The Storm Riders
Writer
Nhìn vào gã khổng lồ Nvidia trị giá hàng nghìn tỷ USD ngày nay, ít ai biết rằng vào những năm 90, hãng sản xuất chip này từng cận kề cái chết. Và "pha cứu thua" ngoạn mục giúp Nvidia tồn tại lại đến từ một cái tên rất quen thuộc trong làng game: Sega.
Hôm nay, nhắc đến Nvidia, người ta nghĩ ngay đến một thế lực thống trị mảng GPU, động cơ thúc đẩy làn sóng AI tạo sinh và những trải nghiệm đồ họa game đỉnh cao nhất. Sức mạnh của họ lớn đến mức ngay cả các dòng card đồ họa của Trung Quốc cũng không thể cạnh tranh nổi. Thậm chí, ngay cả khi bốc hơi 1 nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa vào năm 2026, công ty vẫn đứng vững như không có chuyện gì xảy ra.
Thế nhưng, quay ngược thời gian về năm 1996, startup non trẻ thành lập từ năm 1993 này đã suýt biến mất khỏi bản đồ công nghệ sau một thất bại cay đắng với Sega – ông lớn máy game console cực thịnh thời bấy giờ.
Cứ ngỡ mọi chuyện đã chấm hết, thì bước ngoặt xuất hiện từ một người đàn ông: Shoichiro Irimajiri, người đứng đầu Sega of America. Ông vẫn đặt niềm tin vào Nvidia và CEO Jensen Huang. Nhờ đề xuất của Irimajiri, Sega đã quyết định đầu tư 5 triệu USD vào Nvidia – con số tương đương khoảng 10,6 triệu USD ngày nay nếu tính trượt giá.
Trong khoảng thời gian ngặt nghèo ấy, Nvidia đã dốc sức phát triển chip RIVA 128. Điểm mấu chốt là con chip này tương thích hoàn hảo với giao diện lập trình DirectX của Microsoft – tiêu chuẩn đang lên của thế giới game lúc bấy giờ. Sự nhạy bén này đã mang lại quả ngọt: RIVA 128 trở thành cú hit lớn với hơn 1 triệu đơn vị được bán ra, chính thức kéo Nvidia từ cõi chết trở về.
Nếu ngày ấy không có cái gật đầu và khoản đầu tư 5 triệu USD từ Sega, có lẽ bản đồ công nghệ thế giới ngày nay đã rẽ sang một hướng rất khác.
Từ gã khổng lồ nghìn tỷ USD đến ký ức suýt "bay màu"
Hôm nay, nhắc đến Nvidia, người ta nghĩ ngay đến một thế lực thống trị mảng GPU, động cơ thúc đẩy làn sóng AI tạo sinh và những trải nghiệm đồ họa game đỉnh cao nhất. Sức mạnh của họ lớn đến mức ngay cả các dòng card đồ họa của Trung Quốc cũng không thể cạnh tranh nổi. Thậm chí, ngay cả khi bốc hơi 1 nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa vào năm 2026, công ty vẫn đứng vững như không có chuyện gì xảy ra.
Thế nhưng, quay ngược thời gian về năm 1996, startup non trẻ thành lập từ năm 1993 này đã suýt biến mất khỏi bản đồ công nghệ sau một thất bại cay đắng với Sega – ông lớn máy game console cực thịnh thời bấy giờ.
Canh bạc sai lầm và chiếc phao cứu sinh trị giá 5 triệu USD
Khi đó, Sega đang phát triển hệ máy Dreamcast và đã chọn Nvidia để thiết kế chip đồ họa. Đáng tiếc là startup này đã dồn toàn bộ nguồn lực và tiền bạc vào một công nghệ dựng hình (rendering) lỗi thời. Hợp đồng đổ bể, Sega phải chuyển hướng sang dùng chip "Holly" của VideoLogic (nay là Imagination Technologies). Không có tiền, không có hợp đồng, Nvidia rơi vào cảnh cạn kiệt tài chính để duy trì hoạt động.
Cứ ngỡ mọi chuyện đã chấm hết, thì bước ngoặt xuất hiện từ một người đàn ông: Shoichiro Irimajiri, người đứng đầu Sega of America. Ông vẫn đặt niềm tin vào Nvidia và CEO Jensen Huang. Nhờ đề xuất của Irimajiri, Sega đã quyết định đầu tư 5 triệu USD vào Nvidia – con số tương đương khoảng 10,6 triệu USD ngày nay nếu tính trượt giá.
"Sáu tháng để sinh tồn" và cú lội ngược dòng ngoạn mục
CEO Jensen Huang từng chia sẻ rằng khoản đầu tư 5 triệu USD đó chỉ giúp Nvidia có thêm đúng "sáu tháng để sống sót". Nhưng chừng đó là đủ để họ tạo nên lịch sử.Trong khoảng thời gian ngặt nghèo ấy, Nvidia đã dốc sức phát triển chip RIVA 128. Điểm mấu chốt là con chip này tương thích hoàn hảo với giao diện lập trình DirectX của Microsoft – tiêu chuẩn đang lên của thế giới game lúc bấy giờ. Sự nhạy bén này đã mang lại quả ngọt: RIVA 128 trở thành cú hit lớn với hơn 1 triệu đơn vị được bán ra, chính thức kéo Nvidia từ cõi chết trở về.
Vị thế khác biệt của ngày hôm nay
Nvidia giờ đây đã ở một đẳng cấp hoàn toàn khác so với startup chật vật của giữa thập niên 90. Giá cổ phiếu của hãng từng lập đỉnh ở mức 235,47 USD – cao gấp gần 20 lần so với thời điểm IPO. Không còn dừng lại ở công nghệ đồ họa, họ đang vận hành các trung tâm dữ liệu ở mức nhiệt độ bất ngờ nhằm tối ưu hóa tối đa các khoản đầu tư vào AI.Nếu ngày ấy không có cái gật đầu và khoản đầu tư 5 triệu USD từ Sega, có lẽ bản đồ công nghệ thế giới ngày nay đã rẽ sang một hướng rất khác.
