The Storm Riders
Writer
Đối mặt với diện tích đất canh tác hạn chế cùng nhiều biến động về khí hậu và địa chính trị, Trung Quốc đang đặt cược lớn vào công nghệ cao cho giai đoạn 2026-2030. Từ AI, kỹ thuật chỉnh sửa gen cho đến các nguồn đạm mới như tảo biển đều được đưa vào chiến lược đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.
Nuôi sống khoảng một phần năm dân số thế giới với chưa đầy một phần mười diện tích đất canh tác toàn cầu luôn là bài toán hóc búa. Áp lực này càng gia tăng khi khẩu phần ăn của người dân ngày càng tăng lượng thịt, đi kèm với những biến động địa chính trị và hiện tượng thời tiết cực đoan. Để giải quyết, chính quyền Trung Quốc vừa đề ra kế hoạch tổng thể cho giai đoạn 2026-2030, lấy công nghệ làm trọng tâm để cải tổ toàn diện ngành nông nghiệp.
Trọng tâm của kế hoạch là đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều công đoạn, bao gồm chọn tạo giống cây trồng, phát hiện sâu bệnh và dự báo năng suất.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy các lực lượng sản xuất chất lượng cao trong nông nghiệp. Điều này bao gồm ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen trong ngành hạt giống, phát triển máy móc nông nghiệp chuyên dụng cho vùng đồi núi, và xây dựng các doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp quy mô lớn.
Trung Quốc dự kiến sẽ mở rộng nuôi trồng thủy sản xa bờ, phát triển đồng cỏ nhân tạo, trồng nấm ăn, đồng thời đầu tư vào thực phẩm gốc thực vật cùng các nguồn đạm mới thu được từ tảo và vi sinh vật.
Để phục vụ cho quy hoạch này, lần đầu tiên sau hơn 40 năm, một cuộc tổng kiểm kê tài nguyên nông nghiệp trên quy mô toàn quốc sẽ được khởi động lại. Hoạt động này sẽ giúp đánh giá lại toàn bộ nguồn lực về đất đai, nguồn nước, rừng, đồng cỏ và tài nguyên biển.
Nguyên nhân một phần đến từ việc nghiên cứu cơ bản trong ngành nông nghiệp hiện chỉ chiếm 6,42% tổng chi phí R&D nông nghiệp. Nhiều công nghệ cốt lõi như hóa chất dùng trong chọn giống phân tử, chip điều khiển cho thiết bị nông nghiệp tiên tiến hay cảm biến độ chính xác cao vẫn phải phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Nhà phân tích Liu Bingxin từ Huishang Futures nhận định, Trung Quốc đã tiến một bước dài về công nghệ nông nghiệp, nhưng khoảng trống trong nghiên cứu cơ bản vẫn còn rõ rệt. Trọng tâm lúc này cần chuyển từ việc "chi nhiều tiền hơn" sang "đổi mới sáng tạo tốt hơn". Việc tăng ngân sách R&D của các công ty hạt giống lên mức 8 đến 10% doanh thu sẽ tạo ra lá chắn vững chắc hơn trước các khủng hoảng lương thực toàn cầu trong tương lai.
Nuôi sống khoảng một phần năm dân số thế giới với chưa đầy một phần mười diện tích đất canh tác toàn cầu luôn là bài toán hóc búa. Áp lực này càng gia tăng khi khẩu phần ăn của người dân ngày càng tăng lượng thịt, đi kèm với những biến động địa chính trị và hiện tượng thời tiết cực đoan. Để giải quyết, chính quyền Trung Quốc vừa đề ra kế hoạch tổng thể cho giai đoạn 2026-2030, lấy công nghệ làm trọng tâm để cải tổ toàn diện ngành nông nghiệp.
AI và chỉnh sửa gen tiến vào đồng ruộng
Theo quy hoạch giai đoạn 2026-2030 do Hội đồng Nhà nước Trung Quốc công bố, mục tiêu đặt ra là tăng tỷ lệ đóng góp của tiến bộ khoa học công nghệ vào sản lượng nông nghiệp thêm 3 điểm phần trăm, đạt mức 67% vào cuối thập kỷ này.Trọng tâm của kế hoạch là đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều công đoạn, bao gồm chọn tạo giống cây trồng, phát hiện sâu bệnh và dự báo năng suất.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy các lực lượng sản xuất chất lượng cao trong nông nghiệp. Điều này bao gồm ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen trong ngành hạt giống, phát triển máy móc nông nghiệp chuyên dụng cho vùng đồi núi, và xây dựng các doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp quy mô lớn.
Khai thác tảo biển, nấm và đạm vi sinh
Một điểm đáng chú ý khác là định hướng "tiếp cận lương thực rộng hơn". Thay vì chỉ tập trung vào các cây lương thực truyền thống, chiến lược này mở rộng nguồn cung sang tài nguyên đại dương, rừng, đồng cỏ và thực phẩm công nghệ mới.Trung Quốc dự kiến sẽ mở rộng nuôi trồng thủy sản xa bờ, phát triển đồng cỏ nhân tạo, trồng nấm ăn, đồng thời đầu tư vào thực phẩm gốc thực vật cùng các nguồn đạm mới thu được từ tảo và vi sinh vật.
Để phục vụ cho quy hoạch này, lần đầu tiên sau hơn 40 năm, một cuộc tổng kiểm kê tài nguyên nông nghiệp trên quy mô toàn quốc sẽ được khởi động lại. Hoạt động này sẽ giúp đánh giá lại toàn bộ nguồn lực về đất đai, nguồn nước, rừng, đồng cỏ và tài nguyên biển.
Những nút thắt công nghệ cần tháo gỡ
Dù đã tự chủ được phần lớn các loại lương thực chính, Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu đối với một số nông sản như đậu tương dùng làm thức ăn chăn nuôi. Năng suất đậu tương và ngô của nước này hiện vẫn thấp hơn so với Mỹ.Nguyên nhân một phần đến từ việc nghiên cứu cơ bản trong ngành nông nghiệp hiện chỉ chiếm 6,42% tổng chi phí R&D nông nghiệp. Nhiều công nghệ cốt lõi như hóa chất dùng trong chọn giống phân tử, chip điều khiển cho thiết bị nông nghiệp tiên tiến hay cảm biến độ chính xác cao vẫn phải phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Nhà phân tích Liu Bingxin từ Huishang Futures nhận định, Trung Quốc đã tiến một bước dài về công nghệ nông nghiệp, nhưng khoảng trống trong nghiên cứu cơ bản vẫn còn rõ rệt. Trọng tâm lúc này cần chuyển từ việc "chi nhiều tiền hơn" sang "đổi mới sáng tạo tốt hơn". Việc tăng ngân sách R&D của các công ty hạt giống lên mức 8 đến 10% doanh thu sẽ tạo ra lá chắn vững chắc hơn trước các khủng hoảng lương thực toàn cầu trong tương lai.
