thumbnail - Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào?
Thu Hà
Hà Nội

Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào?

Theo ước tính, đến năm 2050, chúng ta sẽ cần sản xuất nhiều hơn 56% lương thực so với năm 2010 để cung cấp cho dân số ngày càng tăng trên thế giới. Các chuyên gia đồng ý rằng chúng ta có thể làm điều đó bằng cách sử dụng các phương pháp canh tác và sản xuất hiện tại, nhưng nếu tiếp tục với những thói quen đó, có thể gây ra một thảm họa cho hành tinh với những hậu quả khó lường. Vậy chúng ta sẽ đáp ứng nhu cầu tồn tại của mình như thế nào?

Bạn hãy hình dung về cách thức canh tác của tương lai: Thay vì một trang trại chiếm hàng nghìn mẫu đất, cây trồng sẽ mọc lên bên trong các nhà kho được kiểm soát khí hậu. Công nghệ mới giúp nông dân biết chính xác thời điểm bón phân và thu hoạch cây trồng, cho năng suất cao hơn mà ít hao hụt hơn. Trên các kệ hàng và trong nhà của bạn, những đổi mới về bao bì sẽ giữ cho thực phẩm tươi hơn, được lâu hơn, giảm lãng phí. Trong vài thập kỷ tới, mỗi thứ trong số này có thể giúp nuôi sống thế giới một cách bền vững. 

Nền nông nghiệp thích ứng sẽ trông như thế nào?

Trước đây, những ông lớn trong ngành nông nghiệp có một mục tiêu chính là trồng càng nhiều lượng thực càng tốt, trên thực tế họ đã thực hiện rất tốt vai trò nhiệm vụ của mình. Ở Mỹ, nông nghiệp chỉ chiếm 1/5 diện tích đất đai nhưng cả nước có thể sống nhờ vào sản lượng của một khu vực có diện tích xấp xỉ Indiana, Illinois, và một nửa Iowa cộng lại, còn nông dân thì khá nhàn hạ. Nhưng lợi những lợi suất khổng lồ này thực sự phải đánh đổi bằng một cái giá không nhỏ. Trên toàn cầu, sản xuất lương thực chiếm 70% tổng lượng nước ngọt sử dụng và 26% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính - và chiếm một nửa diện tích đất có thể sinh sống trên hành tinh. Nếu chúng ta đặt giả thuyết rằng phải nuôi thêm hàng tỷ người trong nhiều thập kỷ kể từ bây giờ, thì giải pháp không thể là tiếp tục canh tác theo cách cũ. Raj Khosla, Tiến sĩ, một giáo sư về nông nghiệp chính xác tại Đại học Bang Colorado nhận định rằng những cách làm này không bền vững.


Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào? 


Nông nghiệp chính xác là một hoạt động tương đối mới, sử dụng kết hợp  công nghệ, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa để quản lý các phần nhỏ của một lĩnh vực theo cách khác nhau, cho đến từng hàng riêng lẻ. Nó nhấn mạnh đến việc bổ sung một lượng chính xác các thành phần nước,  thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và phân bón (bao gồm nitơ, một chất dinh dưỡng thiết yếu cho cây trồng có tác động tiêu cực đến môi trường) sẽ tạo ra năng suất cao hơn khi sử dụng ít hơn các nguyên liệu hơn. Có nghĩa là lượng nước chảy tràn gây ô nhiễm nguồn nước nhỏ hơn và khí nhà kính thấp hơn khí thải từ thiết bị trang trại.

Khosla nói rằng ở cấp độ nghiên cứu và trong số những người sớm áp dụng các phương pháp và công nghệ mới, họ nhận thấy  sự cải thiện đáng kể về hiệu quả sử dụng nước, về hiệu quả sử dụng nitơ. Nhưng có hàng triệu nông dân trên thế giới, và không phải tất cả đều có đủ nguồn lực để tái đầu tư vào các phương thức sản xuất mới. Nông nghiệp chính xác không phải là cách duy nhất mà các nhà khoa học và các nhà sản xuất thực phẩm đang cố gắng phát triển nhiều hơn trong khi sử dụng ít nguồn lực hơn. Những nỗ lực khác còn phải nói đến việc cải thiện hệ thống tưới tiêu để sử dụng ít nước hơn, đưa các loại cây che phủ vào để giúp cải tạo đất và sử dụng các phương pháp cải tiến để đưa hạt vào đất.

Bên cạnh đó, ở nhiều khu vực trên thế giới, hạt giống cũng đang được thay đổi. Nông dân đang trồng các loại cây trồng biến đổi gen để giảm tác động đến môi trường nông nghiệp. Đối với nhiều nhà sinh học thực vật, đó là điều họ quan tâm từ lâu, để xem liệu chúng ta có thể sử dụng ít đất hơn cho nông nghiệp hay không, để có nhiều hơn cho các hệ sinh thái bản địa. Lấy ví dụ về gạo, hiện nay các chuyên gia đã có thể tạo ra 3 nghìn loại giống. Một cơ sở dữ liệu khổng lồ về đa dạng di truyền đang được sử dụng để tạo ra các loại cây trồng có khả năng chống chịu tốt hơn.

Mô hình các trang trại cũng phải thay đổi


Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào? 


Các trang trại cũng cần phải thay đổi. Một số đổi mới đi đầu đã không cần nhiều đất hoặc hoàn toàn không cần đến đất, vì chúng ta  trồng cây trong nhà, thường là ở các khu đô thị. Những cách làm này không chỉ giúp tiết kiệm nước, đất và các tài nguyên thiên nhiên khác mà còn giảm phát thải khí nhà kính liên quan đến giao thông vận tải.

Thực hiện canh tác theo chiều dọc, phát triển cây trồng phía trên cao, bên trong các tòa nhà kiểu nhà kho được kiểm soát khí hậu. Mô hình này được dự đoán sẽ trở thành một ngành công nghiệp trị giá gần 10 tỷ đô la vào năm 2026. Các hình thức canh tác thẳng đứng kết hợp công nghệ và hệ thống bảo tồn tài nguyên, như thủy canh (trong đó cây trồng phát triển trong nước cộng với chất dinh dưỡng lỏng), khí canh (cây trồng phát triển với rễ lơ lửng, với các chất dinh dưỡng được bón thông qua sương mù mịn), và aquaponics (cây thủy canh phát triển trong nước thải tự nhiên có nhiều chất dinh dưỡng từ cá nuôi).

Đối với một số loại cây trồng, trang trại thẳng đứng có thể cho năng suất cao gấp 10 đến 20 lần trên một mẫu Anh so với cánh đồng truyền thống. Và việc trồng cây trong nhà giúp loại bỏ những hạn chế liên quan đến khí hậu. Lấy ví dụ như Driscoll's, một nhà trồng dâu lớn, gần đây đã công bố kế hoạch xây dựng một trang trại thẳng đứng cho khu vực Đông Bắc. Người dân có thể sớm có dâu tây địa phương, ngay cả trong mùa đông. 

Còn tương lai của thịt?

Cây trồng không phải là mối đe dọa duy nhất của nông nghiệp đối với môi trường. Chăn nuôi cũng là một yếu tố góp phần lớn vào biến đổi khí hậu. 80% diện tích đất nông nghiệp (một con số khổng lồ) trên thế giới được sử dụng để nuôi động vật, nhưng các sinh vật chỉ đóng góp 18% lượng calo của thế giới. Tuy nhiên, những động vật đó cũng cần rất nhiều nước - cần gần 450 gallon để tạo ra một chiếc bánh mì kẹp thịt nặng một phần tư pound. Hãy nhớ lại về cách sản xuất lương thực đóng góp 26% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trên thế giới, trong số 26% đó, hơn một nửa đến từ chăn nuôi. Trong số tất cả các động vật được nuôi để làm thực phẩm thì gia súc sẽ bị thiệt hại nhiều nhất.


Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào? 


Những đó vẫn chưa phải tất cả các tác động gây ra những sự tồi tệ. Việc chăn thả gia súc đã dẫn đến phần lớn nạn phá rừng ở rừng nhiệt đới Amazon, khu rừng nhiệt đới lớn nhất trên Trái đất. Tán cây hấp thụ khí thải carbon và giúp hạn chế sự nóng lên toàn cầu nhưng chúng đã bị triệt hạ dần. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục và nhiều cây cối bị thay thế bằng bãi chăn thả gia súc, trong vòng một thập kỷ, hệ sinh thái của Amazon có thể sụp đổ.

Một giải pháp rõ ràng khác là chúng ta có thể giảm tiêu thụ các sản phẩm động vật. Một nghiên cứu mới cho thấy chỉ cần ăn ít thịt có thể giảm tác động môi trường tới 60% - và thay thế 80% sản phẩm động vật bằng thực phẩm thay thế có thể giảm tới 75%. Tuy nhiên, dự báo của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc cho biết tiêu thụ toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những thập kỷ tới. Đầu tiên là nhu cầu từ nhiều người hơn khi dân số tăng lên, thứ hai là thu nhập sẽ tiếp tục tăng và nhiều người sẽ thoát khỏi đói nghèo. Điều đầu tiên mọi người chọn làm khi thu nhập của họ tăng lên là mua nhiều protein hơn.

Để đáp ứng nhu cầu một cách bền vững, người nông dân sẽ phải tìm cách sản xuất nhiều thịt và sản phẩm sữa hơn nữa mà không cần nhiều đất hơn và sử dụng các phương pháp ít độc hại hơn.  Ở một mức độ nhất định, con người đã thực hiện được điều này. Cách chúng ta cho động vật ăn đã thay đổi đáng kể. Chế độ dinh dưỡng chính xác cho động vật trong nhiều thập kỷ đã được thực hiện, một con bò ngày nay sản xuất nhiều thịt hơn một con bò vào năm 1980. Vì thế, đàn gia sức đã giảm trong khi sản lượng thịt bò vẫn tương đối ổn định, điều đó sẽ tốt hơn cho môi trường. Đó cũng là tác động tốt để diện tích đất dành cho chăn nuôi trên toàn cầu đang giảm dần.

Những cách mới để nuôi động vật lấy thịt


Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào? 


Các nhà khoa học và nông dân vẫn đang nghiên cứu các phương pháp mới để giảm tác động tới môi trường của việc chăn nuôi động vật để làm thực phẩm. Những điều đó bao gồm việc điều chỉnh thức ăn cho gia súc để bò ợ hơi và xì hơi ít khí metan hơn, đây là một loại khí nhà kính có hại; tiếp đến là sử dụng các hệ thống tích hợp bao gồm trồng trọt, nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi để giảm thiểu chất thải và sử dụng ít tài nguyên hơn - ví dụ, biến phân gia súc thành phân trộn để bón cho cây trồng; tiếp theo là  hệ thống lưu sinh trồng cây và chăn thả gia súc trên cùng một vùng đất, nơi cây cối trung hòa một phần tốt khí nhà kính; áp dụng các công cụ di truyền để sàng lọc vật nuôi để tìm những đặc điểm ưu tiên và phát triển những vật nuôi có khả năng chống chịu tốt hơn; dùng ứng dụng công nghệ để làm cho tất cả các bộ phận của hệ thống trồng trọt hiệu quả hơn, chẳng hạn như giám sát đồng cỏ để biết khi nào chúng sẵn sàng cho việc chăn thả.

Sau đó là các giải pháp liên quan đến nông nghiệp - gồm những cách mới để tạo ra loại protein mô phỏng thịt. Nhiều loại trong số đó có nguồn gốc từ thực vật, như bánh mì kẹp thịt ở một số chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh và cửa hàng tạp hóa có thể chuyển thành đồ thật, trong khi những loại khác được nuôi trồng trong phòng thí nghiệm.

Giảm chất thải ra môi trường

Có một sự thật đáng ngạc nhiên là nếu một quốc gia bị thất thoát và lãng phí lương thực, thì quốc gia đó sẽ là nguồn phát thải khí nhà kính lớn thứ ba thế giới. Trên toàn cầu, gần 1/3 tổng số thực phẩm được sản xuất ra không được dùng để ăn mà là để.. vứt. Hơn một nửa số rác thải đó xảy ra ở cấp độ cá nhân, bên trong nhà của chúng ta. Trong khi đó, vào năm 2020, có tới 811 triệu người không đủ ăn.


Nền nông nghiệp trong tương lai của loài người sẽ phát triển như thế nào? 


Tại Mỹ, các nhà nghiên cứu ước tính rằng việc cắt giảm một nửa chất thải thực phẩm của con người có thể làm giảm tác động môi trường của việc sản xuất thực phẩm theo những cách hiệu quả: Chúng ta sẽ tiết kiệm được 3,2 nghìn tỷ gallon nước - tương đương với 28 triệu ngôi nhà Mỹ sử dụng hàng năm; giảm mức tiêu thụ năng lượng đủ để cung cấp năng lượng cho 21,4 triệu ngôi nhà ở Mỹ trong một năm; đặc biệt là cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính với lượng phát thải từ 23 nhà máy nhiệt điện than.

Một cách tiếp cận khác được gọi là "Hành động đo lường mục tiêu", trong đó kêu gọi thiết lập mục tiêu giảm thiểu, đo lường thất thoát và lãng phí thực phẩm để xác định các điểm nóng và hành động để giải quyết các điểm nóng đó. Vương Quốc Anh hiện đang đi tiên phong trong lĩnh vực này và đã giảm được 27% lượng rác thải từ năm 2007 đến năm 2018. 

Công nghệ cũng đóng một vai trò cực kỳ quan trọng, từ trang trại đến ngôi nhà của bạn, chẳng hạn như máy đo độ ẩm giúp nông dân ở Châu Phi đảm bảo rằng hạt của họ được sấy khô hoàn toàn trước khi bảo quản, giảm hư hỏng. Các loại thùng đóng gói số lượng lớn bền vững để vận chuyển sản phẩm tươi sống. Ở các nước phía Nam và Đông Nam Á, nó đã giảm được tới 87% thiệt hại. Apeel đã tạo ra một lớp phủ cho trái cây và rau quả giúp chúng tươi lâu hơn gấp đôi. Wasteless sử dụng trí thông minh nhân tạo để giúp các nhà bán lẻ bán hàng dễ hỏng trước khi chúng có thể làm hỏng. Bao bì Coexshield sử dụng các chất kháng vi khuẩn và kháng vi rút an toàn thực phẩm để giữ cho những thứ như thịt bò xay tươi lâu hơn từ 7 đến 12 ngày. Bluapple sử dụng trong tủ lạnh, hấp thụ khí ethylene do trái cây và rau củ thải ra - loại khí làm cho sản phẩm hư hỏng nhanh hơn. Nó giúp bạn bảo quản đồ ăn lâu hơn và an toàn hơn.

Hãy "Suy nghĩ lớn"

Mỗi cải tiến mới đều đi đôi với khả năng đưa ra một thách thức bền vững khác nhau. Thời gian gần đây, bất cứ điều gì giúp nông dân phát triển hơn được coi là có lợi. Phải mất nhiều thập kỷ thế giới mới có những cảnh báo về những thiệt hại mà một số hoạt động thực hành đó gây ra.  Sarah Sha, một nhà nghiên cứu và chiến lược gia của KitchenTown, một vườn ươm ngành công nghiệp thực phẩm ở Thung lũng Silicon nói rằng chúng ta cần suy nghĩ một cách có hệ thống về những hậu quả không mong muốn của các hành động của mình, đó thực sự là một hệ thống phức tạp, với nhiều yếu tố liên kết với nhau. Tất cả những người đang làm việc trong lĩnh vực thực phẩm phải cảm thấy thoải mái hơn khi hiểu mối liên hệ của họ với bức tranh toàn cảnh hơn, và sau đó hành động với tầm nhìn dài hạn hơn.

Nguồn webmd

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác