Thuật toán Facebook 'đổ đốn', thanh tìm kiếm hóa ổ 18+

404 Not Found · 19:59

Nhiều người dùng tại Việt Nam bất ngờ khi chỉ cần nhập một từ khóa thông dụng trên Facebook, hệ thống lại trả về hàng loạt video phản cảm. Sự cố không chỉ đặt ra câu hỏi về hiệu quả kiểm duyệt nội dung của Meta mà còn làm dấy lên lo ngại rằng chính thuật toán tìm kiếm đang góp phần khuếch đại những nội dung đáng lẽ phải bị loại bỏ.

Những ngày gần đây, cộng đồng mạng Việt Nam liên tục chia sẻ hình ảnh cho thấy thanh tìm kiếm Facebook xuất hiện hàng loạt video phản cảm chỉ sau khi người dùng nhập một từ khóa phổ biến. Hiện tượng được ghi nhận đồng thời trên ứng dụng di động lẫn phiên bản web, cho thấy đây không phải lỗi cục bộ trên một thiết bị hay tài khoản riêng lẻ. Điều khiến nhiều người lo ngại không nằm ở việc nội dung vi phạm tồn tại trên nền tảng. Trên bất kỳ mạng xã hội nào với hàng tỷ bài đăng mỗi ngày, việc xuất hiện một số nội dung vượt qua bộ lọc là điều khó tránh khỏi.

Vấn đề nằm ở chỗ chính hệ thống tìm kiếm của Facebook dường như đang chủ động đưa những nội dung này đến trước mắt người dùng.

Trong điều kiện bình thường, các thuật toán tìm kiếm hiện đại sẽ ưu tiên kết quả có mức độ liên quan cao, đồng thời kết hợp nhiều lớp kiểm duyệt nhằm hạn chế nội dung vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng. Tuy nhiên, sự cố lần này cho thấy một hoặc nhiều lớp bảo vệ của Meta đã hoạt động không như mong đợi.

Theo các chuyên gia công nghệ, có nhiều khả năng những đối tượng phát tán nội dung vi phạm đã lợi dụng các từ khóa đang được tìm kiếm nhiều để tăng khả năng hiển thị. Đây là hình thức thao túng thuật toán từng xuất hiện trên nhiều nền tảng số, khi nội dung không liên quan được gắn các từ khóa phổ biến nhằm tiếp cận lượng lớn người dùng. Nếu giả thuyết này là chính xác, vấn đề không đơn thuần nằm ở các video phản cảm mà nằm ở việc hệ thống xếp hạng nội dung của Facebook đang bị khai thác.

Đáng chú ý, Meta từ lâu khẳng định các nội dung khiêu *** và phản cảm thuộc nhóm bị cấm hoàn toàn theo Tiêu chuẩn cộng đồng. Công ty cũng đầu tư mạnh vào các công nghệ nhận diện hình ảnh, trí tuệ nhân tạo và cơ sở dữ liệu băm nội dung nhằm phát hiện các tài liệu vi phạm ngay từ khi được tải lên. Thế nhưng trong sự cố đang diễn ra, nhiều video chứa hình ảnh nhạy cảm vẫn xuất hiện công khai, thậm chí được hệ thống đề xuất thông qua các truy vấn tìm kiếm thông thường. Điều này đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực tế của các lớp kiểm duyệt tự động mà Meta đang sử dụng.

Sự cố càng trở nên đáng chú ý khi đây không phải lần đầu Facebook gặp vấn đề tương tự. Cuối năm 2025, người dùng từng phản ánh việc chỉ cần nhập một ký tự đơn lẻ vào ô tìm kiếm cũng có thể nhận về hàng loạt kết quả nhạy cảm. Khi đó, lỗi được khắc phục nhưng Meta không công bố chi tiết nguyên nhân. Việc các sự cố tương tự liên tiếp tái diễn đang làm dấy lên lo ngại về khả năng kiểm soát nội dung trên một trong những nền tảng mạng xã hội lớn nhất thế giới.

Đối với người dùng phổ thông, nguy cơ không chỉ nằm ở việc vô tình tiếp xúc với nội dung không phù hợp. Những video dạng này thường được sử dụng như công cụ thu hút sự chú ý nhằm điều hướng người dùng tới các website bên ngoài, nơi có thể tồn tại các hoạt động lừa đảo, cờ bạc trực tuyến hoặc phát tán phần mềm độc hại.

Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên hạn chế tương tác với các nội dung bất thường, không truy cập những đường dẫn không rõ nguồn gốc và sử dụng tính năng báo cáo khi phát hiện nội dung vi phạm. Với các gia đình có trẻ nhỏ, sự cố lần này cũng là lời nhắc về việc cần tăng cường giám sát hoạt động trực tuyến của con em mình. Trong bối cảnh thuật toán ngày càng quyết định những gì người dùng nhìn thấy mỗi ngày, một lỗi nhỏ trong hệ thống đôi khi có thể tạo ra những tác động lớn hơn nhiều so với dự kiến.