Mẫn Nhi✔
Admin xinh gái
Nhiều người vẫn nghĩ mối lo lớn nhất khi AI tràn vào lớp học là tình trạng gian lận, quay cóp. Nhưng dưới góc nhìn của Giáo sư Fei-Fei Li, hiểm họa thật sự lại sâu xa hơn nhiều: học sinh đang mất dần động lực tự học và thói quen tự suy nghĩ.
Chuyện học sinh dùng ChatGPT hay các công cụ AI để làm bài tập về nhà, qua mắt thầy cô đã không còn là điều mới lạ. Tuy nhiên, chia sẻ trên podcast khoa học Huberman Lab, Giáo sư Fei-Fei Li – nhà khoa học máy tính tại Stanford và là người tạo ra ImageNet – cho rằng giới giáo dục đang quá tập trung vào chuyện quay kop mà bỏ qua một nguy cơ đáng sợ hơn.
Theo bà, kịch bản tồi tệ nhất là khi thế hệ trẻ bị công nghệ tước mất sự chủ động và động lực học hỏi mang tính bản năng của con người. Nếu một thế hệ ra trường mà chỉ biết dựa dẫm hoàn toàn vào AI mà không chịu tự tìm tòi, họ sẽ rời khỏi ghế nhà trường mà chưa từng rèn luyện bộ não một cách đúng nghĩa.
Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng AI giúp học sinh hoàn thành bài tập nhanh hơn, nhưng lại làm giảm độ sâu trong tư duy. Vivienne Ming, nhà khoa học trưởng tại Possibility Institute, từng nhận định rằng phần lớn những người dùng AI mà bà quan sát đang sử dụng công nghệ này như một công cụ để... tránh phải tự suy nghĩ.
Bà nhớ lại thời mình còn là sinh viên tiền y khoa từng trầy trật với môn Hóa hữu cơ, khi các trợ giảng và giáo sư không có đủ thời gian để giải đáp từng thắc mắc. Trong những hoàn cảnh như vậy, một công cụ AI hỗ trợ đúng lúc sẽ là cứu cánh tuyệt vời.
Bà Li nhấn mạnh rằng bài toán hiện tại là làm sao giữ được động lực tự thân của trẻ, đồng thời hướng dẫn chúng sử dụng AI đúng cách. Nếu làm được điều đó, thế hệ học sinh tương lai hoàn toàn có thể trở nên thông minh vượt trội nhờ sở hữu một "siêu năng lực" hỗ trợ từ công nghệ.
Gian lận chỉ là bề nổi, mất động lực mới là cái bẫy lớn
Chuyện học sinh dùng ChatGPT hay các công cụ AI để làm bài tập về nhà, qua mắt thầy cô đã không còn là điều mới lạ. Tuy nhiên, chia sẻ trên podcast khoa học Huberman Lab, Giáo sư Fei-Fei Li – nhà khoa học máy tính tại Stanford và là người tạo ra ImageNet – cho rằng giới giáo dục đang quá tập trung vào chuyện quay kop mà bỏ qua một nguy cơ đáng sợ hơn.
Theo bà, kịch bản tồi tệ nhất là khi thế hệ trẻ bị công nghệ tước mất sự chủ động và động lực học hỏi mang tính bản năng của con người. Nếu một thế hệ ra trường mà chỉ biết dựa dẫm hoàn toàn vào AI mà không chịu tự tìm tòi, họ sẽ rời khỏi ghế nhà trường mà chưa từng rèn luyện bộ não một cách đúng nghĩa.
Khi câu trả lời quá dễ dàng, não bộ sẽ chọn "đi tắt"
Thực tế cho thấy, khi AI có thể đưa ra đáp án chỉ trong vài giây, nhiều học sinh bắt đầu tự hỏi: "Tại sao phải tốn công học làm gì?".Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng AI giúp học sinh hoàn thành bài tập nhanh hơn, nhưng lại làm giảm độ sâu trong tư duy. Vivienne Ming, nhà khoa học trưởng tại Possibility Institute, từng nhận định rằng phần lớn những người dùng AI mà bà quan sát đang sử dụng công nghệ này như một công cụ để... tránh phải tự suy nghĩ.
Cấm đoán không phải giải pháp, dùng đúng cách mới giúp học sinh "bật nhảy"
Dù đưa ra cảnh báo gay gắt, Giáo sư Fei-Fei Li lại không ủng hộ việc cấm hoàn toàn AI trong trường học. Bà tin rằng công nghệ này vẫn có giá trị rất lớn nếu rơi vào tay những học sinh thực sự muốn học nhưng đang gặp khó khăn.Bà nhớ lại thời mình còn là sinh viên tiền y khoa từng trầy trật với môn Hóa hữu cơ, khi các trợ giảng và giáo sư không có đủ thời gian để giải đáp từng thắc mắc. Trong những hoàn cảnh như vậy, một công cụ AI hỗ trợ đúng lúc sẽ là cứu cánh tuyệt vời.
Bà Li nhấn mạnh rằng bài toán hiện tại là làm sao giữ được động lực tự thân của trẻ, đồng thời hướng dẫn chúng sử dụng AI đúng cách. Nếu làm được điều đó, thế hệ học sinh tương lai hoàn toàn có thể trở nên thông minh vượt trội nhờ sở hữu một "siêu năng lực" hỗ trợ từ công nghệ.
Những nỗ lực đi tìm điểm cân bằng
Hiện tại, nhiều tổ chức và nhà giáo dục cũng đang cố gắng điều chỉnh để AI không biến học sinh thành những cỗ máy chép phạt:- OpenAI đã giới thiệu chế độ học tập (study mode) nhằm kích thích tư duy phản biện thay vì chỉ đơn thuần đưa ra câu trả lời sẵn.
- Một số giáo sư khoa học máy tính bắt đầu chuyển trọng tâm giảng dạy từ việc thuộc lòng cú pháp lập trình sang kỹ năng giải quyết vấn đề ở tầm cao hơn.
- Chính phủ Anh cũng ủng hộ việc đưa ChatGPT vào hỗ trợ bài tập về nhà, đặc biệt là với những trẻ em gặp khó khăn trong môi trường học tập truyền thống.
