Đây là cỗ máy "quyền lực" nhất hành tinh, có thể định hình cuộc đua AI nghìn tỷ đô

[Mẫn Nhi]

Để đáp ứng kế hoạch chi tiêu gần 700 tỉ USD cho hạ tầng AI trong năm 2026 của bốn ông lớn công nghệ Mỹ gồm Google, Microsoft, Meta và Amazon, hãng ASML đang chạy đua tăng công suất chế tạo máy quang khắc cực tím bước sóng cực ngắn (EUV).

Là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới có khả năng sản xuất loại thiết bị này ở quy mô thương mại, sự chuẩn bị của công ty Hà Lan đóng vai trò quyết định đến nguồn cung chip tiên tiến phục vụ các mô hình như ChatGPT của OpenAI hay Google Gemini.

Sự bùng nổ của làn sóng trí tuệ nhân tạo đã đẩy vốn hóa thị trường của ASML vượt qua các biểu tượng xa xỉ như LVMH và Hermès, đưa hãng trở thành công ty giá trị nhất châu Âu. Hiện tại, ASML nắm giữ khoảng 90% thị phần thiết bị quang khắc toàn cầu.

ASML nắm giữ khoảng 90% thị phần thiết bị quang khắc toàn cầu​

Áp lực sản xuất cỗ máy đắt đỏ và phức tạp nhất thế giới​

Các máy quang khắc EUV tiêu chuẩn có giá từ 400 triệu USD trở lên và thuộc nhóm thiết bị phức tạp nhất từng được chế tạo. Mỗi cỗ máy có kích thước tương đương một chiếc xe buýt trường học, chứa linh kiện từ hàng trăm nhà cung cấp khác nhau và mất nhiều tháng để lắp ráp.

Bên trong máy, hệ thống laser công suất cao bắn các xung ánh sáng để làm phẳng và hóa hơi những giọt thiếc nóng chảy cực nhỏ, tạo ra ánh sáng cực tím bước sóng cực ngắn nhằm khắc họa tiết vi mô lên các tấm silicon (wafer). Quá trình sản xuất đòi hỏi kỹ thuật viên mặc đồ bảo hộ đặc biệt làm việc trong các phòng sạch tuyệt đối, vì chỉ một hạt bụi nhỏ cũng có thể làm hỏng toàn bộ quy trình.

Một cỗ máy EUV thế hệ mới có giá từ 380 đến 400 triệu USD​

ASML dự kiến sản xuất ít nhất 60 máy EUV tiêu chuẩn trong năm 2026, tăng 36% so với lượng máy bán ra năm 2025. Hãng đặt mục tiêu nâng công suất lên tối thiểu 80 máy vào năm 2027.

Để phục vụ kế hoạch này, ASML dự chi khoảng 2,2 tỉ USD cho bất động sản, hạ tầng và thiết bị trong năm 2026, tăng khoảng 20% so với năm 2025.

Tuy nhiên, nhu cầu đối với các dòng máy EUV thế hệ mới cao cấp hơn vẫn chưa rõ ràng, do một số khách hàng lớn như TSMC cho biết sẽ tiếp tục tối ưu hóa dòng máy tiêu chuẩn hiện tại để tiết kiệm chi phí.

Chuẩn bị phòng sạch và tháo gỡ nút thắt chuỗi cung ứng​

Rút kinh nghiệm từ tình trạng tồn đọng đơn hàng trong đại dịch COVID-19, ASML đã chủ động xin giấy phép và xây dựng trước các phòng sạch mới tại Mỹ, Đức, Hàn Quốc và chuẩn bị khởi công một khuôn viên mới gần trụ sở tại Hà Lan trong năm nay. Việc chuẩn bị sẵn hạ tầng giúp công ty nhanh chóng lắp đặt thiết bị khi nhu cầu tăng vọt.

Bên cạnh đó, ASML cũng thắt chặt hợp tác với mạng lưới nhà cung cấp bằng cách lập thêm vị trí chuyên trách trong ban điều hành từ năm 2023. Các cuộc họp định kỳ được tổ chức liên tục để đảm bảo toàn bộ chuỗi cung ứng đồng loạt tăng năng lực sản xuất, tránh nguy cơ chậm trễ linh kiện.

Song song với việc mở rộng quy mô nhà xưởng, ASML cung cấp các giải pháp nâng cấp phần cứng để giúp khách hàng tăng năng suất của các máy EUV hiện có thêm 10 wafer silicon mỗi giờ. Về dài hạn, hãng đang nghiên cứu nguồn sáng mạnh hơn nhằm gia tăng hiệu suất thiết bị, dù tiến trình này cần nhiều năm để hoàn thiện.

Dù đối mặt với thách thức lớn về nguồn nhân lực tại khu vực miền nam Hà Lan vốn đã bị khai thác gần hết, ASML vẫn tự tin có thể điều chỉnh quy mô cơ sở vật chất nếu nhu cầu thị trường tiếp tục vượt dự báo.

Những nỗ lực cải tổ bộ máy quản lý, cắt bớt các cấp lãnh đạo trung gian và nâng dự báo doanh thu năm 2026 lên mức từ 42 đến 47 tỉ USD cho thấy quyết tâm của ASML trong việc duy trì vị thế và không để bản thân trở thành điểm nghẽn của cuộc đua công nghệ toàn cầu.