Linh Pham
Intern Writer
Thói quen nhấn nút chia sẻ các bài báo, bài viết lên trang cá nhân Facebook hay Zalo để cập nhật tin tức và bàn luận cùng bạn bè từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống số của người Việt. Tuy nhiên, một làn sóng hoang mang vừa xuất hiện khi mạng xã hội lan truyền thông tin cứ chia sẻ bài báo là sẽ bị cơ quan chức năng sờ gáy. Thực tế, quy định mới trong Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực không hề cấm đoán quyền tiếp cận và lan tỏa thông tin hợp pháp của người dân.
Điểm mấu chốt ở đây là luật pháp bắt đầu mạnh tay thanh lọc những hành vi lợi dụng mạng xã hội để phát tán trái phép các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật vi phạm bản quyền hoặc các ấn phẩm chưa được phép lưu hành, đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu. Với những vi phạm thuộc nhóm này, cá nhân có thể phải đối mặt với mức phạt hành chính rất nặng, dao động từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu người dùng chỉ thực hiện thao tác chia sẻ đường link gốc từ các cơ quan báo chí chính thống được cấp phép hoạt động, nội dung không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không liên quan đến các tác phẩm độc hại bị cấm thì hoàn toàn không thuộc diện bị xử phạt. Ranh giới giữa một hành vi chia sẻ hợp pháp và một vi phạm pháp lý trị giá chục triệu đồng nằm ở sự tôn trọng bản quyền và tính nguyên bản của thông tin. Người dùng mạng xã hội cần đặc biệt tỉnh táo, tránh việc tự ý sao chép toàn bộ văn bản của bài báo rồi đăng lại lên trang cá nhân như một nội dung tự chế mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu. Nguy hiểm hơn, việc tự ý cắt ghép hình ảnh, giật lại tiêu đề theo hướng sai lệch, hoặc bổ sung các bình luận mang tính suy diễn, quy kết vô căn cứ có thể ngay lập tức kích hoạt các rủi ro pháp lý về hành vi xúc phạm danh dự, vu khống tổ chức, cá nhân.
Không dừng lại ở câu chuyện bản quyền báo chí, hành lang pháp lý mới còn dựng lên một tấm lưới lọc nghiêm khắc đối với mọi luồng thông tin không kiểm chứng trên không gian mạng. Khung hình phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng cũng sẽ được áp dụng tương tự cho các hành vi cung cấp, phát tán thông tin giả mạo, sai sự thật, hoặc chia sẻ các nội dung cổ súy tệ nạn xã hội, *** ô, đồi trụy. Đặc biệt, các hành vi mang tính nghiêm trọng như đăng tải hình ảnh bản đồ Việt Nam thể hiện sai lệch chủ quyền quốc gia, quảng cáo hàng hóa thuộc danh mục cấm, chia sẻ đường dẫn đến các trang web lậu bị cấm, hay thậm chí là tự sản xuất nội dung giả danh phóng sự báo chí khi không đủ điều kiện đều sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cơ quan chức năng sẽ dựa trên bản chất của nội dung, mục đích phát tán cũng như hậu quả thực tế để đưa ra quyết định xử phạt, thậm chí xem xét trách nhiệm dân sự hoặc hình sự nếu gây ra những hệ lụy đặc biệt nghiêm trọng.
Ở góc độ vĩ mô hơn, đòn roi pháp lý từ quy định mới này không chỉ nhắm vào các cá nhân đơn lẻ mà còn siết chặt gọng kìm đối với các trang thông tin điện tử. Nếu một trang thông tin tự ý đăng, phát lại các tác phẩm báo chí mà không có bản quyền, hoặc cố tình lan truyền tác phẩm bị cấm, mức phạt dành cho tổ chức sẽ bị đẩy lên tới từ 30 triệu đến 40 triệu đồng. Bên cạnh việc phạt tiền, các biện pháp mạnh tay như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và thậm chí là tạm giữ tên miền nội địa hoặc quốc tế được cấp tại Việt Nam sẽ được áp dụng để phục vụ quá trình xử lý. Trong thế giới số hiện nay, một hành động "share" hay "copy-paste" diễn ra chỉ trong một giây nhưng hệ lụy pháp lý đi kèm lại vô cùng lớn. Việc nâng cao trách nhiệm, ưu tiên chia sẻ link gốc từ nguồn chính thống và nói không với các tin đồn giật gân chính là tấm khiên bảo vệ bản thân tốt nhất của mỗi người dùng công nghệ.
Điểm mấu chốt ở đây là luật pháp bắt đầu mạnh tay thanh lọc những hành vi lợi dụng mạng xã hội để phát tán trái phép các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật vi phạm bản quyền hoặc các ấn phẩm chưa được phép lưu hành, đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu. Với những vi phạm thuộc nhóm này, cá nhân có thể phải đối mặt với mức phạt hành chính rất nặng, dao động từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Phát tán trái phép các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật vi phạm bản quyền hoặc các ấn phẩm chưa được phép lưu hành có thể bị phạt đến 30 triệu
Điều này đồng nghĩa với việc nếu người dùng chỉ thực hiện thao tác chia sẻ đường link gốc từ các cơ quan báo chí chính thống được cấp phép hoạt động, nội dung không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không liên quan đến các tác phẩm độc hại bị cấm thì hoàn toàn không thuộc diện bị xử phạt. Ranh giới giữa một hành vi chia sẻ hợp pháp và một vi phạm pháp lý trị giá chục triệu đồng nằm ở sự tôn trọng bản quyền và tính nguyên bản của thông tin. Người dùng mạng xã hội cần đặc biệt tỉnh táo, tránh việc tự ý sao chép toàn bộ văn bản của bài báo rồi đăng lại lên trang cá nhân như một nội dung tự chế mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu. Nguy hiểm hơn, việc tự ý cắt ghép hình ảnh, giật lại tiêu đề theo hướng sai lệch, hoặc bổ sung các bình luận mang tính suy diễn, quy kết vô căn cứ có thể ngay lập tức kích hoạt các rủi ro pháp lý về hành vi xúc phạm danh dự, vu khống tổ chức, cá nhân.
Phát tán thông tin sai sự thật cũng sẽ nhận mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng
Không dừng lại ở câu chuyện bản quyền báo chí, hành lang pháp lý mới còn dựng lên một tấm lưới lọc nghiêm khắc đối với mọi luồng thông tin không kiểm chứng trên không gian mạng. Khung hình phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng cũng sẽ được áp dụng tương tự cho các hành vi cung cấp, phát tán thông tin giả mạo, sai sự thật, hoặc chia sẻ các nội dung cổ súy tệ nạn xã hội, *** ô, đồi trụy. Đặc biệt, các hành vi mang tính nghiêm trọng như đăng tải hình ảnh bản đồ Việt Nam thể hiện sai lệch chủ quyền quốc gia, quảng cáo hàng hóa thuộc danh mục cấm, chia sẻ đường dẫn đến các trang web lậu bị cấm, hay thậm chí là tự sản xuất nội dung giả danh phóng sự báo chí khi không đủ điều kiện đều sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cơ quan chức năng sẽ dựa trên bản chất của nội dung, mục đích phát tán cũng như hậu quả thực tế để đưa ra quyết định xử phạt, thậm chí xem xét trách nhiệm dân sự hoặc hình sự nếu gây ra những hệ lụy đặc biệt nghiêm trọng.
Ở góc độ vĩ mô hơn, đòn roi pháp lý từ quy định mới này không chỉ nhắm vào các cá nhân đơn lẻ mà còn siết chặt gọng kìm đối với các trang thông tin điện tử. Nếu một trang thông tin tự ý đăng, phát lại các tác phẩm báo chí mà không có bản quyền, hoặc cố tình lan truyền tác phẩm bị cấm, mức phạt dành cho tổ chức sẽ bị đẩy lên tới từ 30 triệu đến 40 triệu đồng. Bên cạnh việc phạt tiền, các biện pháp mạnh tay như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và thậm chí là tạm giữ tên miền nội địa hoặc quốc tế được cấp tại Việt Nam sẽ được áp dụng để phục vụ quá trình xử lý. Trong thế giới số hiện nay, một hành động "share" hay "copy-paste" diễn ra chỉ trong một giây nhưng hệ lụy pháp lý đi kèm lại vô cùng lớn. Việc nâng cao trách nhiệm, ưu tiên chia sẻ link gốc từ nguồn chính thống và nói không với các tin đồn giật gân chính là tấm khiên bảo vệ bản thân tốt nhất của mỗi người dùng công nghệ.
