ThanhDat
Intern Writer
Chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ và bán dẫn của Mỹ đang chịu cú sốc lớn do tình trạng thiếu hụt đất hiếm. Truyền thông quốc tế dẫn lời các chuyên gia trong ngành cho biết nguồn cung yttrium và scandium ngày càng khan hiếm, khiến một số công ty Bắc Mỹ buộc phải tạm dừng sản xuất, thậm chí từ chối khách hàng để bảo toàn nguồn nguyên liệu.
Ít nhất hai nhà cung cấp cho các doanh nghiệp hàng không vũ trụ và bán dẫn Mỹ đã phải từ chối đơn hàng vì không đủ nguyên tố đất hiếm. Tình trạng thiếu hụt tập trung chủ yếu vào yttrium và scandium, hai thành viên đặc biệt trong nhóm 17 nguyên tố đất hiếm, giữ vai trò nhỏ về khối lượng nhưng cực kỳ quan trọng đối với công nghệ quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất chất bán dẫn.
Kể từ khi tình trạng thiếu hụt xuất hiện vào tháng 11 năm ngoái, giá yttrium đã tăng khoảng 60% và hiện cao gấp gần 69 lần so với cùng kỳ năm trước. Theo các giám đốc điều hành và nhà giao dịch, một số nhà sản xuất lớp phủ đã bắt đầu phân phối hạn chế loại vật liệu này.
Lãnh đạo hai công ty Bắc Mỹ cho biết họ phải ưu tiên thu mua yttrium để duy trì sản xuất lớp phủ, nhưng vẫn buộc phải tạm ngừng một phần hoạt động do nguồn cung không đủ. Một trong hai công ty đã từ chối các khách hàng nhỏ hơn và khách hàng ở nước ngoài nhằm dành vật liệu cho các khách hàng lớn, bao gồm một số nhà sản xuất động cơ.
Một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết thêm một doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng đã hết nguyên liệu và ngừng bán các sản phẩm chứa oxit yttrium.
Theo chuyên gia chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ Kevin Michaels, dù tình trạng thiếu yttrium chưa trực tiếp làm gián đoạn sản xuất động cơ, các nhà sản xuất vẫn lo ngại về rủi ro kéo dài. Ông, hiện là giám đốc điều hành của AeroDynamic Advisory, cho rằng đây là ví dụ cho thấy ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của yếu tố địa chính trị trong lĩnh vực đất hiếm.
Các nhà sản xuất động cơ hiện phải xoay xở để đáp ứng nhu cầu phụ tùng thay thế từ các hãng hàng không, đồng thời chịu áp lực khi Boeing và Airbus tăng sản lượng máy bay.
Một quan chức chính phủ Mỹ xác nhận với Reuters rằng một số nhà sản xuất trong nước đang đối mặt với tình trạng thiếu các nguyên tố đất hiếm có nguồn cung từ châu Á. Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền của Donald Trump cam kết đảm bảo doanh nghiệp Mỹ có thể tiếp cận các khoáng sản thiết yếu.
Scandium có sản lượng toàn cầu chỉ vài chục tấn mỗi năm nhưng giữ vai trò quan trọng trong pin nhiên liệu, hợp kim nhôm đặc biệt dùng cho ngành hàng không vũ trụ và trong các công nghệ xử lý, đóng gói chip tiên tiến.
Theo ông Patel, các nhà sản xuất bán dẫn lớn của Mỹ phụ thuộc vào scandium để chế tạo linh kiện chip, vốn được sử dụng trong hầu hết điện thoại thông minh và các trạm gốc 5G. Hiện Mỹ chưa có nguồn sản xuất scandium trong nước và cũng không có giải pháp thay thế khả thi nào ngoài Trung Quốc. Lượng dự trữ hiện tại được cho là chỉ đủ sử dụng trong vài tháng, thay vì nhiều năm. (Sohu)
Ít nhất hai nhà cung cấp cho các doanh nghiệp hàng không vũ trụ và bán dẫn Mỹ đã phải từ chối đơn hàng vì không đủ nguyên tố đất hiếm. Tình trạng thiếu hụt tập trung chủ yếu vào yttrium và scandium, hai thành viên đặc biệt trong nhóm 17 nguyên tố đất hiếm, giữ vai trò nhỏ về khối lượng nhưng cực kỳ quan trọng đối với công nghệ quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất chất bán dẫn.
Thiếu yttrium gây áp lực lên sản xuất động cơ
Yttrium là vật liệu quan trọng dùng trong các lớp phủ bảo vệ động cơ và tuabin khỏi bị nóng chảy ở nhiệt độ cao. Nếu không có lớp phủ này, động cơ không thể hoạt động ổn định.
Kể từ khi tình trạng thiếu hụt xuất hiện vào tháng 11 năm ngoái, giá yttrium đã tăng khoảng 60% và hiện cao gấp gần 69 lần so với cùng kỳ năm trước. Theo các giám đốc điều hành và nhà giao dịch, một số nhà sản xuất lớp phủ đã bắt đầu phân phối hạn chế loại vật liệu này.
Lãnh đạo hai công ty Bắc Mỹ cho biết họ phải ưu tiên thu mua yttrium để duy trì sản xuất lớp phủ, nhưng vẫn buộc phải tạm ngừng một phần hoạt động do nguồn cung không đủ. Một trong hai công ty đã từ chối các khách hàng nhỏ hơn và khách hàng ở nước ngoài nhằm dành vật liệu cho các khách hàng lớn, bao gồm một số nhà sản xuất động cơ.
Một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết thêm một doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng đã hết nguyên liệu và ngừng bán các sản phẩm chứa oxit yttrium.
Theo chuyên gia chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ Kevin Michaels, dù tình trạng thiếu yttrium chưa trực tiếp làm gián đoạn sản xuất động cơ, các nhà sản xuất vẫn lo ngại về rủi ro kéo dài. Ông, hiện là giám đốc điều hành của AeroDynamic Advisory, cho rằng đây là ví dụ cho thấy ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của yếu tố địa chính trị trong lĩnh vực đất hiếm.
Các nhà sản xuất động cơ hiện phải xoay xở để đáp ứng nhu cầu phụ tùng thay thế từ các hãng hàng không, đồng thời chịu áp lực khi Boeing và Airbus tăng sản lượng máy bay.
Một quan chức chính phủ Mỹ xác nhận với Reuters rằng một số nhà sản xuất trong nước đang đối mặt với tình trạng thiếu các nguyên tố đất hiếm có nguồn cung từ châu Á. Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền của Donald Trump cam kết đảm bảo doanh nghiệp Mỹ có thể tiếp cận các khoáng sản thiết yếu.
Scandium suy giảm tồn kho, rủi ro cho sản xuất chip 5G
Bên cạnh yttrium, lượng tồn kho scandium tại các nhà sản xuất bán dẫn Mỹ cũng đang giảm mạnh. Dylan Patel, nhà sáng lập kiêm CEO của SemiAnalysis, cảnh báo điều này có thể đe dọa việc sản xuất chip 5G thế hệ tiếp theo.
Scandium có sản lượng toàn cầu chỉ vài chục tấn mỗi năm nhưng giữ vai trò quan trọng trong pin nhiên liệu, hợp kim nhôm đặc biệt dùng cho ngành hàng không vũ trụ và trong các công nghệ xử lý, đóng gói chip tiên tiến.
Theo ông Patel, các nhà sản xuất bán dẫn lớn của Mỹ phụ thuộc vào scandium để chế tạo linh kiện chip, vốn được sử dụng trong hầu hết điện thoại thông minh và các trạm gốc 5G. Hiện Mỹ chưa có nguồn sản xuất scandium trong nước và cũng không có giải pháp thay thế khả thi nào ngoài Trung Quốc. Lượng dự trữ hiện tại được cho là chỉ đủ sử dụng trong vài tháng, thay vì nhiều năm. (Sohu)
