Vũ Nguyễn✔
Writer
OpenAI được cho là đang bí mật phát triển sản phẩm phần cứng AI đầu tiên dành cho người tiêu dùng. Thiết bị có kích thước nhỏ gọn, không màn hình, được thiết kế để người dùng có thể mang theo bên mình và dự kiến có giá khoảng 300 đến 400 USD, tương đương khoảng 7,8 đến 10,4 triệu đồng.
Điều OpenAI hướng tới không chỉ là tạo ra một chiếc loa thông minh có thể nghe và trả lời mệnh lệnh. Tham vọng lớn hơn là biến ChatGPT thành một thực thể vật lý, có khả năng trò chuyện tự nhiên, hình thành cá tính riêng và duy trì mối quan hệ lâu dài với người dùng.
Thiết kế của thiết bị được mô tả có hình dạng giống một chiếc bánh donut (bánh rán). Tuy nhiên, bên trong về cơ bản là một thiết bị AI nhỏ gọn cỡ lòng bàn tay, tích hợp trực tiếp mô hình hội thoại. Một số thông tin cho rằng sản phẩm sẽ sở hữu cá tính khá sắc sảo, thay vì chỉ phản hồi theo kiểu trợ lý ảo truyền thống.
Ý tưởng này xuất hiện trong bối cảnh các mô hình AI ngày càng có nhiều khả năng hơn. Khi AI được trang bị bộ nhớ, khả năng đa phương thức, khả năng thực hiện tác vụ và giọng nói tự nhiên, một thiết bị có thể liên tục quan sát môi trường, nhận diện con người, ghi nhớ ngữ cảnh và chủ động thực hiện nhiệm vụ sẽ khác rất nhiều so với một chiếc loa thông minh thông thường.
Nó có thể trở thành một điểm kết nối giữa AI và thế giới thực.
Đây cũng là hướng đi từng được Sam Altman và Jony Ive đề cập. Thay vì tiếp tục đưa thêm ứng dụng và thông báo lên màn hình điện thoại, các thiết bị AI tương lai có thể hoạt động kín đáo hơn, chỉ xuất hiện khi người dùng thực sự cần.
OpenAI đã chuẩn bị cho phần cứng từ nhiều năm
Nếu sản phẩm mới thực sự được thương mại hóa, đây không phải lần đầu OpenAI nghiên cứu phần cứng.
Năm 2017, OpenAI bắt đầu nghiên cứu việc huấn luyện robot thông qua trình diễn. Dự án Dactyl sau đó sử dụng một cánh tay robot 24 bậc tự do để nghiên cứu khả năng thao tác vật thể. Đến năm 2019, hệ thống đã có thể tự học cách giải khối Rubik.
Cánh tay robot được sử dụng trong nghiên cứu do Shadow Robot cung cấp. Tuy nhiên, Dactyl vẫn là một dự án nghiên cứu, không phải sản phẩm robot thương mại của OpenAI.
Năm 2020, Microsoft xây dựng một siêu máy tính Azure dành riêng cho OpenAI, với quy mô lên tới 285.000 lõi CPU và 10.000 GPU. Hệ thống này cho thấy mối quan hệ giữa mô hình AI và hạ tầng tính toán đã được OpenAI xây dựng từ rất sớm, dù đây không phải một sản phẩm phần cứng tiêu dùng.
Sau đó, OpenAI tiếp tục mở rộng ảnh hưởng sang lĩnh vực robot thông qua đầu tư và hợp tác. OpenAI Startup Fund dẫn đầu vòng gọi vốn của 1X vào năm 2023. Năm 2024, OpenAI hợp tác với Figure trong lĩnh vực mô hình dành cho robot.
Tuy nhiên, NEO của 1X hay robot hình người của Figure không phải sản phẩm của OpenAI. Đây là những công ty độc lập nhận đầu tư hoặc công nghệ từ hệ sinh thái OpenAI.
Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2025.
OpenAI đạt thỏa thuận trị giá khoảng 6,4 tỷ USD để sáp nhập với io, công ty phần cứng do Jony Ive thành lập. Điều OpenAI nhận được không chỉ là một thương hiệu phần cứng mới mà quan trọng hơn là một đội ngũ có kinh nghiệm sâu trong thiết kế và phát triển sản phẩm điện tử tiêu dùng.
Đến năm 2026, tham vọng phần cứng của OpenAI ngày càng thể hiện rõ qua hoạt động tuyển dụng. Công ty tìm kiếm nhân sự cho nhiều lĩnh vực như camera, kết nối, hệ điều hành thời gian thực, Transformer chạy ở biên, phần mềm robot và thiết kế cơ khí.
Điều đó cho thấy OpenAI không còn chỉ muốn cung cấp AI thông qua phần mềm.
Họ đang xây dựng cả lớp phần cứng để AI bước ra khỏi màn hình.
Nhưng một chiếc loa AI có thực sự đủ sức thay thế smartphone?
Đây mới là câu hỏi khó.
Một thiết bị AI có khả năng ghi nhớ thói quen, hiểu ngữ cảnh, nhận diện con người và trò chuyện tự nhiên chắc chắn hấp dẫn hơn những chiếc loa thông minh truyền thống. Nếu nó thực sự có thể chủ động hỗ trợ người dùng thay vì chỉ chờ câu lệnh, cách chúng ta tương tác với máy tính có thể thay đổi đáng kể.
Nhưng phần cứng tiêu dùng là một chiến trường hoàn toàn khác với mô hình AI.
OpenAI có lợi thế rất lớn về công nghệ AI, nhưng lại thiếu nhiều thứ mà các hãng phần cứng đã xây dựng trong hàng chục năm: hệ điều hành riêng, mạng lưới bán lẻ, dịch vụ hậu mãi, chuỗi cung ứng và kinh nghiệm đưa hàng chục triệu thiết bị đến tay người dùng.
Thị trường loa thông minh cũng không còn mới.
Amazon đã có Alexa, Google có hệ sinh thái loa thông minh, còn Apple có HomePod. Những sản phẩm này đã tồn tại nhiều năm nhưng vẫn chưa tạo ra một phương thức tương tác mới đủ mạnh để thay thế smartphone.
Meta thậm chí đã khai tử Portal, dòng thiết bị màn hình thông minh dành cho gia đình.
Vì vậy, nếu thiết bị của OpenAI chỉ có thể làm những việc mà Alexa, Google Assistant hay Siri đã làm, việc tích hợp một mô hình ngôn ngữ mạnh hơn chưa chắc tạo ra một sản phẩm đủ hấp dẫn để người dùng bỏ tiền.
OpenAI sẽ phải chứng minh rằng thiết bị này có thể làm được điều mà những chiếc loa thông minh trước đây không làm được.
Đó có thể là khả năng duy trì một cuộc hội thoại dài và hiểu ngữ cảnh, nhớ sở thích của từng thành viên trong gia đình, nhận biết môi trường xung quanh hoặc chủ động thực hiện những công việc thay người dùng.
Nói cách khác, giá trị của sản phẩm sẽ không nằm ở việc nó nói chuyện hay hơn, mà ở việc nó hiểu người dùng tốt hơn.
Bài toán lớn nhất vẫn là thói quen
Lịch sử phần cứng tiêu dùng cho thấy công nghệ tốt chưa đủ để tạo ra một sản phẩm thành công.
Khoảng một thập kỷ trước, thị trường Trung Quốc từng đặc biệt hào hứng với nhà thông minh, thiết bị đeo và phần cứng kết nối. Các hội nghị công nghệ khi đó tràn ngập những sản phẩm được quảng bá là bước tiếp theo của Internet.
Nhưng nhiều năm sau, không ít thiết bị vẫn chưa thực sự thay đổi cuộc sống hàng ngày.
Điện thoại thông minh, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và xe điện vẫn là những sản phẩm công nghệ tiêu dùng có ảnh hưởng rõ rệt nhất.
Trong khi đó, AI đã tiến bộ với tốc độ chưa từng có. Các mô hình mới liên tục xuất hiện, khả năng suy luận, ghi nhớ, nhận diện hình ảnh và giao tiếp bằng giọng nói ngày càng tốt hơn.
Điều nghịch lý là AI đang tiến nhanh hơn phần cứng mà con người sử dụng để tiếp cận nó.
Đây có thể chính là cơ hội của OpenAI.
Nếu chiếc “bánh donut” thực sự biến AI thành một người bạn đồng hành có khả năng hiểu con người thay vì một chiếc loa chỉ biết trả lời câu hỏi, nó có thể mở ra một loại thiết bị hoàn toàn mới.
Nhưng nếu không làm được điều đó, OpenAI sẽ chỉ bước vào một thị trường đã trưởng thành và cạnh tranh khốc liệt bằng một chiếc loa đắt tiền hơn.
Cuối cùng, người tiêu dùng cũng không thực sự quan tâm sản phẩm đến từ OpenAI, Google hay Amazon.
Họ chỉ quan tâm một điều: thiết bị mới có khiến cuộc sống của họ tốt hơn hay không.
Và đó mới là bài kiểm tra khó nhất đối với tham vọng phần cứng của OpenAI.
