Anthropic bị ông Trump liệt vào danh sách đen chung số phận với Huawei

[Tháp rơi tự do]

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một quyết định gây chấn động khi chính thức liệt công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic vào danh sách đen an ninh quốc gia. Động thái này đặt một trong những startup AI hàng đầu của Mỹ ngang hàng với các tập đoàn công nghệ nước ngoài vốn bị coi là mối đe dọa lớn, tiêu biểu như Huawei. Quyết định được đưa ra sau một tuần đàm phán căng thẳng và đầy biến động giữa Anthropic với Lầu Năm Góc xoay quanh việc ứng dụng công nghệ vào mục đích quân sự.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump đã lên tiếng chỉ trích gay gắt ban lãnh đạo Anthropic khi cho rằng họ đã phạm sai lầm thảm họa khi cố tình ép buộc Bộ Quốc phòng phải tuân theo các điều khoản dịch vụ riêng thay vì Hiến pháp Mỹ. Ông nhấn mạnh sự ích kỷ này đang đặt sinh mạng người dân, quân đội và an ninh quốc gia vào tình trạng nguy hiểm. Ngay sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng tuyên bố Anthropic là một rủi ro chuỗi cung ứng, đồng thời ra lệnh cấm ngay lập tức mọi nhà thầu, nhà cung cấp hoặc đối tác làm ăn với quân đội Mỹ tiến hành các hoạt động thương mại với công ty này. Chính quyền cũng đưa ra thời hạn sáu tháng để các cơ quan liên bang hoàn tất việc chuyển đổi sang công nghệ khác, đi kèm lời răn đe về những hậu quả dân sự và hình sự nghiêm trọng nếu Anthropic không hợp tác trong giai đoạn loại bỏ.

Tuyên bố của Donald Trump trên X ​

Nguyên nhân cốt lõi từ những lằn ranh đỏ trong hợp đồng quân sự​

Nguồn cơn của cuộc xung đột sâu sắc này bắt nguồn từ việc Anthropic kiên quyết giữ vững hai nguyên tắc cốt lõi trong hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Lầu Năm Góc. Theo đó, startup này yêu cầu hệ thống AI Claude của họ tuyệt đối không được sử dụng để vận hành các vũ khí sát thương hoàn toàn tự chủ, và không được dùng cho mục đích giám sát đại trà quy mô rộng trong nước. Ngược lại, phía Lầu Năm Góc lại đòi hỏi quyền sử dụng công nghệ cho bất kỳ mục đích nào được pháp luật cho phép, điều này trực tiếp dẫm lên những lằn ranh đỏ mà Anthropic đặt ra.

CEO Dario Amodei của Anthropic đã khẳng định lập trường không nhượng bộ khi tuyên bố rằng dù ông tin tưởng vào tầm quan trọng của AI trong việc bảo vệ đất nước và các nền dân chủ, nhưng việc dùng hệ thống này để giám sát đại trà trong nước là hoàn toàn không tương thích với các giá trị dân chủ. Phản ứng lại tuyên bố này, Thứ trưởng Quốc phòng Emil Michael đã công khai chỉ trích ông Amodei trên mạng xã hội X, cáo buộc vị CEO này có ảo tưởng quyền lực và đang cố gắng kiểm soát quân đội Mỹ một cách cá nhân.

CEO Dario Amodei của Anthropic​

Làn sóng phản ứng và tác động sâu rộng đến toàn ngành công nghệ​

Sự can thiệp mạnh mẽ từ chính quyền đã tạo ra một làn sóng phản ứng mạnh mẽ trong thung lũng Silicon. Hàng trăm nhân viên tại các đối thủ lớn như Google và OpenAI đã cùng ký vào một bức thư ngỏ nhằm ủng hộ lập trường của Anthropic, đồng thời kêu gọi ban lãnh đạo của họ đứng lên chống lại các áp lực từ Lầu Năm Góc. Ngay cả Sam Altman, CEO của OpenAI, cũng bày tỏ sự đồng tình với những lo ngại của Anthropic. Trong một bản ghi nhớ gửi nhân viên, ông Altman khẳng định OpenAI từ lâu đã duy trì quan điểm AI không nên được sử dụng cho giám sát đại trà hoặc vũ khí sát thương tự chủ, và con người phải luôn là yếu tố quyết định trong các kịch bản có rủi ro cao.

Trong khi mối quan hệ giữa chính phủ và các nhà phát triển AI đang trở nên phức tạp, đối tượng hưởng lợi rõ ràng nhất trong bối cảnh này được cho là xAI của tỷ phú Elon Musk. Các quan chức quốc phòng tiết lộ xAI đã đồng ý với các điều khoản của Lầu Năm Góc để phát triển các hệ thống mật, và bản thân ông Musk cũng lên tiếng chỉ trích Anthropic gay gắt trên mạng xã hội. Các chuyên gia nhận định việc các bộ phận chính phủ và các đối tác quân sự cắt đứt quan hệ với Anthropic sẽ gây ra nhiều gián đoạn và tốn kém, bởi lẽ mô hình Claude vốn đang được ứng dụng rộng rãi và được đánh giá là vượt trội hơn ở nhiều phương diện so với các đối thủ cạnh tranh hiện tại.