Sau khi tái tạo hàng loạt phần mềm nổi tiếng của Adobe, lập trình viên Brandon Thomas tiếp tục dùng AI để phát triển các ứng dụng thay thế bộ Microsoft Office, gồm Word, Excel và PowerPoint. Các công cụ này được phát hành miễn phí dưới dạng mã nguồn mở, làm dấy lên câu hỏi về tương lai của những phần mềm lâu đời vốn được bán theo mô hình thuê bao.
Trước đó, Thomas gây chú ý với ArtCraft, dự án tái tạo các ứng dụng thuộc Adobe Creative Suite bằng ngôn ngữ lập trình Rust với sự hỗ trợ của AI. Bộ công cụ bao gồm PhotoCraft thay thế Photoshop, FilmCraft thay thế Premiere, EffectCraft thay thế After Effects cùng nhiều ứng dụng khác phục vụ thiết kế, chỉnh sửa video và xử lý PDF.
Giờ đây, nhà phát triển này mở rộng dự án sang phần mềm văn phòng với ba ứng dụng mới: WordCraft, DeckCraft và GridCraft, lần lượt hướng đến các nhu cầu tương tự Microsoft Word, PowerPoint và Excel. Anh cũng phát triển thêm những công cụ thuộc các lĩnh vực sáng tạo và thiết kế kỹ thuật.
Điểm đáng chú ý là tốc độ phát triển những ứng dụng này nhờ phương pháp lập trình có sự hỗ trợ của AI, thường được gọi là vibe coding. Thay vì tự viết từng dòng mã theo quy trình truyền thống, nhà phát triển sử dụng các mô hình AI để tạo và hoàn thiện phần lớn mã nguồn dựa trên yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Tuy nhiên, dự án cũng gây tranh cãi. Một số người đặt câu hỏi về tính bảo mật, chất lượng mã do AI tạo ra và rủi ro khi một cá nhân phải quản lý cả bộ ứng dụng lớn. Dù Thomas có nền tảng lập trình, việc phát hành phần mềm mã nguồn mở không đồng nghĩa các công cụ đã đạt mức độ ổn định và an toàn tương đương sản phẩm thương mại lâu năm.
Những người ủng hộ lại xem dự án như một cách thách thức mô hình phần mềm thu phí thuê bao, đặc biệt trong bối cảnh Adobe từng bị chỉ trích vì các điều khoản đăng ký và quy trình hủy dịch vụ gây khó khăn cho người dùng. Dẫu vậy, hiện vẫn chưa rõ các ứng dụng của Thomas có thể duy trì chất lượng, thu hút cộng đồng phát triển và trở thành lựa chọn thay thế lâu dài hay không.
Câu chuyện đặt ra một vấn đề lớn hơn đối với ngành phần mềm: AI đang làm giảm đáng kể rào cản để tạo ra những ứng dụng có chức năng tương tự sản phẩm nổi tiếng. Khi chi phí phát triển giảm, lợi thế của các công ty phần mềm lâu đời có thể không còn nằm đơn thuần ở việc sở hữu đội ngũ lập trình lớn.
Tuy nhiên, tái tạo các chức năng cơ bản chỉ là bước đầu. Những yếu tố như độ ổn định, khả năng tương thích, bảo mật, hỗ trợ kỹ thuật và hệ sinh thái người dùng vẫn là những thách thức lớn đối với các phần mềm muốn thay thế những sản phẩm đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều năm.
Trước đó, Thomas gây chú ý với ArtCraft, dự án tái tạo các ứng dụng thuộc Adobe Creative Suite bằng ngôn ngữ lập trình Rust với sự hỗ trợ của AI. Bộ công cụ bao gồm PhotoCraft thay thế Photoshop, FilmCraft thay thế Premiere, EffectCraft thay thế After Effects cùng nhiều ứng dụng khác phục vụ thiết kế, chỉnh sửa video và xử lý PDF.
Giờ đây, nhà phát triển này mở rộng dự án sang phần mềm văn phòng với ba ứng dụng mới: WordCraft, DeckCraft và GridCraft, lần lượt hướng đến các nhu cầu tương tự Microsoft Word, PowerPoint và Excel. Anh cũng phát triển thêm những công cụ thuộc các lĩnh vực sáng tạo và thiết kế kỹ thuật.
Điểm đáng chú ý là tốc độ phát triển những ứng dụng này nhờ phương pháp lập trình có sự hỗ trợ của AI, thường được gọi là vibe coding. Thay vì tự viết từng dòng mã theo quy trình truyền thống, nhà phát triển sử dụng các mô hình AI để tạo và hoàn thiện phần lớn mã nguồn dựa trên yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Tuy nhiên, dự án cũng gây tranh cãi. Một số người đặt câu hỏi về tính bảo mật, chất lượng mã do AI tạo ra và rủi ro khi một cá nhân phải quản lý cả bộ ứng dụng lớn. Dù Thomas có nền tảng lập trình, việc phát hành phần mềm mã nguồn mở không đồng nghĩa các công cụ đã đạt mức độ ổn định và an toàn tương đương sản phẩm thương mại lâu năm.
Những người ủng hộ lại xem dự án như một cách thách thức mô hình phần mềm thu phí thuê bao, đặc biệt trong bối cảnh Adobe từng bị chỉ trích vì các điều khoản đăng ký và quy trình hủy dịch vụ gây khó khăn cho người dùng. Dẫu vậy, hiện vẫn chưa rõ các ứng dụng của Thomas có thể duy trì chất lượng, thu hút cộng đồng phát triển và trở thành lựa chọn thay thế lâu dài hay không.
Câu chuyện đặt ra một vấn đề lớn hơn đối với ngành phần mềm: AI đang làm giảm đáng kể rào cản để tạo ra những ứng dụng có chức năng tương tự sản phẩm nổi tiếng. Khi chi phí phát triển giảm, lợi thế của các công ty phần mềm lâu đời có thể không còn nằm đơn thuần ở việc sở hữu đội ngũ lập trình lớn.
Tuy nhiên, tái tạo các chức năng cơ bản chỉ là bước đầu. Những yếu tố như độ ổn định, khả năng tương thích, bảo mật, hỗ trợ kỹ thuật và hệ sinh thái người dùng vẫn là những thách thức lớn đối với các phần mềm muốn thay thế những sản phẩm đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều năm.
