The Storm Riders
Writer
Một quan chức Paris đang gây tranh cãi sau khi cho rằng người Mỹ và thói quen sử dụng điều hòa quá mức cũng có phần trách nhiệm trong đợt nắng nóng nghiêm trọng đang bao trùm châu Âu.
Phát ngôn được đưa ra trong bối cảnh nhiều nước châu Âu đang trải qua một trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất những năm gần đây. Tại Pháp, giới chức ghi nhận hơn 1.000 ca tử vong vượt mức trong giai đoạn cao điểm của đợt nóng, phần lớn là người cao tuổi. Nhiệt độ tại nhiều khu vực vượt ngưỡng 40 độ C, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế, giao thông, điện năng và cả các nhà tang lễ.
Người châu Âu vật lộn với nắng nóng
Audrey Pulvar, Phó thị trưởng Paris phụ trách quan hệ quốc tế, đã phản ứng trước những bình luận chế giễu từ một số du khách Mỹ về việc nhà ở, khách sạn và công trình tại Pháp ít dùng điều hòa hơn Mỹ. Bà cho rằng việc Mỹ tiêu thụ năng lượng lớn và phụ thuộc nặng vào điều hòa đã góp phần làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu, từ đó khiến các đợt nắng nóng tại châu Âu trở nên nguy hiểm hơn.
Theo lập luận của Pulvar, vấn đề không đơn giản là “người Pháp không thích điều hòa”. Tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa tại Pháp thấp hơn nhiều so với Mỹ, một phần do khác biệt văn hóa, khí hậu truyền thống ôn hòa hơn, quy chuẩn xây dựng đô thị và cả quan điểm tiết kiệm năng lượng. Trong khi đó, tại Mỹ, điều hòa gần như đã trở thành tiện nghi mặc định ở nhà ở, văn phòng, khách sạn và phương tiện công cộng.
Tuy nhiên, phát ngôn này nhanh chóng tạo ra phản ứng trái chiều. Những người ủng hộ cho rằng bà Pulvar đang nhắc tới một thực tế lớn hơn: các nước phát thải nhiều khí nhà kính trong lịch sử phải chịu trách nhiệm lớn hơn trong khủng hoảng khí hậu. Các đợt nắng nóng cực đoan tại châu Âu ngày càng được giới khoa học liên hệ với biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng đổ lỗi cho người Mỹ và điều hòa là cách nói đơn giản hóa vấn đề. Trong một đợt nóng có thể cướp đi sinh mạng của người già, người bệnh và những người sống trong nhà không đủ thông gió, điều hòa không chỉ là tiện nghi mà còn có thể là thiết bị bảo vệ sức khỏe. Tranh cãi vì vậy không chỉ xoay quanh chuyện “có nên dùng điều hòa hay không”, mà là dùng thế nào để vừa thích ứng với khí hậu mới, vừa không làm tăng thêm áp lực phát thải.
Thực tế, châu Âu đang đứng trước một bài toán khó. Nhiều thành phố tại Pháp, Anh, Tây Ban Nha hay Italy được thiết kế cho khí hậu mát hơn, với nhà cửa giữ nhiệt tốt nhưng lại kém hiệu quả trong những ngày nắng nóng kéo dài. Khi nhiệt độ mùa hè liên tục phá kỷ lục, hạ tầng cũ trở nên không còn phù hợp. Trường học phải đóng cửa, hệ thống tàu hỏa bị ảnh hưởng, lưới điện chịu áp lực lớn và các gia đình phải tìm đến quạt, máy làm mát hoặc trung tâm tránh nóng công cộng.
Điều này khiến cuộc tranh luận về điều hòa ở châu Âu thay đổi nhanh chóng. Trước đây, nhiều nước xem điều hòa là biểu tượng của tiêu thụ năng lượng kiểu Mỹ. Nhưng sau những mùa hè ngày càng khắc nghiệt, quan điểm này bắt đầu lung lay. Ngay cả một số chính trị gia thuộc phe xanh tại Pháp cũng thừa nhận điều hòa không còn là chủ đề “cấm kỵ”, miễn là đi kèm các tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng và quy hoạch đô thị hợp lý.
Vấn đề là nếu hàng triệu hộ gia đình châu Âu đồng loạt lắp điều hòa theo cách thiếu kiểm soát, nhu cầu điện sẽ tăng mạnh, kéo theo nguy cơ phát thải cao hơn nếu nguồn điện chưa đủ sạch. Nhưng nếu tiếp tục chậm thích ứng, các đợt nắng nóng sẽ gây thiệt hại nhân mạng ngày càng lớn, đặc biệt với nhóm người dễ tổn thương.
Tranh cãi từ phát ngôn của quan chức Paris vì vậy phản ánh một xung đột lớn hơn: thế giới vừa phải giảm phát thải để hạn chế biến đổi khí hậu, vừa phải đầu tư vào các giải pháp thích ứng với chính những tác động đã và đang xảy ra. Điều hòa có thể là một phần của giải pháp, nhưng không thể là lời giải duy nhất. Các thành phố châu Âu sẽ cần nhà ở mát hơn, cây xanh nhiều hơn, vật liệu xây dựng phù hợp hơn, trung tâm tránh nóng hiệu quả hơn và hệ thống cảnh báo sớm tốt hơn.
Phát ngôn được đưa ra trong bối cảnh nhiều nước châu Âu đang trải qua một trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất những năm gần đây. Tại Pháp, giới chức ghi nhận hơn 1.000 ca tử vong vượt mức trong giai đoạn cao điểm của đợt nóng, phần lớn là người cao tuổi. Nhiệt độ tại nhiều khu vực vượt ngưỡng 40 độ C, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế, giao thông, điện năng và cả các nhà tang lễ.
Người châu Âu vật lộn với nắng nóng
Audrey Pulvar, Phó thị trưởng Paris phụ trách quan hệ quốc tế, đã phản ứng trước những bình luận chế giễu từ một số du khách Mỹ về việc nhà ở, khách sạn và công trình tại Pháp ít dùng điều hòa hơn Mỹ. Bà cho rằng việc Mỹ tiêu thụ năng lượng lớn và phụ thuộc nặng vào điều hòa đã góp phần làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu, từ đó khiến các đợt nắng nóng tại châu Âu trở nên nguy hiểm hơn.
Theo lập luận của Pulvar, vấn đề không đơn giản là “người Pháp không thích điều hòa”. Tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa tại Pháp thấp hơn nhiều so với Mỹ, một phần do khác biệt văn hóa, khí hậu truyền thống ôn hòa hơn, quy chuẩn xây dựng đô thị và cả quan điểm tiết kiệm năng lượng. Trong khi đó, tại Mỹ, điều hòa gần như đã trở thành tiện nghi mặc định ở nhà ở, văn phòng, khách sạn và phương tiện công cộng.
Tuy nhiên, phát ngôn này nhanh chóng tạo ra phản ứng trái chiều. Những người ủng hộ cho rằng bà Pulvar đang nhắc tới một thực tế lớn hơn: các nước phát thải nhiều khí nhà kính trong lịch sử phải chịu trách nhiệm lớn hơn trong khủng hoảng khí hậu. Các đợt nắng nóng cực đoan tại châu Âu ngày càng được giới khoa học liên hệ với biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng đổ lỗi cho người Mỹ và điều hòa là cách nói đơn giản hóa vấn đề. Trong một đợt nóng có thể cướp đi sinh mạng của người già, người bệnh và những người sống trong nhà không đủ thông gió, điều hòa không chỉ là tiện nghi mà còn có thể là thiết bị bảo vệ sức khỏe. Tranh cãi vì vậy không chỉ xoay quanh chuyện “có nên dùng điều hòa hay không”, mà là dùng thế nào để vừa thích ứng với khí hậu mới, vừa không làm tăng thêm áp lực phát thải.
Thực tế, châu Âu đang đứng trước một bài toán khó. Nhiều thành phố tại Pháp, Anh, Tây Ban Nha hay Italy được thiết kế cho khí hậu mát hơn, với nhà cửa giữ nhiệt tốt nhưng lại kém hiệu quả trong những ngày nắng nóng kéo dài. Khi nhiệt độ mùa hè liên tục phá kỷ lục, hạ tầng cũ trở nên không còn phù hợp. Trường học phải đóng cửa, hệ thống tàu hỏa bị ảnh hưởng, lưới điện chịu áp lực lớn và các gia đình phải tìm đến quạt, máy làm mát hoặc trung tâm tránh nóng công cộng.
Điều này khiến cuộc tranh luận về điều hòa ở châu Âu thay đổi nhanh chóng. Trước đây, nhiều nước xem điều hòa là biểu tượng của tiêu thụ năng lượng kiểu Mỹ. Nhưng sau những mùa hè ngày càng khắc nghiệt, quan điểm này bắt đầu lung lay. Ngay cả một số chính trị gia thuộc phe xanh tại Pháp cũng thừa nhận điều hòa không còn là chủ đề “cấm kỵ”, miễn là đi kèm các tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng và quy hoạch đô thị hợp lý.
Vấn đề là nếu hàng triệu hộ gia đình châu Âu đồng loạt lắp điều hòa theo cách thiếu kiểm soát, nhu cầu điện sẽ tăng mạnh, kéo theo nguy cơ phát thải cao hơn nếu nguồn điện chưa đủ sạch. Nhưng nếu tiếp tục chậm thích ứng, các đợt nắng nóng sẽ gây thiệt hại nhân mạng ngày càng lớn, đặc biệt với nhóm người dễ tổn thương.
Tranh cãi từ phát ngôn của quan chức Paris vì vậy phản ánh một xung đột lớn hơn: thế giới vừa phải giảm phát thải để hạn chế biến đổi khí hậu, vừa phải đầu tư vào các giải pháp thích ứng với chính những tác động đã và đang xảy ra. Điều hòa có thể là một phần của giải pháp, nhưng không thể là lời giải duy nhất. Các thành phố châu Âu sẽ cần nhà ở mát hơn, cây xanh nhiều hơn, vật liệu xây dựng phù hợp hơn, trung tâm tránh nóng hiệu quả hơn và hệ thống cảnh báo sớm tốt hơn.
