The Storm Riders
Writer
Thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lịch sử của SpaceX đang mở ra cơ hội đưa ông Antonio Gracias, một nhà đầu tư kín tiếng và là bạn thân lâu năm của CEO Elon Musk, bước vào hàng ngũ những người giàu nhất hành tinh.
Theo hồ sơ IPO của SpaceX, các thực thể thuộc quỹ đầu tư Valor Equity Partners do ông Gracias sáng lập hiện nắm giữ hơn 500 triệu cổ phiếu loại A của hãng công nghệ vũ trụ này. Với tỷ lệ sở hữu khoảng 7,3%, ông Gracias chính là cổ đông cá nhân lớn thứ hai tại SpaceX, chỉ đứng sau Elon Musk.
Ông Antonio Gracias, bạn thân của tỷ phú Elon Musk - người sáng lập, giám đốc điều hành và giám đốc đầu tư của Valor Equity Partners. Ảnh Eva Marie Uzcategui/Bloomberg/Getty Images
Sự đồng hành này kéo dài suốt nhiều thập kỷ qua khi quỹ Valor liên tục là một trong những nhà đầu tư tổ chức đầu tiên rót vốn vào Tesla cũng như hầu hết các dự án trong hệ sinh thái của Musk. Bản thân ông Gracias cũng từng ngồi trong hội đồng quản trị của Tesla nhiều năm, đồng thời tham gia quản lý tại SpaceX, Neuralink và The Boring Company.
Nếu SpaceX đạt mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD khi lên sàn như thông tin từ Bloomberg và Reuters, phần tài sản của ông Gracias sẽ trị giá khoảng 90 tỷ USD. Trong trường hợp định giá của công ty chạm mốc 2.000 tỷ USD, giá trị lượng cổ phiếu này có thể vượt ngưỡng 140 tỷ USD.
Hồ sơ cho thấy một công ty con của xAI, startup trí tuệ nhân tạo do Musk sáng lập, đã ký ba hợp đồng thuê thiết bị công nghệ với quỹ Valor từ cuối năm ngoái đến nay với tổng giá trị lên tới gần 20 tỷ USD. Đáng chú ý, SpaceX đóng vai trò là bên bảo lãnh thanh toán toàn bộ cho các hợp đồng này, đồng nghĩa với việc SpaceX sẽ phải gánh nợ nếu công ty con của xAI mất khả năng chi trả.
Hãng kiểm toán PwC không chấp nhận định nghĩa các thỏa thuận này là giao dịch thuê thông thường mà đánh giá chúng có bản chất tương tự như một khoản vay được che đậy. Theo số liệu tài chính, quỹ Valor đã thu về khoảng 885 triệu USD từ các thỏa thuận này trong năm 2025 và nhận thêm gần 857 triệu USD chỉ riêng trong hai tháng đầu năm 2026.
Bà Nell Minow, chuyên gia quản trị doanh nghiệp tại ValueEdge Advisors, nhận định các thỏa thuận này rất khó để coi là giao dịch độc lập theo đúng chuẩn mực thị trường. Thêm vào đó, hồ sơ IPO của SpaceX không làm rõ liệu ông Antonio Gracias có chủ động rút khỏi quy trình phê duyệt các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ USD này hay không.
Sức hút từ đợt IPO này lớn đến mức sàn giao dịch Nasdaq đã điều chỉnh quy định, cho phép các doanh nghiệp có quy mô cực lớn như SpaceX được đưa vào chỉ số Nasdaq 100 chỉ sau 15 ngày giao dịch thay vì thời gian chờ đợi thông thường. Quy định mới này được dự báo sẽ thúc đẩy hàng loạt quỹ ETF và quỹ hưu trí nhanh chóng mua vào cổ phiếu SpaceX ngay khi niêm yết.
Dù đối mặt với những câu hỏi về xung đột lợi ích từ các giao dịch nội bộ, thương vụ IPO của SpaceX vẫn đang là tâm điểm chú ý của Phố Wall. Kết quả của đợt phát hành này không chỉ định hình lại cấu trúc thị trường tài chính mà còn trực tiếp quyết định việc ông Antonio Gracias có chính thức trở thành tỷ phú trăm tỷ USD tiếp theo của giới công nghệ hay không.
Theo hồ sơ IPO của SpaceX, các thực thể thuộc quỹ đầu tư Valor Equity Partners do ông Gracias sáng lập hiện nắm giữ hơn 500 triệu cổ phiếu loại A của hãng công nghệ vũ trụ này. Với tỷ lệ sở hữu khoảng 7,3%, ông Gracias chính là cổ đông cá nhân lớn thứ hai tại SpaceX, chỉ đứng sau Elon Musk.
Ông Antonio Gracias, bạn thân của tỷ phú Elon Musk - người sáng lập, giám đốc điều hành và giám đốc đầu tư của Valor Equity Partners. Ảnh Eva Marie Uzcategui/Bloomberg/Getty Images
Khối tài sản khổng lồ từ lòng trung thành
Mối quan hệ giữa Antonio Gracias và Elon Musk bắt đầu từ đầu những năm 2000 tại Thung lũng Silicon. Khi Tesla rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng và đứng trước nguy cơ phá sản, ông Gracias đã trực tiếp cho Musk vay 1 triệu USD để duy trì hoạt động.Sự đồng hành này kéo dài suốt nhiều thập kỷ qua khi quỹ Valor liên tục là một trong những nhà đầu tư tổ chức đầu tiên rót vốn vào Tesla cũng như hầu hết các dự án trong hệ sinh thái của Musk. Bản thân ông Gracias cũng từng ngồi trong hội đồng quản trị của Tesla nhiều năm, đồng thời tham gia quản lý tại SpaceX, Neuralink và The Boring Company.
Nếu SpaceX đạt mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD khi lên sàn như thông tin từ Bloomberg và Reuters, phần tài sản của ông Gracias sẽ trị giá khoảng 90 tỷ USD. Trong trường hợp định giá của công ty chạm mốc 2.000 tỷ USD, giá trị lượng cổ phiếu này có thể vượt ngưỡng 140 tỷ USD.
Tranh cãi xung quanh các hợp đồng bảo lãnh tỷ USD
Bên cạnh tiềm năng tài chính khổng lồ, mối quan hệ mật thiết giữa ông Gracias và tỷ phú Elon Musk cũng đang thu hút sự chú ý từ giới phân tích do những giao dịch tài chính phức tạp được hé lộ trong hồ sơ IPO.Hồ sơ cho thấy một công ty con của xAI, startup trí tuệ nhân tạo do Musk sáng lập, đã ký ba hợp đồng thuê thiết bị công nghệ với quỹ Valor từ cuối năm ngoái đến nay với tổng giá trị lên tới gần 20 tỷ USD. Đáng chú ý, SpaceX đóng vai trò là bên bảo lãnh thanh toán toàn bộ cho các hợp đồng này, đồng nghĩa với việc SpaceX sẽ phải gánh nợ nếu công ty con của xAI mất khả năng chi trả.
Hãng kiểm toán PwC không chấp nhận định nghĩa các thỏa thuận này là giao dịch thuê thông thường mà đánh giá chúng có bản chất tương tự như một khoản vay được che đậy. Theo số liệu tài chính, quỹ Valor đã thu về khoảng 885 triệu USD từ các thỏa thuận này trong năm 2025 và nhận thêm gần 857 triệu USD chỉ riêng trong hai tháng đầu năm 2026.
Bà Nell Minow, chuyên gia quản trị doanh nghiệp tại ValueEdge Advisors, nhận định các thỏa thuận này rất khó để coi là giao dịch độc lập theo đúng chuẩn mực thị trường. Thêm vào đó, hồ sơ IPO của SpaceX không làm rõ liệu ông Antonio Gracias có chủ động rút khỏi quy trình phê duyệt các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ USD này hay không.
Cấu trúc quyền lực tập trung của SpaceX trước ngày lên sàn
Bất chấp những tranh luận về quản trị, SpaceX vẫn tiếp tục duy trì mô hình vận hành tập trung quyền lực tối đa vào tay Elon Musk thông qua cơ cấu cổ phiếu đặc biệt.Sức hút từ đợt IPO này lớn đến mức sàn giao dịch Nasdaq đã điều chỉnh quy định, cho phép các doanh nghiệp có quy mô cực lớn như SpaceX được đưa vào chỉ số Nasdaq 100 chỉ sau 15 ngày giao dịch thay vì thời gian chờ đợi thông thường. Quy định mới này được dự báo sẽ thúc đẩy hàng loạt quỹ ETF và quỹ hưu trí nhanh chóng mua vào cổ phiếu SpaceX ngay khi niêm yết.
Dù đối mặt với những câu hỏi về xung đột lợi ích từ các giao dịch nội bộ, thương vụ IPO của SpaceX vẫn đang là tâm điểm chú ý của Phố Wall. Kết quả của đợt phát hành này không chỉ định hình lại cấu trúc thị trường tài chính mà còn trực tiếp quyết định việc ông Antonio Gracias có chính thức trở thành tỷ phú trăm tỷ USD tiếp theo của giới công nghệ hay không.
