, công ty đó sử dụng vốn để mua năng lực tính toán của Google, doanh thu Cloud tăng, trong khi giá trị khoản đầu tư của Alphabet cũng có thể tăng theo sự phát triển của công ty được đầu tư. Trong quý II, Alphabet được cho là ghi nhận khoảng 99 tỷ USD lợi nhuận chưa thực hiện từ các khoản đầu tư vốn chủ sở hữu, chiếm phần rất lớn trong mức lợi nhuận ròng 112,1 tỷ USD.
Nhưng chiến lược này cũng đặt Google trước một rủi ro lớn. Nếu TPU mất lợi thế về hiệu năng và chi phí, nền tảng của chiến lược hạ tầng sẽ bị ảnh hưởng. Google cũng đang phải tăng mạnh chi tiêu vốn, với kế hoạch năm 2026 lên khoảng 195 đến 205 tỷ USD và dự kiến tiếp tục tăng trong năm 2027.
Quan trọng hơn, Google vẫn phải duy trì năng lực công nghệ cốt lõi. Gemini 4 vì thế sẽ là phép thử quan trọng. Pichai cho biết mô hình này đang được huấn luyện và dự kiến ra mắt vào tháng 11 hoặc tháng 12/2026.
Google không nhất thiết phải sở hữu mô hình AI mạnh nhất để kiếm tiền từ kỷ nguyên AI. Amazon đã chứng minh rằng một nền tảng có thể hưởng lợi bằng cách tích hợp nhiều mô hình khác nhau, còn Microsoft từng chuyển trọng tâm từ Windows sang Azure và biến đây thành một trong những cuộc chuyển đổi thành công nhất ngành công nghệ.
Vì vậy, câu hỏi thực sự không phải Google có từ bỏ Gemini hay không. Câu hỏi là liệu Google có thể trở thành nhà cung cấp hạ tầng tính toán lớn nhất cho cuộc đua AI mà vẫn duy trì đủ năng lực công nghệ để không bị chính những khách hàng của mình vượt qua. Câu trả lời có thể xuất hiện vào cuối năm nay, khi Gemini 4 chính thức được công bố.
