Campuchia đã bắt giữ hơn 20.000 nghi phạm liên quan đến các hoạt động lừa đảo trực tuyến chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, trong một chiến dịch truy quét quy mô lớn nhằm vào các địa điểm được sử dụng để tổ chức lừa đảo qua mạng.
Theo số liệu được Bộ Nội vụ Campuchia công bố ngày 21/9, lực lượng chức năng nước này đã đột kích 488 địa điểm liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến trong 6 tháng đầu năm, bắt giữ 20.926 nghi phạm thuộc 38 quốc tịch. Các chiến dịch do Bộ Nội vụ phối hợp với Cảnh sát quốc gia và chính quyền địa phương thực hiện.
Con số trên là số người bị tạm giữ trong quá trình truy quét, không đồng nghĩa tất cả đã bị kết án về tội lừa đảo. Trong số này, 2.637 người thuộc 26 quốc tịch đã được chuyển hồ sơ tới tòa án, trong khi 1.666 người thuộc 14 quốc tịch được cho ký cam kết không tái phạm rồi được thả. Những trường hợp còn lại vẫn đang được xử lý theo quy định.
Theo số liệu được Bộ Nội vụ Campuchia công bố ngày 21/9, lực lượng chức năng nước này đã đột kích 488 địa điểm liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến trong 6 tháng đầu năm, bắt giữ 20.926 nghi phạm thuộc 38 quốc tịch. Các chiến dịch do Bộ Nội vụ phối hợp với Cảnh sát quốc gia và chính quyền địa phương thực hiện.
Con số trên là số người bị tạm giữ trong quá trình truy quét, không đồng nghĩa tất cả đã bị kết án về tội lừa đảo. Trong số này, 2.637 người thuộc 26 quốc tịch đã được chuyển hồ sơ tới tòa án, trong khi 1.666 người thuộc 14 quốc tịch được cho ký cam kết không tái phạm rồi được thả. Những trường hợp còn lại vẫn đang được xử lý theo quy định.
Vì sao Campuchia bắt giữ hàng chục nghìn người?
Trong nhiều năm qua, Campuchia là một trong những địa điểm hoạt động của các mạng lưới lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia. Các nhóm tội phạm thường lập những khu phức hợp hoặc tòa nhà có nhiều người làm việc bên trong, sử dụng máy tính, điện thoại và hàng loạt tài khoản trực tuyến để tiếp cận nạn nhân ở nhiều quốc gia.
Những người làm việc tại đây có thể thực hiện nhiều kiểu lừa đảo như giả danh nhân viên ngân hàng, dụ đầu tư, lừa tình cảm, giả sàn tiền số hoặc giả các cơ quan chức năng để chiếm đoạt tiền.
Đáng chú ý, không phải tất cả những người có mặt trong các trung tâm này đều là thành viên tự nguyện của các đường dây tội phạm. Trong nhiều vụ việc được ghi nhận trước đây, nạn nhân bị dụ sang Campuchia bằng những lời mời làm việc hấp dẫn rồi bị giữ giấy tờ, hạn chế đi lại hoặc ép thực hiện các cuộc gọi lừa đảo. Các chuyên gia và tổ chức chống buôn người vì vậy thường phân biệt giữa người tổ chức đường dây, người trực tiếp thực hiện lừa đảo và những người bị cưỡng ép tham gia.
Những người làm việc tại đây có thể thực hiện nhiều kiểu lừa đảo như giả danh nhân viên ngân hàng, dụ đầu tư, lừa tình cảm, giả sàn tiền số hoặc giả các cơ quan chức năng để chiếm đoạt tiền.
Đáng chú ý, không phải tất cả những người có mặt trong các trung tâm này đều là thành viên tự nguyện của các đường dây tội phạm. Trong nhiều vụ việc được ghi nhận trước đây, nạn nhân bị dụ sang Campuchia bằng những lời mời làm việc hấp dẫn rồi bị giữ giấy tờ, hạn chế đi lại hoặc ép thực hiện các cuộc gọi lừa đảo. Các chuyên gia và tổ chức chống buôn người vì vậy thường phân biệt giữa người tổ chức đường dây, người trực tiếp thực hiện lừa đảo và những người bị cưỡng ép tham gia.
Chiến dịch vẫn tiếp tục sau đợt truy quét lớn
Các hoạt động truy quét không dừng lại ở 6 tháng đầu năm.
Theo Bộ Nội vụ Campuchia, riêng trong tháng 8/2026, lực lượng chức năng đã phá 85 địa điểm lừa đảo quy mô nhỏ còn lại và bắt 1.255 nghi phạm thuộc 13 quốc tịch. Trong số này có 732 người Trung Quốc, 323 người Việt Nam, 94 người Campuchia và 53 người Thái Lan. Cùng tháng, cơ quan xuất nhập cảnh Campuchia tiến hành thủ tục trục xuất 2.005 người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, trong đó 574 người được xác định có liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Số liệu khác do Bộ Nội vụ Campuchia công bố cho thấy từ tháng 1 đến giữa tháng 9/2026, nước này đã trục xuất hơn 52.000 người nước ngoài cư trú bất hợp pháp. Trong đó, hơn 18.000 người được xác định cư trú và làm việc bất hợp pháp liên quan đến các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Theo Bộ Nội vụ Campuchia, riêng trong tháng 8/2026, lực lượng chức năng đã phá 85 địa điểm lừa đảo quy mô nhỏ còn lại và bắt 1.255 nghi phạm thuộc 13 quốc tịch. Trong số này có 732 người Trung Quốc, 323 người Việt Nam, 94 người Campuchia và 53 người Thái Lan. Cùng tháng, cơ quan xuất nhập cảnh Campuchia tiến hành thủ tục trục xuất 2.005 người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, trong đó 574 người được xác định có liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Số liệu khác do Bộ Nội vụ Campuchia công bố cho thấy từ tháng 1 đến giữa tháng 9/2026, nước này đã trục xuất hơn 52.000 người nước ngoài cư trú bất hợp pháp. Trong đó, hơn 18.000 người được xác định cư trú và làm việc bất hợp pháp liên quan đến các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Các đường dây lừa đảo đang thay đổi cách hoạt động
Campuchia hồi tháng 8 tuyên bố đã kiểm soát và dẹp bỏ các khu phức hợp lừa đảo quy mô lớn. Theo chính quyền nước này, từ tháng 7/2025 đến ngày 20/8/2026, lực lượng chức năng đã điều tra 793 địa điểm nghi liên quan đến lừa đảo và tiến hành truy quét tại 624 địa điểm, bắt gần 30.000 nghi phạm thuộc 39 quốc tịch.
Tuy nhiên, tuyên bố này cũng gây tranh luận. Reuters dẫn các chuyên gia cho rằng việc đóng cửa những khu phức hợp lớn chưa đồng nghĩa mạng lưới lừa đảo đã biến mất. Một số nhóm có thể chuyển sang hoạt động phân tán hơn tại nhà thuê, căn hộ, nhà nghỉ, phương tiện hoặc những địa điểm nhỏ khó phát hiện.
Điều này cho thấy hoạt động lừa đảo trực tuyến ngày càng mang tính xuyên quốc gia. Kẻ tổ chức có thể ở một nước, người thực hiện cuộc gọi ở nước khác, máy chủ và nền tảng thanh toán lại đặt tại một quốc gia khác, trong khi nạn nhân ở hàng nghìn kilomet xa đó.
Người Việt cần đặc biệt cảnh giác
Việc hàng trăm người Việt Nam bị bắt giữ hoặc bị xác định liên quan đến các hoạt động lừa đảo tại Campuchia cũng cho thấy rủi ro đối với người Việt không chỉ nằm ở phía nạn nhân.
Người dân cần đặc biệt cảnh giác với những lời mời sang Campuchia hoặc các quốc gia khác làm việc với mức lương cao bất thường, không yêu cầu kinh nghiệm, hứa hẹn công việc nhẹ nhàng hoặc yêu cầu giao hộ chiếu, giấy tờ cho người tuyển dụng. Một số đường dây có thể sử dụng chính mạng xã hội để tuyển người trước khi đưa nạn nhân vào các khu vực hoạt động của tổ chức tội phạm.
Ở chiều ngược lại, người dùng Internet tại Việt Nam cũng cần cảnh giác với những cuộc gọi, tin nhắn và lời mời đầu tư trực tuyến đến từ các tài khoản không rõ danh tính. Những đường dây đặt ở nước ngoài vẫn có thể sử dụng số điện thoại, tài khoản mạng xã hội và tài khoản ngân hàng trung gian để tiếp cận nạn nhân tại Việt Nam.
Vụ việc tại Campuchia cho thấy phía sau một cuộc gọi lừa đảo tưởng như đơn giản có thể là cả một mạng lưới được tổ chức bài bản, hoạt động xuyên biên giới và huy động hàng nghìn người. Vì vậy, việc nhận diện sớm các dấu hiệu lừa đảo và không chuyển tiền chỉ dựa trên lời thúc giục qua điện thoại hay mạng xã hội vẫn là biện pháp quan trọng để tự bảo vệ mình.
Người dân cần đặc biệt cảnh giác với những lời mời sang Campuchia hoặc các quốc gia khác làm việc với mức lương cao bất thường, không yêu cầu kinh nghiệm, hứa hẹn công việc nhẹ nhàng hoặc yêu cầu giao hộ chiếu, giấy tờ cho người tuyển dụng. Một số đường dây có thể sử dụng chính mạng xã hội để tuyển người trước khi đưa nạn nhân vào các khu vực hoạt động của tổ chức tội phạm.
Ở chiều ngược lại, người dùng Internet tại Việt Nam cũng cần cảnh giác với những cuộc gọi, tin nhắn và lời mời đầu tư trực tuyến đến từ các tài khoản không rõ danh tính. Những đường dây đặt ở nước ngoài vẫn có thể sử dụng số điện thoại, tài khoản mạng xã hội và tài khoản ngân hàng trung gian để tiếp cận nạn nhân tại Việt Nam.
Vụ việc tại Campuchia cho thấy phía sau một cuộc gọi lừa đảo tưởng như đơn giản có thể là cả một mạng lưới được tổ chức bài bản, hoạt động xuyên biên giới và huy động hàng nghìn người. Vì vậy, việc nhận diện sớm các dấu hiệu lừa đảo và không chuyển tiền chỉ dựa trên lời thúc giục qua điện thoại hay mạng xã hội vẫn là biện pháp quan trọng để tự bảo vệ mình.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
