Mạnh Quân✔
Writer
Tesla, Samsung và nhiều tập đoàn bán lẻ phản đối thuế mới vì lo ngại ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, một số hiệp hội ngành thép, năng lượng mặt trời, gỗ và các chủ sở hữu bản quyền lại kêu gọi Washington áp dụng các biện pháp trừng phạt thương mại.
Theo các tài liệu gửi lên Chính phủ Mỹ, chính quyền Trump đặt hạn chót ngày 29/11 để hoàn tất cuộc điều tra thương mại được khởi động từ tháng 5/2026, nhằm xem xét các cáo buộc Việt Nam không bảo vệ và thực thi đầy đủ quyền sở hữu trí tuệ. Trước đó, Mỹ đã đưa Việt Nam vào danh sách "quốc gia nước ngoài ưu tiên", lần đầu tiên sau 13 năm có một quốc gia được bổ sung vào nhóm theo dõi nghiêm trọng nhất về vấn đề này.
Washington cho rằng Việt Nam chưa giải quyết được những lo ngại kéo dài liên quan đến tình trạng vi phạm bản quyền, sử dụng phần mềm không có giấy phép, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài cuộc điều tra này, Mỹ cũng đang tiến hành một cuộc điều tra riêng về cáo buộc Việt Nam có năng lực sản xuất dư thừa.
Diễn biến đáng chú ý là trong thời gian gần đây, Việt Nam đã tăng cường đáng kể các biện pháp thực thi pháp luật về bản quyền và sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường số. Ngày 5/5/2026, Chính phủ ban hành Công điện 38, yêu cầu triển khai chiến dịch trên toàn quốc để phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm bản quyền, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các cơ quan chức năng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm, không có vùng cấm hay ngoại lệ.
Theo số liệu Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, đến cuối tháng 7/2026, cơ quan chức năng đã phát hiện 4.562 vụ việc có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ, xử phạt hành chính 3.872 vụ, khởi tố 135 vụ án và chặn 2.373 website vi phạm. Riêng trong tháng 8, các lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 1.134 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm sở hữu trí tuệ và khởi tố 76 vụ án.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chịu sức ép ngày càng lớn từ Mỹ về vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Hà Nội khẳng định cam kết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời kêu gọi Washington đánh giá khách quan những nỗ lực và tiến triển của Việt Nam.
Hiện chưa rõ nếu Mỹ quyết định áp thuế mới, biện pháp này sẽ áp dụng chung cho hàng hóa Việt Nam hay chỉ nhắm vào một số ngành cụ thể. Theo các tài liệu được công bố, hàng hóa Việt Nam hiện đang chịu mức thuế chung 12,5% của Mỹ, được áp dụng sau một cuộc điều tra riêng liên quan đến cáo buộc không ngăn chặn hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Việc áp thuế bổ sung đang vấp phải sự phản đối từ một số tập đoàn có hoạt động sản xuất lớn tại Việt Nam. Tesla đã đề nghị Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cân nhắc nhu cầu chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Mỹ. Hãng cho biết một số linh kiện công nghệ cao và thiết bị sản xuất chính xác không thể được sản xuất tại Mỹ, ngay cả khi các doanh nghiệp đã đầu tư đáng kể vào năng lực sản xuất trong nước.
Samsung cũng đưa ra lập luận tương tự. Tập đoàn Hàn Quốc cho biết Việt Nam là một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị mạng phục vụ thị trường Mỹ. Với tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD, tương đương khoảng 650.000 tỷ đồng, Samsung hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam.
Nhiều tập đoàn bán lẻ và hiệp hội thương mại đại diện cho các ngành giày dép, quần áo, xe đạp và máy chơi game cũng phản đối việc áp thêm thuế. Họ lo ngại biện pháp này sẽ làm tăng chi phí sản xuất, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và cuối cùng ảnh hưởng đến chính doanh nghiệp Mỹ.
Ở chiều ngược lại, các hiệp hội đại diện cho ngành thép, thủy sản, ván ép, pin mặt trời và sản phẩm gỗ của Mỹ lại cáo buộc Việt Nam có những hành vi thương mại không công bằng, đồng thời kêu gọi Washington áp dụng các biện pháp thuế quan mới để bảo vệ nhà sản xuất trong nước.
Đáng chú ý, các tổ chức đại diện cho chủ sở hữu bản quyền trong lĩnh vực phần mềm, điện ảnh và âm nhạc cũng gây sức ép lên chính quyền Mỹ, yêu cầu Việt Nam đưa ra những cam kết cụ thể hơn trong việc xử lý tình trạng vi phạm bản quyền.
Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), tổ chức có các thành viên như Microsoft, Oracle và IBM, dẫn lại một khảo sát năm 2017 cho thấy khoảng 75% phần mềm được cài đặt trên máy tính cá nhân tại Việt Nam không có giấy phép sử dụng. Tổ chức này cho rằng tình trạng thực thi pháp luật chưa đủ mạnh khiến vấn đề kéo dài, bất chấp những cam kết trước đó của Việt Nam.
Trong khi đó, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) cáo buộc Việt Nam là một trong những trung tâm lớn của hoạt động vi phạm bản quyền trực tuyến. Theo tổ chức này, các website phát tán trái phép phim và chương trình truyền hình đặt tại Việt Nam đã thu hút hơn 12,5 tỷ lượt truy cập trên toàn thế giới trong năm ngoái. MPA đề nghị Việt Nam tăng cường thực thi pháp luật, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho các dịch vụ phát trực tuyến hợp pháp.
Một yếu tố khác khiến Washington chú ý là thặng dư thương mại ngày càng lớn của Việt Nam. Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng 42% trong 8 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam trở thành đối tác có thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với Mỹ, vượt Trung Quốc và Mexico.
Cuộc tranh luận cho thấy Washington đang phải cân nhắc giữa hai mục tiêu: bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và gây sức ép thương mại với Việt Nam, đồng thời tránh làm tổn hại lợi ích của chính các doanh nghiệp Mỹ đang phụ thuộc vào chuỗi cung ứng tại quốc gia Đông Nam Á này.
Nguồn tham khảo: Reuters, Vietnamnews
Theo các tài liệu gửi lên Chính phủ Mỹ, chính quyền Trump đặt hạn chót ngày 29/11 để hoàn tất cuộc điều tra thương mại được khởi động từ tháng 5/2026, nhằm xem xét các cáo buộc Việt Nam không bảo vệ và thực thi đầy đủ quyền sở hữu trí tuệ. Trước đó, Mỹ đã đưa Việt Nam vào danh sách "quốc gia nước ngoài ưu tiên", lần đầu tiên sau 13 năm có một quốc gia được bổ sung vào nhóm theo dõi nghiêm trọng nhất về vấn đề này.
Washington cho rằng Việt Nam chưa giải quyết được những lo ngại kéo dài liên quan đến tình trạng vi phạm bản quyền, sử dụng phần mềm không có giấy phép, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài cuộc điều tra này, Mỹ cũng đang tiến hành một cuộc điều tra riêng về cáo buộc Việt Nam có năng lực sản xuất dư thừa.
Diễn biến đáng chú ý là trong thời gian gần đây, Việt Nam đã tăng cường đáng kể các biện pháp thực thi pháp luật về bản quyền và sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường số. Ngày 5/5/2026, Chính phủ ban hành Công điện 38, yêu cầu triển khai chiến dịch trên toàn quốc để phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm bản quyền, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các cơ quan chức năng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm, không có vùng cấm hay ngoại lệ.
Theo số liệu Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, đến cuối tháng 7/2026, cơ quan chức năng đã phát hiện 4.562 vụ việc có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ, xử phạt hành chính 3.872 vụ, khởi tố 135 vụ án và chặn 2.373 website vi phạm. Riêng trong tháng 8, các lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 1.134 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm sở hữu trí tuệ và khởi tố 76 vụ án.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chịu sức ép ngày càng lớn từ Mỹ về vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Hà Nội khẳng định cam kết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời kêu gọi Washington đánh giá khách quan những nỗ lực và tiến triển của Việt Nam.
Hiện chưa rõ nếu Mỹ quyết định áp thuế mới, biện pháp này sẽ áp dụng chung cho hàng hóa Việt Nam hay chỉ nhắm vào một số ngành cụ thể. Theo các tài liệu được công bố, hàng hóa Việt Nam hiện đang chịu mức thuế chung 12,5% của Mỹ, được áp dụng sau một cuộc điều tra riêng liên quan đến cáo buộc không ngăn chặn hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Việc áp thuế bổ sung đang vấp phải sự phản đối từ một số tập đoàn có hoạt động sản xuất lớn tại Việt Nam. Tesla đã đề nghị Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cân nhắc nhu cầu chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Mỹ. Hãng cho biết một số linh kiện công nghệ cao và thiết bị sản xuất chính xác không thể được sản xuất tại Mỹ, ngay cả khi các doanh nghiệp đã đầu tư đáng kể vào năng lực sản xuất trong nước.
Samsung cũng đưa ra lập luận tương tự. Tập đoàn Hàn Quốc cho biết Việt Nam là một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị mạng phục vụ thị trường Mỹ. Với tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD, tương đương khoảng 650.000 tỷ đồng, Samsung hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam.
Nhiều tập đoàn bán lẻ và hiệp hội thương mại đại diện cho các ngành giày dép, quần áo, xe đạp và máy chơi game cũng phản đối việc áp thêm thuế. Họ lo ngại biện pháp này sẽ làm tăng chi phí sản xuất, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và cuối cùng ảnh hưởng đến chính doanh nghiệp Mỹ.
Ở chiều ngược lại, các hiệp hội đại diện cho ngành thép, thủy sản, ván ép, pin mặt trời và sản phẩm gỗ của Mỹ lại cáo buộc Việt Nam có những hành vi thương mại không công bằng, đồng thời kêu gọi Washington áp dụng các biện pháp thuế quan mới để bảo vệ nhà sản xuất trong nước.
Đáng chú ý, các tổ chức đại diện cho chủ sở hữu bản quyền trong lĩnh vực phần mềm, điện ảnh và âm nhạc cũng gây sức ép lên chính quyền Mỹ, yêu cầu Việt Nam đưa ra những cam kết cụ thể hơn trong việc xử lý tình trạng vi phạm bản quyền.
Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), tổ chức có các thành viên như Microsoft, Oracle và IBM, dẫn lại một khảo sát năm 2017 cho thấy khoảng 75% phần mềm được cài đặt trên máy tính cá nhân tại Việt Nam không có giấy phép sử dụng. Tổ chức này cho rằng tình trạng thực thi pháp luật chưa đủ mạnh khiến vấn đề kéo dài, bất chấp những cam kết trước đó của Việt Nam.
Trong khi đó, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) cáo buộc Việt Nam là một trong những trung tâm lớn của hoạt động vi phạm bản quyền trực tuyến. Theo tổ chức này, các website phát tán trái phép phim và chương trình truyền hình đặt tại Việt Nam đã thu hút hơn 12,5 tỷ lượt truy cập trên toàn thế giới trong năm ngoái. MPA đề nghị Việt Nam tăng cường thực thi pháp luật, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho các dịch vụ phát trực tuyến hợp pháp.
Một yếu tố khác khiến Washington chú ý là thặng dư thương mại ngày càng lớn của Việt Nam. Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng 42% trong 8 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam trở thành đối tác có thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với Mỹ, vượt Trung Quốc và Mexico.
Cuộc tranh luận cho thấy Washington đang phải cân nhắc giữa hai mục tiêu: bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và gây sức ép thương mại với Việt Nam, đồng thời tránh làm tổn hại lợi ích của chính các doanh nghiệp Mỹ đang phụ thuộc vào chuỗi cung ứng tại quốc gia Đông Nam Á này.
Nguồn tham khảo: Reuters, Vietnamnews
