Hoàng Khang
Writer
Giấc mơ đưa con người quay trở lại quỹ đạo Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ gián đoạn vừa vấp phải một trở ngại kỹ thuật đáng tiếc. Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã chính thức phát đi thông báo lùi lịch phóng sứ mệnh lịch sử Artemis 2 ít nhất một tháng, sau khi cuộc tổng duyệt quan trọng cuối cùng tại bệ phóng không đạt được kết quả như kỳ vọng do các vấn đề phức tạp liên quan đến hệ thống nạp nhiên liệu và thiết bị phần cứng.
Sự cố tại "buổi diễn tập ướt" và bóng ma rò rỉ Hydro
Theo kế hoạch ban đầu, tên lửa khổng lồ Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu vũ trụ Orion chở theo 4 phi hành gia sẽ rời bệ phóng vào ngày 8/2 tới đây. Tuy nhiên, mọi toan tính chiến lược đã phải thay đổi sau cuộc thử nghiệm then chốt mang tên "wet dress rehearsal" (tổng duyệt nạp nhiên liệu) – một quy trình mô phỏng toàn diện các thao tác đếm ngược và bơm nhiên liệu thực tế.
Cuộc thử nghiệm kéo dài 49 tiếng, bắt đầu từ tối ngày 31/1 tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, đã diễn ra suôn sẻ trong giai đoạn đầu với việc khởi động hệ thống và sạc pin cho tàu Orion. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất là nạp hơn 2,65 triệu lít nhiên liệu Hydro lỏng siêu lạnh (LH2) và Oxy lỏng (LOX) vào tên lửa SLS, các kỹ sư đã phát hiện ra vấn đề. Một sự cố rò rỉ Hydro lỏng đã xảy ra tại điểm kết nối giữa tháp phóng di động và tầng lõi của tên lửa. Đây được xem là "bóng ma" ám ảnh chương trình Artemis, khi sự cố tương tự từng nhiều lần trì hoãn sứ mệnh không người lái Artemis 1 trước đó.
Mặc dù đội ngũ kỹ sư hiện trường đã nỗ lực khắc phục sự cố trong nhiều giờ và duy trì được mức nhiên liệu ổn định tạm thời, nhưng tốc độ rò rỉ bất ngờ tăng vọt vào những giây phút cuối cùng của quy trình đếm ngược. Trước tình huống này, NASA buộc phải ra quyết định chấm dứt buổi diễn tập khi đồng hồ chỉ còn khoảng 5 phút, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ thống và phi hành đoàn giả định.
Hàng loạt lỗi kỹ thuật phát sinh và lịch trình mới
Không chỉ dừng lại ở vấn đề nhiên liệu, buổi tổng duyệt còn bộc lộ những lỗ hổng kỹ thuật khác cần được xử lý triệt để. Đội phóng đã ghi nhận vài lần mất kết nối âm thanh giữa các bộ phận điều hành, gây gián đoạn quy trình liên lạc. Bên cạnh đó, một van liên quan đến hệ thống tạo áp suất cho cửa khoang tàu vũ trụ Orion cũng được xác định cần phải siết lại mô-men xoắn để đảm bảo độ kín tuyệt đối trong môi trường chân không. Các công việc hoàn tất quy trình đóng cửa cũng tiêu tốn nhiều thời gian hơn dự kiến, làm ảnh hưởng đến nhịp độ đếm ngược.
Trong thông báo phát đi ngày 3/2, đại diện NASA cho biết dù các kỹ sư đã vượt qua nhiều thách thức và đạt được một số mục tiêu đề ra, nhưng để đảm bảo an toàn tối đa cho chuyến bay có người lái, cơ quan này cần thêm thời gian để xem xét dữ liệu và tiến hành một cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu lần thứ hai. Do đó, thời điểm phóng sớm nhất hiện được dời sang tháng 3, thay vì ngày 8/2 như kế hoạch.
Thử thách cho phi hành đoàn lịch sử
Quyết định hoãn phóng tác động trực tiếp đến lịch trình của bộ tứ phi hành gia gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Nhóm phi hành gia này đã bắt đầu quy trình cách ly y tế nghiêm ngặt tại Houston từ ngày 21/1 và dự kiến di chuyển đến Florida vào ngày 3/2 để chuẩn bị cho chuyến bay. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, nhiều khả năng họ sẽ được phép rời khu cách ly để trở về với gia đình và chỉ quay lại quy trình này khoảng hai tuần trước ngày phóng mới.
Sứ mệnh Artemis 2 mang ý nghĩa biểu tượng to lớn, đánh dấu lần đầu tiên con người bay vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp kể từ khi kỷ nguyên Apollo khép lại vào tháng 12/1972. Chuyến đi dự kiến kéo dài 10 ngày quanh Mặt Trăng này là bước đệm quan trọng để NASA hiện thực hóa tham vọng đưa con người đặt chân lên bề mặt hành tinh này trong các sứ mệnh Artemis tiếp theo. Việc cẩn trọng hoãn phóng để khắc phục triệt để các lỗi kỹ thuật cho thấy NASA đang đặt sự an toàn của phi hành đoàn lên trên áp lực về tiến độ.
Sự cố tại "buổi diễn tập ướt" và bóng ma rò rỉ Hydro
Theo kế hoạch ban đầu, tên lửa khổng lồ Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu vũ trụ Orion chở theo 4 phi hành gia sẽ rời bệ phóng vào ngày 8/2 tới đây. Tuy nhiên, mọi toan tính chiến lược đã phải thay đổi sau cuộc thử nghiệm then chốt mang tên "wet dress rehearsal" (tổng duyệt nạp nhiên liệu) – một quy trình mô phỏng toàn diện các thao tác đếm ngược và bơm nhiên liệu thực tế.
Cuộc thử nghiệm kéo dài 49 tiếng, bắt đầu từ tối ngày 31/1 tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, đã diễn ra suôn sẻ trong giai đoạn đầu với việc khởi động hệ thống và sạc pin cho tàu Orion. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất là nạp hơn 2,65 triệu lít nhiên liệu Hydro lỏng siêu lạnh (LH2) và Oxy lỏng (LOX) vào tên lửa SLS, các kỹ sư đã phát hiện ra vấn đề. Một sự cố rò rỉ Hydro lỏng đã xảy ra tại điểm kết nối giữa tháp phóng di động và tầng lõi của tên lửa. Đây được xem là "bóng ma" ám ảnh chương trình Artemis, khi sự cố tương tự từng nhiều lần trì hoãn sứ mệnh không người lái Artemis 1 trước đó.
Mặc dù đội ngũ kỹ sư hiện trường đã nỗ lực khắc phục sự cố trong nhiều giờ và duy trì được mức nhiên liệu ổn định tạm thời, nhưng tốc độ rò rỉ bất ngờ tăng vọt vào những giây phút cuối cùng của quy trình đếm ngược. Trước tình huống này, NASA buộc phải ra quyết định chấm dứt buổi diễn tập khi đồng hồ chỉ còn khoảng 5 phút, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ thống và phi hành đoàn giả định.
Hàng loạt lỗi kỹ thuật phát sinh và lịch trình mới
Không chỉ dừng lại ở vấn đề nhiên liệu, buổi tổng duyệt còn bộc lộ những lỗ hổng kỹ thuật khác cần được xử lý triệt để. Đội phóng đã ghi nhận vài lần mất kết nối âm thanh giữa các bộ phận điều hành, gây gián đoạn quy trình liên lạc. Bên cạnh đó, một van liên quan đến hệ thống tạo áp suất cho cửa khoang tàu vũ trụ Orion cũng được xác định cần phải siết lại mô-men xoắn để đảm bảo độ kín tuyệt đối trong môi trường chân không. Các công việc hoàn tất quy trình đóng cửa cũng tiêu tốn nhiều thời gian hơn dự kiến, làm ảnh hưởng đến nhịp độ đếm ngược.
Trong thông báo phát đi ngày 3/2, đại diện NASA cho biết dù các kỹ sư đã vượt qua nhiều thách thức và đạt được một số mục tiêu đề ra, nhưng để đảm bảo an toàn tối đa cho chuyến bay có người lái, cơ quan này cần thêm thời gian để xem xét dữ liệu và tiến hành một cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu lần thứ hai. Do đó, thời điểm phóng sớm nhất hiện được dời sang tháng 3, thay vì ngày 8/2 như kế hoạch.
Thử thách cho phi hành đoàn lịch sử
Quyết định hoãn phóng tác động trực tiếp đến lịch trình của bộ tứ phi hành gia gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Nhóm phi hành gia này đã bắt đầu quy trình cách ly y tế nghiêm ngặt tại Houston từ ngày 21/1 và dự kiến di chuyển đến Florida vào ngày 3/2 để chuẩn bị cho chuyến bay. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, nhiều khả năng họ sẽ được phép rời khu cách ly để trở về với gia đình và chỉ quay lại quy trình này khoảng hai tuần trước ngày phóng mới.
Sứ mệnh Artemis 2 mang ý nghĩa biểu tượng to lớn, đánh dấu lần đầu tiên con người bay vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp kể từ khi kỷ nguyên Apollo khép lại vào tháng 12/1972. Chuyến đi dự kiến kéo dài 10 ngày quanh Mặt Trăng này là bước đệm quan trọng để NASA hiện thực hóa tham vọng đưa con người đặt chân lên bề mặt hành tinh này trong các sứ mệnh Artemis tiếp theo. Việc cẩn trọng hoãn phóng để khắc phục triệt để các lỗi kỹ thuật cho thấy NASA đang đặt sự an toàn của phi hành đoàn lên trên áp lực về tiến độ.
