Tháp rơi tự do
Intern Writer
Nền tảng lưu trữ dữ liệu lâu đời nhất Việt Nam vừa ghi nhận một bước ngoặt lớn khi chính thức đóng cổng đăng ký tài khoản mới từ ngày 30/6. Quyết định mang tính bước ngoặt này khép lại chuỗi ba thay đổi mang tính cốt lõi của Fshare diễn ra dồn dập chỉ trong vòng hai tháng. Trước đó, dịch vụ này cũng đã khai tử chính sách tích lũy và chuyển đổi điểm thưởng dựa trên lượt tải lên/tải xuống của người dùng, vốn là động lực chính giúp xây dựng cộng đồng chia sẻ dữ liệu khổng lồ suốt nhiều năm qua. Lùi xa hơn về đầu tháng 5, đơn vị chủ quản FPT Telecom đã âm thầm chuyển đổi mô hình hoạt động của Fshare từ một mạng xã hội thành dịch vụ lưu trữ đám mây thuần túy nhằm tối ưu hóa tính riêng tư và bảo mật.
Dù phía Fshare chỉ đưa ra các lý do chung chung liên quan đến định hướng kinh doanh hay việc tuân thủ quy định pháp luật về dữ liệu, giới quan sát đều nhận thấy những động thái này trùng hợp một cách kỳ lạ với làn sóng thắt chặt bản quyền số đang diễn ra gay gắt tại Việt Nam. Giữa bối cảnh này, trang blog chính thức của nền tảng cũng bất ngờ đăng tải cam kết tăng cường giám sát công nghệ và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, cho thấy những áp lực không hề nhỏ từ môi trường pháp lý bên ngoài.
Thực tế, ngành công nghiệp nội dung số trong nước đang đứng trước sức ép chưa từng có từ quốc tế. Vào cuối tháng 4, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã đưa Việt Nam vào nhóm cảnh báo cao nhất về bảo hộ sở hữu trí tuệ do tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến quy mô lớn. Ngay sau đó, Mỹ tiếp tục khởi xướng cuộc điều tra thương mại có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm trọng nếu hai bên không đạt được thỏa thuận xử lý triệt để các website phim lậu và IPTV lậu đặt máy chủ trong nước.
Phản ứng trước làn sóng này, Chính phủ Việt Nam đã nhanh chóng có những hành động quyết liệt. Trong khi Bộ Ngoại giao đề nghị phía Mỹ có những đánh giá khách quan thì Thủ tướng Chính phủ cũng lập tức ban hành Công điện chỉ đạo Bộ Công an và các bộ ngành liên quan mạnh tay trấn áp tội phạm mạng, đặt mục tiêu tăng mạnh số vụ xử lý vi phạm bản quyền. Hệ quả là chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt trang web phim lậu, diễn đàn chia sẻ sách điện tử và các nhóm dịch thuật phi lợi nhuận tại Việt Nam đã đồng loạt tuyên bố đóng cửa hoặc ngừng hoạt động.
Trong bức tranh chung đầy biến động đó, việc Fshare nhanh chóng thu hẹp quy định, loại bỏ cơ chế chia sẻ cộng đồng và dừng tiếp nhận người dùng mới được xem là bước đi tự bảo vệ cần thiết để thích ứng với bối cảnh mới. Dẫu vậy, đối với những người dùng đã sở hữu tài khoản từ trước thời điểm chuyển đổi, hệ thống vẫn duy trì đầy đủ quyền lợi và tính năng lưu trữ theo chính sách hiện hành.
Dù phía Fshare chỉ đưa ra các lý do chung chung liên quan đến định hướng kinh doanh hay việc tuân thủ quy định pháp luật về dữ liệu, giới quan sát đều nhận thấy những động thái này trùng hợp một cách kỳ lạ với làn sóng thắt chặt bản quyền số đang diễn ra gay gắt tại Việt Nam. Giữa bối cảnh này, trang blog chính thức của nền tảng cũng bất ngờ đăng tải cam kết tăng cường giám sát công nghệ và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, cho thấy những áp lực không hề nhỏ từ môi trường pháp lý bên ngoài.
Thực tế, ngành công nghiệp nội dung số trong nước đang đứng trước sức ép chưa từng có từ quốc tế. Vào cuối tháng 4, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã đưa Việt Nam vào nhóm cảnh báo cao nhất về bảo hộ sở hữu trí tuệ do tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến quy mô lớn. Ngay sau đó, Mỹ tiếp tục khởi xướng cuộc điều tra thương mại có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm trọng nếu hai bên không đạt được thỏa thuận xử lý triệt để các website phim lậu và IPTV lậu đặt máy chủ trong nước.
Phản ứng trước làn sóng này, Chính phủ Việt Nam đã nhanh chóng có những hành động quyết liệt. Trong khi Bộ Ngoại giao đề nghị phía Mỹ có những đánh giá khách quan thì Thủ tướng Chính phủ cũng lập tức ban hành Công điện chỉ đạo Bộ Công an và các bộ ngành liên quan mạnh tay trấn áp tội phạm mạng, đặt mục tiêu tăng mạnh số vụ xử lý vi phạm bản quyền. Hệ quả là chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt trang web phim lậu, diễn đàn chia sẻ sách điện tử và các nhóm dịch thuật phi lợi nhuận tại Việt Nam đã đồng loạt tuyên bố đóng cửa hoặc ngừng hoạt động.
Trong bức tranh chung đầy biến động đó, việc Fshare nhanh chóng thu hẹp quy định, loại bỏ cơ chế chia sẻ cộng đồng và dừng tiếp nhận người dùng mới được xem là bước đi tự bảo vệ cần thiết để thích ứng với bối cảnh mới. Dẫu vậy, đối với những người dùng đã sở hữu tài khoản từ trước thời điểm chuyển đổi, hệ thống vẫn duy trì đầy đủ quyền lợi và tính năng lưu trữ theo chính sách hiện hành.
