Phạm Thanh Bình
Writer
Quận Yongnian, thuộc thành phố Handan của tỉnh Hà Bắc, từ lâu được mệnh danh là “thủ phủ ốc vít của Trung Quốc”. Từ một vùng nông thôn chuyên rèn thủ công, nơi đây đã phát triển thành trung tâm sản xuất và phân phối ốc vít lớn nhất cả nước, chiếm hơn một nửa thị phần nội địa.
Những chiếc ốc vít tưởng nhỏ bé nhưng lại là linh kiện thiết yếu trong hầu hết ngành công nghiệp hiện đại. Từ kính mắt, đồng hồ, đồ gia dụng cho tới cầu đường, ô tô, tàu biển hay máy bay, tất cả đều cần đến các chi tiết liên kết này. Vì thế, trong giới sản xuất Trung Quốc, ốc vít thường được ví như “hạt gạo của công nghiệp”.
Nguồn gốc ngành nghề tại Yongnian bắt đầu từ thập niên 1960 đến 1970. Khi đó, tại các làng quê trong huyện, người dân tận dụng mùa nông nhàn để dựng lò rèn, dùng sức người chế tạo bu lông và đai ốc nhằm tăng thu nhập. Hình ảnh lò than đỏ lửa, tiếng búa nện chan chát và tia lửa bắn tung tóe từng là khung cảnh quen thuộc của vùng đất này.
Sau khi Trung Quốc tiến hành cải cách và mở cửa, các hộ gia đình tại Yongnian nhanh chóng chuyển sang mô hình xưởng nhỏ. Họ sản xuất tại nhà rồi mang hàng ra chợ bán hoặc chở đi các tỉnh lân cận. Đến cuối thập niên 1980, máy dập nguội và thiết bị cơ giới được đưa vào sử dụng, giúp năng suất tăng mạnh và biến Yongnian thành cụm công nghiệp ốc vít nổi tiếng.
Tuy nhiên, giai đoạn phát triển nóng cũng kéo theo hệ lụy. Hàng nghìn cơ sở nhỏ lẻ mọc lên, sản phẩm trùng lặp, cạnh tranh bằng giá rẻ trong khi ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Nhiều năm liền, Yongnian được biết đến như nơi sản xuất số lượng lớn nhưng giá trị gia tăng thấp.
Bước ngoặt đến vào năm 2017 khi chính quyền siết chặt tiêu chuẩn môi trường trên toàn quốc. Chính quyền địa phương buộc ngành ốc vít phải tái cấu trúc mạnh tay: hàng nghìn cơ sở bị đóng cửa, nhiều doanh nghiệp phải nâng cấp công nghệ hoặc chuyển vào khu công nghiệp tập trung. Cuộc thanh lọc đau đớn trong ngắn hạn nhưng đã đặt nền móng cho sự chuyển mình lâu dài.
Những năm gần đây, Yongnian đẩy mạnh tự động hóa, đầu tư dây chuyền thông minh, máy CNC chính xác cao và trung tâm nghiên cứu vật liệu mới. Sản phẩm cũng thay đổi rõ rệt, từ hàng phổ thông chuyển dần sang linh kiện dùng cho đường sắt cao tốc, ô tô, năng lượng mới và cả lĩnh vực hàng không vũ trụ.
Theo số liệu địa phương, đến năm 2025, sản lượng ốc vít của Yongnian dự kiến đạt 7,8 triệu tấn, với giá trị sản xuất hơn 55 tỷ nhân dân tệ, tương đương gần 198.000 tỷ đồng Việt Nam. Khu vực này hiện sở hữu hơn 30.000 mẫu mã sản phẩm và được xem là trung tâm phân phối lớn nhất Trung Quốc.
Không dừng ở thị trường nội địa, Yongnian còn đẩy mạnh xuất khẩu thông qua các hội chợ thương mại quốc tế và mạng lưới kho hàng ở nước ngoài. Từ một vùng quê chuyên rèn bu lông thủ công của tỉnh Hà Bắc, Yongnian nay đã trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu.
Những chiếc ốc vít tưởng nhỏ bé nhưng lại là linh kiện thiết yếu trong hầu hết ngành công nghiệp hiện đại. Từ kính mắt, đồng hồ, đồ gia dụng cho tới cầu đường, ô tô, tàu biển hay máy bay, tất cả đều cần đến các chi tiết liên kết này. Vì thế, trong giới sản xuất Trung Quốc, ốc vít thường được ví như “hạt gạo của công nghiệp”.
Nguồn gốc ngành nghề tại Yongnian bắt đầu từ thập niên 1960 đến 1970. Khi đó, tại các làng quê trong huyện, người dân tận dụng mùa nông nhàn để dựng lò rèn, dùng sức người chế tạo bu lông và đai ốc nhằm tăng thu nhập. Hình ảnh lò than đỏ lửa, tiếng búa nện chan chát và tia lửa bắn tung tóe từng là khung cảnh quen thuộc của vùng đất này.
Sau khi Trung Quốc tiến hành cải cách và mở cửa, các hộ gia đình tại Yongnian nhanh chóng chuyển sang mô hình xưởng nhỏ. Họ sản xuất tại nhà rồi mang hàng ra chợ bán hoặc chở đi các tỉnh lân cận. Đến cuối thập niên 1980, máy dập nguội và thiết bị cơ giới được đưa vào sử dụng, giúp năng suất tăng mạnh và biến Yongnian thành cụm công nghiệp ốc vít nổi tiếng.
Tuy nhiên, giai đoạn phát triển nóng cũng kéo theo hệ lụy. Hàng nghìn cơ sở nhỏ lẻ mọc lên, sản phẩm trùng lặp, cạnh tranh bằng giá rẻ trong khi ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Nhiều năm liền, Yongnian được biết đến như nơi sản xuất số lượng lớn nhưng giá trị gia tăng thấp.
Bước ngoặt đến vào năm 2017 khi chính quyền siết chặt tiêu chuẩn môi trường trên toàn quốc. Chính quyền địa phương buộc ngành ốc vít phải tái cấu trúc mạnh tay: hàng nghìn cơ sở bị đóng cửa, nhiều doanh nghiệp phải nâng cấp công nghệ hoặc chuyển vào khu công nghiệp tập trung. Cuộc thanh lọc đau đớn trong ngắn hạn nhưng đã đặt nền móng cho sự chuyển mình lâu dài.
Những năm gần đây, Yongnian đẩy mạnh tự động hóa, đầu tư dây chuyền thông minh, máy CNC chính xác cao và trung tâm nghiên cứu vật liệu mới. Sản phẩm cũng thay đổi rõ rệt, từ hàng phổ thông chuyển dần sang linh kiện dùng cho đường sắt cao tốc, ô tô, năng lượng mới và cả lĩnh vực hàng không vũ trụ.
Theo số liệu địa phương, đến năm 2025, sản lượng ốc vít của Yongnian dự kiến đạt 7,8 triệu tấn, với giá trị sản xuất hơn 55 tỷ nhân dân tệ, tương đương gần 198.000 tỷ đồng Việt Nam. Khu vực này hiện sở hữu hơn 30.000 mẫu mã sản phẩm và được xem là trung tâm phân phối lớn nhất Trung Quốc.
Không dừng ở thị trường nội địa, Yongnian còn đẩy mạnh xuất khẩu thông qua các hội chợ thương mại quốc tế và mạng lưới kho hàng ở nước ngoài. Từ một vùng quê chuyên rèn bu lông thủ công của tỉnh Hà Bắc, Yongnian nay đã trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu.
