Sasha✔
Writer
Sự không chắc chắn về việc ai là bên kiểm soát Starshield – hệ thống vệ tinh quân sự của SpaceX – đang thu hút sự chú ý trở lại, trong bối cảnh các hạn chế đối với công nghệ này gây cản trở năng lực phòng thủ của Ukraine.
Ukraine cáo buộc Starlink (thuộc sở hữu của SpaceX) đã hạn chế các dịch vụ cấp quân sự của mình – được gọi là Starshield – ngay khi Nga gia tăng các cuộc tấn công vào Kyiv.
Các quan chức tại Kyiv cho biết SpaceX đã áp đặt các hạn chế đối với Starshield mà không thông báo trước, gây gián đoạn các hoạt động quân sự và cản trở nỗ lực bảo vệ thường dân trong bối cảnh Nga đẩy mạnh tấn công trong tuần này.
Đáp lại, CEO Elon Musk của SpaceX dường như chuyển trách nhiệm về bất kỳ thay đổi nào trong việc sử dụng Starshield tại Ukraine sang cho chính phủ Hoa Kỳ và Tổng thống Donald Trump. Ông cho biết các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của Washington. Quân đội Hoa Kỳ và cuối cùng là Tổng thống mới là những bên quyết định các giới hạn trong việc sử dụng chúng.
Dưới đây là những thông tin cần biết về Starshield và sự khác biệt giữa hệ thống này với Starlink.
Starshield là gì và hoạt động như thế nào?
Starshield là mạng lưới vệ tinh của SpaceX được thiết kế cho mục đích chính phủ và an ninh quốc gia, phát triển dựa trên công nghệ vốn được tạo ra cho Starlink. Hôm 13/10, các quan chức Ukraine báo cáo rằng hệ thống liên lạc Starlink của họ không còn hoạt động trên các thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ trên 100 dặm/giờ (khoảng 160 km/giờ).
Ukraine dựa vào kết nối này để theo dõi và đánh chặn các mối đe dọa. Theo các phương tiện truyền thông, quân đội Ukraine cũng sử dụng công nghệ Starlink thương mại, nhưng hiện chưa rõ thiết bị đầu cuối nào vận hành theo nhánh thương mại và thiết bị nào được cung cấp thông qua Starshield.
Theo SpaceX, Starshield hiện tập trung vào các lĩnh vực như quan sát Trái Đất, cung cấp hệ thống liên lạc toàn cầu bảo mật cho các cơ quan chính phủ, và triển khai cái gọi là “tải trọng được tích hợp” (hosted payloads) – tức là lắp đặt các thiết bị chuyên dụng của khách hàng lên trên các vệ tinh của hãng.
Khác với Starlink – vốn phục vụ người tiêu dùng và doanh nghiệp – Starshield cung cấp các tính năng bảo mật nâng cao, bao gồm khả năng mã hóa cấp độ bảo mật cao, được thiết kế để xử lý các thông tin mật. SpaceX cho biết các vệ tinh của họ có thể vận hành nhiều loại thiết bị khác nhau và kết nối với các vệ tinh khác thông qua công nghệ liên lạc bằng tia laser.
Trong báo cáo thu nhập mới nhất, SpaceX cho biết họ đã giành được các hợp đồng từ chính phủ Hoa Kỳ với tổng trị giá hơn 6 tỷ USD cho dự án Starshield. Phần lớn số tiền này đến từ hai hợp đồng lớn với Lực lượng Không gian Hoa Kỳ (Space Force), tập trung vào các mạng lưới vệ tinh phục vụ mục đích liên lạc và cảm biến trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Hôm 14/10, Elon Musk đã phân biệt rõ Starshield với dịch vụ thương mại Starlink của SpaceX. Ông khẳng định Starlink chỉ dành cho mục đích dân sự và phòng thủ, không được phép sử dụng cho các hoạt động quân sự mang tính tấn công.
Starshield khác gì so với Starlink?
Mặc dù Starshield phục vụ mục đích khác biệt so với dịch vụ internet thương mại Starlink — vốn cung cấp kết nối tốc độ cao cho người dùng phổ thông — nhưng cả hai hệ thống này có mối liên hệ mật thiết với nhau.
Starlink là dịch vụ internet vệ tinh đại trà của SpaceX, được cung cấp cho người tiêu dùng, các tổ chức dân sự và quốc phòng, giúp mang internet đến những vùng sâu vùng xa – nơi vốn gặp nhiều hạn chế về kết nối.
Starshield sử dụng các phương thức mã hóa mạnh mẽ hơn cùng các thiết bị đầu cuối chuyên dụng để đảm bảo an toàn cho thông tin liên lạc, nhưng vẫn dựa vào mạng lưới vệ tinh rộng khắp của Starlink để vận hành.
Theo SpaceX, Starlink hiện có mặt tại hơn 160 quốc gia, vùng lãnh thổ và các thị trường khác, với các gói cước dành cho hộ gia đình bắt đầu từ 55 USD mỗi tháng. Công ty cho biết dịch vụ này có thể đạt tốc độ tải xuống hơn 400 megabit mỗi giây tại hầu hết các địa điểm.
Tại sao Starshield lại quan trọng đối với Ukraine?
Hôm 13/10, các quan chức Ukraine cho biết hệ thống liên lạc Starlink của họ đã ngừng hoạt động trên các thiết bị đầu cuối đang di chuyển với tốc độ trên 100 dặm/giờ (khoảng 160 km/giờ).
Ukraine dựa vào kết nối này để theo dõi và đánh chặn các mối đe dọa từ bên ngoài. Theo các phương tiện truyền thông, quân đội Ukraine cũng sử dụng công nghệ Starlink thương mại, nhưng hiện chưa rõ thiết bị nào thuộc diện dịch vụ thương mại và thiết bị nào được cung cấp thông qua dự án Starshield.
Trong cuộc trò chuyện với Piers Morgan vào thứ Tư, Tổng thống Zelenskyy bày tỏ sự tiếc nuối khi cho biết “Starlink đã bị tắt”.
Ông cho biết kết nối bị ngắt vào giữa đêm, gây gián đoạn hoạt động của các thiết bị bay không người lái (drone) mà Ukraine sử dụng để đánh chặn các cuộc tấn công từ Nga. Những hạn chế này đã ngăn cản Ukraine đánh chặn một số drone của Nga, dẫn đến thương vong cho thường dân. Ông cũng chỉ trích việc không có cảnh báo trước về các tên lửa đạn đạo từ phía Nga. “Thông thường, khi tiêu diệt các máy bay không người lái (UAV) kiểu Shahed, chúng tôi sử dụng các thiết bị bay không người lái có tích hợp hệ thống Starlink,” ông giải thích.
“Đây không chỉ là vấn đề tấn công, mà còn là bảo vệ mạng sống con người… Đã có những người thiệt mạng vì chúng tôi không tiêu diệt đủ số lượng mục tiêu, không có đủ phương tiện đánh chặn — bao gồm cả các thiết bị đánh chặn sử dụng Starlink — vốn đã không hoạt động như mong đợi.”
“Họ biết rõ mình đã làm gì,” ông Zelenskyy nói, ám chỉ đến SpaceX và phía Hoa Kỳ. Ông mô tả các hạn chế đối với Starlink là vấn đề đặc biệt đáng lo ngại, nhất là khi Ukraine đang dựa vào Hoa Kỳ như một đối tác chiến lược.
Mykhailo Fedorov, người cho đến gần đây vẫn giữ cương vị Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết hôm thứ Tư rằng kết nối Starlink ở tốc độ lên tới 160 km/h đang dần được khôi phục. Ông nhấn mạnh thêm: “Việc dỡ bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ đối với hệ thống Starshield hiện là yếu tố then chốt cho công cuộc phòng thủ của Ukraine.”
Ukraine cáo buộc Starlink (thuộc sở hữu của SpaceX) đã hạn chế các dịch vụ cấp quân sự của mình – được gọi là Starshield – ngay khi Nga gia tăng các cuộc tấn công vào Kyiv.
Các quan chức tại Kyiv cho biết SpaceX đã áp đặt các hạn chế đối với Starshield mà không thông báo trước, gây gián đoạn các hoạt động quân sự và cản trở nỗ lực bảo vệ thường dân trong bối cảnh Nga đẩy mạnh tấn công trong tuần này.
Đáp lại, CEO Elon Musk của SpaceX dường như chuyển trách nhiệm về bất kỳ thay đổi nào trong việc sử dụng Starshield tại Ukraine sang cho chính phủ Hoa Kỳ và Tổng thống Donald Trump. Ông cho biết các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của Washington. Quân đội Hoa Kỳ và cuối cùng là Tổng thống mới là những bên quyết định các giới hạn trong việc sử dụng chúng.
Dưới đây là những thông tin cần biết về Starshield và sự khác biệt giữa hệ thống này với Starlink.
Starshield là gì và hoạt động như thế nào?
Starshield là mạng lưới vệ tinh của SpaceX được thiết kế cho mục đích chính phủ và an ninh quốc gia, phát triển dựa trên công nghệ vốn được tạo ra cho Starlink. Hôm 13/10, các quan chức Ukraine báo cáo rằng hệ thống liên lạc Starlink của họ không còn hoạt động trên các thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ trên 100 dặm/giờ (khoảng 160 km/giờ).
Ukraine dựa vào kết nối này để theo dõi và đánh chặn các mối đe dọa. Theo các phương tiện truyền thông, quân đội Ukraine cũng sử dụng công nghệ Starlink thương mại, nhưng hiện chưa rõ thiết bị đầu cuối nào vận hành theo nhánh thương mại và thiết bị nào được cung cấp thông qua Starshield.
Theo SpaceX, Starshield hiện tập trung vào các lĩnh vực như quan sát Trái Đất, cung cấp hệ thống liên lạc toàn cầu bảo mật cho các cơ quan chính phủ, và triển khai cái gọi là “tải trọng được tích hợp” (hosted payloads) – tức là lắp đặt các thiết bị chuyên dụng của khách hàng lên trên các vệ tinh của hãng.
Khác với Starlink – vốn phục vụ người tiêu dùng và doanh nghiệp – Starshield cung cấp các tính năng bảo mật nâng cao, bao gồm khả năng mã hóa cấp độ bảo mật cao, được thiết kế để xử lý các thông tin mật. SpaceX cho biết các vệ tinh của họ có thể vận hành nhiều loại thiết bị khác nhau và kết nối với các vệ tinh khác thông qua công nghệ liên lạc bằng tia laser.
Trong báo cáo thu nhập mới nhất, SpaceX cho biết họ đã giành được các hợp đồng từ chính phủ Hoa Kỳ với tổng trị giá hơn 6 tỷ USD cho dự án Starshield. Phần lớn số tiền này đến từ hai hợp đồng lớn với Lực lượng Không gian Hoa Kỳ (Space Force), tập trung vào các mạng lưới vệ tinh phục vụ mục đích liên lạc và cảm biến trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Hôm 14/10, Elon Musk đã phân biệt rõ Starshield với dịch vụ thương mại Starlink của SpaceX. Ông khẳng định Starlink chỉ dành cho mục đích dân sự và phòng thủ, không được phép sử dụng cho các hoạt động quân sự mang tính tấn công.
Starshield khác gì so với Starlink?
Mặc dù Starshield phục vụ mục đích khác biệt so với dịch vụ internet thương mại Starlink — vốn cung cấp kết nối tốc độ cao cho người dùng phổ thông — nhưng cả hai hệ thống này có mối liên hệ mật thiết với nhau.
Starlink là dịch vụ internet vệ tinh đại trà của SpaceX, được cung cấp cho người tiêu dùng, các tổ chức dân sự và quốc phòng, giúp mang internet đến những vùng sâu vùng xa – nơi vốn gặp nhiều hạn chế về kết nối.
Starshield sử dụng các phương thức mã hóa mạnh mẽ hơn cùng các thiết bị đầu cuối chuyên dụng để đảm bảo an toàn cho thông tin liên lạc, nhưng vẫn dựa vào mạng lưới vệ tinh rộng khắp của Starlink để vận hành.
Theo SpaceX, Starlink hiện có mặt tại hơn 160 quốc gia, vùng lãnh thổ và các thị trường khác, với các gói cước dành cho hộ gia đình bắt đầu từ 55 USD mỗi tháng. Công ty cho biết dịch vụ này có thể đạt tốc độ tải xuống hơn 400 megabit mỗi giây tại hầu hết các địa điểm.
Tại sao Starshield lại quan trọng đối với Ukraine?
Hôm 13/10, các quan chức Ukraine cho biết hệ thống liên lạc Starlink của họ đã ngừng hoạt động trên các thiết bị đầu cuối đang di chuyển với tốc độ trên 100 dặm/giờ (khoảng 160 km/giờ).
Ukraine dựa vào kết nối này để theo dõi và đánh chặn các mối đe dọa từ bên ngoài. Theo các phương tiện truyền thông, quân đội Ukraine cũng sử dụng công nghệ Starlink thương mại, nhưng hiện chưa rõ thiết bị nào thuộc diện dịch vụ thương mại và thiết bị nào được cung cấp thông qua dự án Starshield.
Trong cuộc trò chuyện với Piers Morgan vào thứ Tư, Tổng thống Zelenskyy bày tỏ sự tiếc nuối khi cho biết “Starlink đã bị tắt”.
Ông cho biết kết nối bị ngắt vào giữa đêm, gây gián đoạn hoạt động của các thiết bị bay không người lái (drone) mà Ukraine sử dụng để đánh chặn các cuộc tấn công từ Nga. Những hạn chế này đã ngăn cản Ukraine đánh chặn một số drone của Nga, dẫn đến thương vong cho thường dân. Ông cũng chỉ trích việc không có cảnh báo trước về các tên lửa đạn đạo từ phía Nga. “Thông thường, khi tiêu diệt các máy bay không người lái (UAV) kiểu Shahed, chúng tôi sử dụng các thiết bị bay không người lái có tích hợp hệ thống Starlink,” ông giải thích.
“Đây không chỉ là vấn đề tấn công, mà còn là bảo vệ mạng sống con người… Đã có những người thiệt mạng vì chúng tôi không tiêu diệt đủ số lượng mục tiêu, không có đủ phương tiện đánh chặn — bao gồm cả các thiết bị đánh chặn sử dụng Starlink — vốn đã không hoạt động như mong đợi.”
“Họ biết rõ mình đã làm gì,” ông Zelenskyy nói, ám chỉ đến SpaceX và phía Hoa Kỳ. Ông mô tả các hạn chế đối với Starlink là vấn đề đặc biệt đáng lo ngại, nhất là khi Ukraine đang dựa vào Hoa Kỳ như một đối tác chiến lược.
Mykhailo Fedorov, người cho đến gần đây vẫn giữ cương vị Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết hôm thứ Tư rằng kết nối Starlink ở tốc độ lên tới 160 km/h đang dần được khôi phục. Ông nhấn mạnh thêm: “Việc dỡ bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ đối với hệ thống Starshield hiện là yếu tố then chốt cho công cuộc phòng thủ của Ukraine.”
Nguồn: CNBC
