Linh Pham
Intern Writer
Trong ngành công nghiệp TV toàn cầu, một nghịch lý đang ngày càng hiện rõ: các thương hiệu lớn như Samsung hay Sony càng bán được nhiều sản phẩm, TCL lại càng có thêm cơ hội gia tăng sức mạnh. Lý do nằm ở một mắt xích rất quan trọng nhưng ít được người tiêu dùng chú ý: tấm nền hiển thị.
Trong nhiều năm qua, ngành thiết bị hiển thị đã chứng kiến sự thay đổi lớn về cấu trúc sản xuất. Các thương hiệu điện tử truyền thống từng tự chủ nhiều khâu sản xuất như Samsung hay Sony dần rút khỏi mảng sản xuất tấm nền LCD. Thay vào đó, họ chuyển sang mô hình thuê ngoài nhằm giảm chi phí đầu tư nhà máy, giảm áp lực khấu hao tài sản cố định và tập trung nhiều hơn vào thương hiệu, thiết kế, marketing cũng như hệ thống phân phối.
TCL lại chọn một hướng đi khác. Thay vì buông bỏ khâu sản xuất linh kiện, tập đoàn này tiếp tục duy trì mô hình tích hợp dọc, tức là kiểm soát từ khâu sản xuất tấm nền, lắp ráp cho đến phân phối TV thành phẩm. Chính lựa chọn này giúp TCL nắm trong tay một lợi thế đặc biệt: vừa cạnh tranh trực tiếp với các hãng TV khác trên thị trường, vừa là nhà cung cấp linh kiện quan trọng cho chính những đối thủ đó.
Tấm nền hiển thị là bộ phận có giá trị lớn nhất trong một chiếc TV. Theo TCL, linh kiện này có thể chiếm khoảng 60% đến 70% giá trị cấu thành sản phẩm. Với các dòng TV màn hình lớn hoặc sử dụng công nghệ hiển thị phức tạp hơn, tỷ trọng này thậm chí còn cao hơn. Vì vậy, doanh nghiệp nào kiểm soát được nguồn cung tấm nền sẽ có lợi thế đáng kể về chi phí, biên lợi nhuận và khả năng định giá sản phẩm.
Trong khi nhiều thương hiệu phải mua tấm nền từ bên ngoài, chịu thêm chi phí trung gian, vận chuyển, rủi ro tỷ giá và biên lợi nhuận của nhà sản xuất linh kiện, TCL có thể chủ động hơn nhờ hệ sinh thái sản xuất của mình. Điều này cho phép hãng tối ưu chi phí ngay từ gốc, từ đó đưa ra mức giá cạnh tranh hơn trên thị trường mà vẫn duy trì được biên lợi nhuận an toàn.
Đứng sau lợi thế đó là TCL CSOT, đơn vị chuyên sản xuất tấm nền thuộc hệ sinh thái TCL. Với các tổ hợp nhà máy lớn tại Trung Quốc và Ấn Độ, TCL CSOT hiện là một trong những nhà sản xuất tấm nền quan trọng trên thế giới, cung ứng nhiều loại màn hình từ điện thoại, máy tính bảng cho đến TV kích thước lớn. Khi xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh sang TV màn hình lớn, vai trò của TCL CSOT càng trở nên quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn ngành.
Điểm đáng chú ý là TCL không đơn giản “bán vũ khí” cho đối thủ rồi tự làm suy yếu mình. Tập đoàn này vận hành theo mô hình tách biệt giữa mảng sản xuất tấm nền và mảng kinh doanh TV thành phẩm. TCL CSOT hoạt động như một đơn vị cung ứng linh kiện, còn TCL Industry phụ trách mảng TV. Về nguyên tắc, hai bên vẫn giao dịch theo cơ chế thị trường, nhưng TCL Industry có lợi thế nhất định khi tiếp cận nguồn tấm nền nội bộ với chi phí ưu đãi hơn so với các khách hàng bên ngoài.
Không chỉ vậy, TCL còn giữ lại những công nghệ hiển thị cao cấp nhất cho sản phẩm của mình. Một số dòng tấm nền thế hệ mới, đặc biệt là các công nghệ phục vụ TV cao cấp, không được thương mại hóa rộng rãi cho đối thủ. Đây là cách TCL vừa khai thác lợi nhuận từ việc cung cấp linh kiện, vừa bảo vệ lợi thế cạnh tranh cho các dòng TV mang thương hiệu TCL trên thị trường.
Lợi thế của TCL không chỉ nằm ở tấm nền mà còn ở năng lực sản xuất quy mô lớn. Nhà máy thông minh Nanshan của hãng là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng tự động hóa trong ngành điện tử tiêu dùng. Dây chuyền sản xuất tại đây có thể vận hành với mức độ tự động cao, sử dụng robot để giảm phụ thuộc vào lao động thủ công, hạn chế sai sót và tối ưu chi phí vận hành.
Trong bối cảnh chi phí nhân công tăng, cạnh tranh giá ngày càng gay gắt và biên lợi nhuận phần cứng bị thu hẹp, những doanh nghiệp có khả năng tự chủ chuỗi cung ứng sẽ nắm nhiều quyền chủ động hơn. Với TCL, quy mô sản xuất lớn, ngân sách nghiên cứu phát triển mạnh và khả năng kiểm soát linh kiện cốt lõi đang tạo ra một hàng rào cạnh tranh rất khó vượt qua đối với các thương hiệu mới.
Tại Việt Nam, TCL cũng đang thể hiện tham vọng lớn hơn. Doanh nghiệp đặt mục tiêu vươn lên nhóm thương hiệu TV dẫn đầu thị phần trong vài năm tới, đồng thời hướng đến cạnh tranh vị trí số một trong dài hạn. Để làm được điều đó, TCL không chỉ dựa vào chiến dịch bán hàng hay quảng bá thương hiệu, mà còn dựa vào lợi thế nền tảng từ sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng.
Nhìn rộng hơn, cuộc đua trong ngành TV đang thay đổi bản chất. Trước đây, thương hiệu, thiết kế và marketing có thể là yếu tố nổi bật giúp một hãng chinh phục người tiêu dùng. Nhưng hiện nay, khi cấu hình ngày càng dễ bị phổ thông hóa và giá bán liên tục chịu áp lực, lợi thế thật sự lại nằm ở phía sau màn hình: ai kiểm soát được tấm nền, ai tối ưu được chi phí sản xuất, người đó có nhiều cơ hội thắng hơn.
Vì vậy, nghịch lý Samsung, Sony hay các thương hiệu khác bán được nhiều TV nhưng TCL vẫn hưởng lợi không còn là điều khó hiểu. Trong một ngành mà tấm nền chiếm phần lớn giá trị sản phẩm, TCL không chỉ là một đối thủ trên kệ hàng, mà còn là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng mà nhiều đối thủ phải dựa vào. Đó chính là “quyền lực mềm” đang giúp TCL âm thầm gia tăng vị thế trong ngành TV toàn cầu.
Trong nhiều năm qua, ngành thiết bị hiển thị đã chứng kiến sự thay đổi lớn về cấu trúc sản xuất. Các thương hiệu điện tử truyền thống từng tự chủ nhiều khâu sản xuất như Samsung hay Sony dần rút khỏi mảng sản xuất tấm nền LCD. Thay vào đó, họ chuyển sang mô hình thuê ngoài nhằm giảm chi phí đầu tư nhà máy, giảm áp lực khấu hao tài sản cố định và tập trung nhiều hơn vào thương hiệu, thiết kế, marketing cũng như hệ thống phân phối.
TCL lại chọn một hướng đi khác. Thay vì buông bỏ khâu sản xuất linh kiện, tập đoàn này tiếp tục duy trì mô hình tích hợp dọc, tức là kiểm soát từ khâu sản xuất tấm nền, lắp ráp cho đến phân phối TV thành phẩm. Chính lựa chọn này giúp TCL nắm trong tay một lợi thế đặc biệt: vừa cạnh tranh trực tiếp với các hãng TV khác trên thị trường, vừa là nhà cung cấp linh kiện quan trọng cho chính những đối thủ đó.
Tấm nền hiển thị là bộ phận có giá trị lớn nhất trong một chiếc TV. Theo TCL, linh kiện này có thể chiếm khoảng 60% đến 70% giá trị cấu thành sản phẩm. Với các dòng TV màn hình lớn hoặc sử dụng công nghệ hiển thị phức tạp hơn, tỷ trọng này thậm chí còn cao hơn. Vì vậy, doanh nghiệp nào kiểm soát được nguồn cung tấm nền sẽ có lợi thế đáng kể về chi phí, biên lợi nhuận và khả năng định giá sản phẩm.
Trong khi nhiều thương hiệu phải mua tấm nền từ bên ngoài, chịu thêm chi phí trung gian, vận chuyển, rủi ro tỷ giá và biên lợi nhuận của nhà sản xuất linh kiện, TCL có thể chủ động hơn nhờ hệ sinh thái sản xuất của mình. Điều này cho phép hãng tối ưu chi phí ngay từ gốc, từ đó đưa ra mức giá cạnh tranh hơn trên thị trường mà vẫn duy trì được biên lợi nhuận an toàn.
Đứng sau lợi thế đó là TCL CSOT, đơn vị chuyên sản xuất tấm nền thuộc hệ sinh thái TCL. Với các tổ hợp nhà máy lớn tại Trung Quốc và Ấn Độ, TCL CSOT hiện là một trong những nhà sản xuất tấm nền quan trọng trên thế giới, cung ứng nhiều loại màn hình từ điện thoại, máy tính bảng cho đến TV kích thước lớn. Khi xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh sang TV màn hình lớn, vai trò của TCL CSOT càng trở nên quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn ngành.
Điểm đáng chú ý là TCL không đơn giản “bán vũ khí” cho đối thủ rồi tự làm suy yếu mình. Tập đoàn này vận hành theo mô hình tách biệt giữa mảng sản xuất tấm nền và mảng kinh doanh TV thành phẩm. TCL CSOT hoạt động như một đơn vị cung ứng linh kiện, còn TCL Industry phụ trách mảng TV. Về nguyên tắc, hai bên vẫn giao dịch theo cơ chế thị trường, nhưng TCL Industry có lợi thế nhất định khi tiếp cận nguồn tấm nền nội bộ với chi phí ưu đãi hơn so với các khách hàng bên ngoài.
Không chỉ vậy, TCL còn giữ lại những công nghệ hiển thị cao cấp nhất cho sản phẩm của mình. Một số dòng tấm nền thế hệ mới, đặc biệt là các công nghệ phục vụ TV cao cấp, không được thương mại hóa rộng rãi cho đối thủ. Đây là cách TCL vừa khai thác lợi nhuận từ việc cung cấp linh kiện, vừa bảo vệ lợi thế cạnh tranh cho các dòng TV mang thương hiệu TCL trên thị trường.
Lợi thế của TCL không chỉ nằm ở tấm nền mà còn ở năng lực sản xuất quy mô lớn. Nhà máy thông minh Nanshan của hãng là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng tự động hóa trong ngành điện tử tiêu dùng. Dây chuyền sản xuất tại đây có thể vận hành với mức độ tự động cao, sử dụng robot để giảm phụ thuộc vào lao động thủ công, hạn chế sai sót và tối ưu chi phí vận hành.
Trong bối cảnh chi phí nhân công tăng, cạnh tranh giá ngày càng gay gắt và biên lợi nhuận phần cứng bị thu hẹp, những doanh nghiệp có khả năng tự chủ chuỗi cung ứng sẽ nắm nhiều quyền chủ động hơn. Với TCL, quy mô sản xuất lớn, ngân sách nghiên cứu phát triển mạnh và khả năng kiểm soát linh kiện cốt lõi đang tạo ra một hàng rào cạnh tranh rất khó vượt qua đối với các thương hiệu mới.
Tại Việt Nam, TCL cũng đang thể hiện tham vọng lớn hơn. Doanh nghiệp đặt mục tiêu vươn lên nhóm thương hiệu TV dẫn đầu thị phần trong vài năm tới, đồng thời hướng đến cạnh tranh vị trí số một trong dài hạn. Để làm được điều đó, TCL không chỉ dựa vào chiến dịch bán hàng hay quảng bá thương hiệu, mà còn dựa vào lợi thế nền tảng từ sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng.
Nhìn rộng hơn, cuộc đua trong ngành TV đang thay đổi bản chất. Trước đây, thương hiệu, thiết kế và marketing có thể là yếu tố nổi bật giúp một hãng chinh phục người tiêu dùng. Nhưng hiện nay, khi cấu hình ngày càng dễ bị phổ thông hóa và giá bán liên tục chịu áp lực, lợi thế thật sự lại nằm ở phía sau màn hình: ai kiểm soát được tấm nền, ai tối ưu được chi phí sản xuất, người đó có nhiều cơ hội thắng hơn.
Vì vậy, nghịch lý Samsung, Sony hay các thương hiệu khác bán được nhiều TV nhưng TCL vẫn hưởng lợi không còn là điều khó hiểu. Trong một ngành mà tấm nền chiếm phần lớn giá trị sản phẩm, TCL không chỉ là một đối thủ trên kệ hàng, mà còn là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng mà nhiều đối thủ phải dựa vào. Đó chính là “quyền lực mềm” đang giúp TCL âm thầm gia tăng vị thế trong ngành TV toàn cầu.
