Có nên dùng WiFi công cộng khi đi du lịch? Tiện thì có, nhưng không hề vô hại

[Phạm Thanh Bình]

Ngồi ở sân bay chờ chuyến bay, điện thoại gần hết 4G, bạn thấy một mạng WiFi miễn phí hiện lên. Chỉ cần bấm kết nối là có Internet ngay, quá tiện. Hoặc đơn giản hơn, vào quán cà phê, xin mật khẩu WiFi rồi đăng nhập email, lướt mạng, thậm chí kiểm tra tài khoản ngân hàng.

Hầu hết chúng ta đều làm những việc đó mà không nghĩ nhiều. Nhưng vấn đề là: WiFi công cộng không an toàn như bạn tưởng.

Vậy có nên dùng không? Câu trả lời ngắn gọn là: vẫn dùng được, nhưng chỉ nên dùng đúng cách. Nếu không, bạn có thể đánh đổi sự tiện lợi bằng chính dữ liệu cá nhân của mình.

Điều gì thực sự xảy ra khi bạn kết nối WiFi công cộng?

Khi bạn dùng WiFi ở nhà, mạng đó gần như “thuộc quyền kiểm soát” của bạn. Nhưng ở sân bay, khách sạn hay quán cà phê, mọi thứ hoàn toàn khác.

Bạn đang bước vào một mạng mà rất nhiều người lạ cùng sử dụng, mức độ bảo mật không cao và quan trọng nhất, bạn không biết ai đang “ở trong đó”,

Dữ liệu từ điện thoại hay laptop của bạn vẫn đi qua mạng đó. Và nếu có người đủ hiểu biết kỹ thuật, họ hoàn toàn có thể tìm cách chen vào giữa, theo dõi hoặc đánh cắp thông tin.

Nghe có vẻ xa vời, nhưng thực tế lại rất phổ biến.

Những rủi ro không nằm ở WiFi, mà nằm ở cách bạn dùng

Phần lớn vấn đề không phải là “WiFi công cộng nguy hiểm”, mà là người dùng thường chủ quan khi đang ở trong một môi trường không an toàn. Ví dụ, bạn đang ở khách sạn, mở WiFi rồi đăng nhập email công việc. Hoặc tệ hơn, bạn truy cập tài khoản ngân hàng, nhập mật khẩu, mã xác nhận… mà không hề nghĩ rằng kết nối này có thể bị theo dõi.

Một rủi ro khác tinh vi hơn là bạn có thể bị dẫn sang một trang web giả mạo mà nhìn qua gần như giống hệt trang thật. Chỉ cần nhập tài khoản vào đó, bạn đã tự đưa thông tin cho người khác.

Chưa kể, có những mạng WiFi được tạo ra chỉ để “nhử” người dùng kết nối. Tên mạng nhìn rất quen, rất hợp lý, nhưng thực chất lại là bẫy.

Vậy có nên tránh hoàn toàn WiFi công cộng?

Không cần cực đoan đến mức đó. Trong thực tế, WiFi công cộng vẫn rất hữu ích, nhất là khi bạn đi du lịch. Vấn đề không phải là tránh hoàn toàn, mà là biết mình nên làm gì và không nên làm gì.

Bạn hoàn toàn có thể lướt web, đọc tin tức, xem bản đồ, kiểm tra những nội dung không quan trọng...

Nhưng nên hạn chế tối đa đăng nhập tài khoản ngân hàng, xử lý công việc nhạy cảm, nhập mật khẩu quan trọng.

Chỉ cần phân biệt rõ hai nhóm này, bạn đã giảm được phần lớn rủi ro.

Một vài thói quen nhỏ nhưng tạo khác biệt lớn

Thay vì cố nhớ hàng loạt nguyên tắc phức tạp, bạn chỉ cần giữ vài thói quen đơn giản.
Nếu có thể, hãy ưu tiên dùng dữ liệu di động khi cần truy cập thông tin quan trọng. Đây vẫn là cách an toàn hơn trong đa số trường hợp.

Khi buộc phải dùng WiFi công cộng, hãy để ý xem trang web bạn truy cập có biểu tượng ổ khóa hay không. Đây không phải là “lá chắn tuyệt đối”, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với các kết nối không mã hóa. Ngoài ra, đừng kết nối một cách quá dễ dãi. Một mạng WiFi không cần mật khẩu, tên lại chung chung kiểu “Free Airport WiFi” đôi khi lại là thứ bạn nên cẩn thận nhất.

Và một điều rất hay bị bỏ qua: trước khi kết nối, hãy tắt các tính năng chia sẻ dữ liệu trong máy. Đây là cách đơn giản để tránh việc thiết bị của bạn “lộ diện” với người khác trong cùng mạng.

WiFi miễn phí là một trong những thứ tiện lợi nhất khi đi du lịch. Nhưng nó giống như việc bạn dùng một không gian chung: tiện thì có, nhưng không phải lúc nào cũng an toàn tuyệt đối.

Bạn không cần phải sợ hãi hay tránh hoàn toàn. Chỉ cần hiểu rằng mỗi lần kết nối, bạn đang đánh đổi một phần kiểm soát của mình, và hành xử cẩn trọng hơn một chút.

Chỉ vậy thôi, bạn đã đi trước phần lớn rủi ro mà nhiều người vẫn vô tình gặp phải.