Sasha✔
Writer
Tại sao muỗi cứ liên tục bay quanh và đốt bạn ngay cả khi trong phòng có nhiều người khác?
Theo hãng tin Tân Hoa Xã, một nhóm nghiên cứu từ Viện Khoa học Y tế Thâm Quyến và Phòng thí nghiệm Vịnh Thâm Quyến đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí quốc tế hàng đầu Nature. Lần đầu tiên, họ tiết lộ cơ chế hoàn chỉnh về cách muỗi nhận diện mùi cơ thể người ở cấp độ nguyên tử.
Nhiều nghiên cứu trước đây đã xác nhận rằng mồ hôi và bã nhờn của con người tiết ra các loại axit carboxylic, chẳng hạn như axit nonanoic và axit caprylic. Những phân tử mùi này đóng vai trò là tín hiệu then chốt để muỗi xác định mục tiêu là con người. Nồng độ axit carboxylic tiết ra trên da mỗi người rất khác nhau. Đây chính là lý do cốt lõi khiến muỗi "chọn" đối tượng để tấn công.
Nhóm nghiên cứu của Trung Quốc đã sử dụng các công nghệ tiên tiến như kính hiển vi điện tử lạnh (cryo-electron microscopy), điện sinh lý học và giải trình tự đơn bào để phân tích cấu trúc chi tiết ở cấp độ nguyên tử của các thụ thể khứu giác ở muỗi.
Họ đã tái dựng thành công toàn bộ lộ trình truyền tín hiệu khứu giác:
Khi các phân tử mùi axit carboxylic từ cơ thể người tiếp xúc với các protein thụ thể trên râu muỗi, chúng kích hoạt sự thay đổi cấu hình trong cấu trúc nguyên tử của protein đó. Quá trình này mở ra các kênh ion, chuyển đổi tín hiệu hóa học thành tín hiệu điện thần kinh, rồi nhanh chóng truyền đến não bộ của muỗi, từ đó dẫn đường cho muỗi tìm đến mục tiêu.
Nói một cách đơn giản, hệ thống khứu giác này đóng vai trò như một "thiết bị định vị sinh học" giúp muỗi tìm thấy con người.
Thành tựu này có ý nghĩa vô cùng quan trọng vì nó xác định được mục tiêu then chốt trong cơ chế cảm nhận mùi của muỗi. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng, dựa trên cấu trúc nguyên tử này, trong tương lai, chúng ta có thể thiết kế các phân tử mới có khả năng xua đuổi hoặc thu hút muỗi. Điều này mở đường cho việc phát triển các giải pháp kiểm soát muỗi thân thiện với môi trường và hiệu quả hơn, góp phần ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm do muỗi gây ra, chẳng hạn như bệnh sốt xuất huyết.
Nhiều người tin rằng việc muỗi đốt có liên quan đến nhóm máu, nhưng nghiên cứu này một lần nữa khẳng định rằng nhóm máu không phải là yếu tố quyết định. Lượng axit carboxylic tiết ra trên da, mức độ đổ mồ hôi và tốc độ trao đổi chất mới chính là những yếu tố cốt lõi quyết định việc bạn có dễ bị muỗi đốt hay không.
Theo hãng tin Tân Hoa Xã, một nhóm nghiên cứu từ Viện Khoa học Y tế Thâm Quyến và Phòng thí nghiệm Vịnh Thâm Quyến đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí quốc tế hàng đầu Nature. Lần đầu tiên, họ tiết lộ cơ chế hoàn chỉnh về cách muỗi nhận diện mùi cơ thể người ở cấp độ nguyên tử.
Nhiều nghiên cứu trước đây đã xác nhận rằng mồ hôi và bã nhờn của con người tiết ra các loại axit carboxylic, chẳng hạn như axit nonanoic và axit caprylic. Những phân tử mùi này đóng vai trò là tín hiệu then chốt để muỗi xác định mục tiêu là con người. Nồng độ axit carboxylic tiết ra trên da mỗi người rất khác nhau. Đây chính là lý do cốt lõi khiến muỗi "chọn" đối tượng để tấn công.
Nhóm nghiên cứu của Trung Quốc đã sử dụng các công nghệ tiên tiến như kính hiển vi điện tử lạnh (cryo-electron microscopy), điện sinh lý học và giải trình tự đơn bào để phân tích cấu trúc chi tiết ở cấp độ nguyên tử của các thụ thể khứu giác ở muỗi.
Họ đã tái dựng thành công toàn bộ lộ trình truyền tín hiệu khứu giác:
Khi các phân tử mùi axit carboxylic từ cơ thể người tiếp xúc với các protein thụ thể trên râu muỗi, chúng kích hoạt sự thay đổi cấu hình trong cấu trúc nguyên tử của protein đó. Quá trình này mở ra các kênh ion, chuyển đổi tín hiệu hóa học thành tín hiệu điện thần kinh, rồi nhanh chóng truyền đến não bộ của muỗi, từ đó dẫn đường cho muỗi tìm đến mục tiêu.
Nói một cách đơn giản, hệ thống khứu giác này đóng vai trò như một "thiết bị định vị sinh học" giúp muỗi tìm thấy con người.
Thành tựu này có ý nghĩa vô cùng quan trọng vì nó xác định được mục tiêu then chốt trong cơ chế cảm nhận mùi của muỗi. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng, dựa trên cấu trúc nguyên tử này, trong tương lai, chúng ta có thể thiết kế các phân tử mới có khả năng xua đuổi hoặc thu hút muỗi. Điều này mở đường cho việc phát triển các giải pháp kiểm soát muỗi thân thiện với môi trường và hiệu quả hơn, góp phần ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm do muỗi gây ra, chẳng hạn như bệnh sốt xuất huyết.
Nhiều người tin rằng việc muỗi đốt có liên quan đến nhóm máu, nhưng nghiên cứu này một lần nữa khẳng định rằng nhóm máu không phải là yếu tố quyết định. Lượng axit carboxylic tiết ra trên da, mức độ đổ mồ hôi và tốc độ trao đổi chất mới chính là những yếu tố cốt lõi quyết định việc bạn có dễ bị muỗi đốt hay không.
