thumbnail - Nghịch lý: Kinh tế lạm phát, thực phẩm tăng giá, trẻ em lại béo phì nhiều hơn
Thu Hà
Hà Nội

Nghịch lý: Kinh tế lạm phát, thực phẩm tăng giá, trẻ em lại béo phì nhiều hơn

Các nghiên cứu đã chỉ ra, khi đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, mọi người thường hướng đến những bữa ăn rẻ tiền nhưng thừa calo, có hại cho sức khỏe và tăng nguy cơ béo phì. 

Mỗi tháng, phòng khám của Rakhee Shah tại Bệnh viện Chelsea và Westminster ở London tiếp nhận hàng chục trẻ em cùng cha mẹ. Shah nhận thấy rất nhiều trẻ bị thừa cân hoặc béo phì, cô đã nhắc nhở một cách tế nhị và biết chính các em ở khu vực lưu vực nghèo nhất lại là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất.

Giá thực phẩm tăng dẫn đến những bữa ăn thiếu lành mạnh

Một phụ huynh phản hồi lại rằng, các đồ ăn vặt có giá rẻ hơn và giúp con họ no lâu hơn, thay vì những bữa ăn đàng hoàng. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ cũng biết một chế độ ăn uống như vậy sẽ có vấn đề. Đó thực sự là một nỗi buồn, việc cho con ăn là một bản năng rất cơ bản của cha mẹ nhưng họ đang cảm thấy mình thất bại.

Không chỉ riêng ở một khu vực nào đó, mà trên khắp thế giới, các chi phí sinh hoạt đều tăng mạnh trong vài năm qua. Giá năng lượng đã tăng vọt, thực phẩm ngày càng đắt. Sự tăng giá diễn ra ngay cả với những mặt hàng bình dân trong siêu thị. Chẳng hạn tại Anh, chi phí tăng cao này đồng nghĩa với việc cha mẹ và người giám hộ khó có thể cung cấp các bữa ăn thường xuyên và lành mạnh cho con cái. Thực tế, dịch đã gây ra những tác động và thiệt hại.

Nghịch lý: Kinh tế lạm phát, thực phẩm tăng giá, trẻ em lại béo phì nhiều hơn 

Đối với nhiều người, có vẻ như một nghịch lý khi họ nhận thấy rằng nghèo, hoặc không có nguồn cung cấp thực phẩm dồi dào, có thể gây ra béo phì. Nhưng thực tế là các bữa ăn không thường xuyên, chất lượng thấp có thể làm tăng cân nặng của một người. Và béo phì lúc còn trẻ tạo ra một khởi đầu khó khăn hơn cho cuộc sống sau này của trẻ em. Béo phì ở trẻ cũng làm tăng đáng kể nguy cơ sống chung với căn bệnh này khi trưởng thành, liên quan đến bệnh tim, các bệnh lý về gan và sức khỏe tinh thần ở mọi lứa tuổi. Nhưng béo phì cũng chỉ là một trong nhiều vấn đề tiềm ẩn lâu dài liên quan đến tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

Thiếu lương thực phản ánh bất bình đẳng xã hội

Cuối cùng đó là sự phản ánh của sự bất bình đẳng. Trẻ em ở các khu vực thiếu thốn ở Anh có nguy cơ sống chung với bệnh béo phì cao gấp đôi so với các trẻ em khá giả. Ở Mỹ, tỷ lệ béo phì ở trẻ em từ các hộ gia đình có thu nhập cao chỉ bằng một nửa so với tỷ lệ béo phì ở trẻ em từ các gia đình có thu nhập trung bình và thấp. 

Daniel Nettle, giáo sư khoa học hành vi tại Đại học Newcastle ở Anh, đã lấy một ví dụ tương tự đơn giản về tình huống này, hãy nhìn vào Sturnus vulgaris, loài chim sáo đá thường gặp. Các nghiên cứu vào những năm 1990 đã kiểm tra cách những con chim này phản ứng với tình trạng mất an toàn thực phẩm trong môi trường thí nghiệm. Trong các nhóm xã hội loài chim, chim sáo đá chiếm ưu thế dễ tiếp cận thức ăn thường ăn hơn những loài khác và vẫn tương đối gầy. Tuy nhiên, những con chim khác, có khả năng tiếp cận thức ăn không liên tục, có xu hướng bù đắp bằng cách ăn quá nhiều bất cứ khi nào họ có thể, điều này khiến họ nặng hơn so với những con khác. Và sau đó là cái giá phải trả: thừa cân và khả năng bay kém hơn.

Nettle đã nghiên cứu hậu quả của tình trạng mất an ninh lương thực ở người cũng như ở chim sáo đá và gợi ý rằng hành vi của loài chim này phản ánh những gì xảy ra trong xã hội của chúng ta. Những nghiên cứu của Nettle vẫn khiến nhiều người nghi ngờ và họ không thể tin rằng tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm lại khiến người ta tăng cân. Nettle cho biết một phần là do mọi người hướng đến thực phẩm rẻ, giàu năng lượng trong thời kỳ khủng hoảng mà chúng ta thấy được hiệu ứng này. Điều này khác với tình trạng đói kém - nơi mọi người có ít khả năng tiếp cận với bất kỳ một loại thực phẩm nào -  tuy nhiên đó vẫn là một tình trạng khó khăn vô cùng nan giải và có khả năng gây chết người.

Nghịch lý: Kinh tế lạm phát, thực phẩm tăng giá, trẻ em lại béo phì nhiều hơn 

Nhiều cha mẹ lựa chọn đồ ăn nhanh, đồ ăn vặt cho con mình

Một vấn đề xã hội nan giải

Con người có xu hướng không chỉ thu nạp quá nhiều calo khi họ có thể tích trữ chất béo và sống sót qua thời kỳ đói - thường được gọi là giả thuyết bảo hiểm. Theo Nettle, chúng cũng có vẻ thay đổi hành vi và các quá trình sinh lý để giảm lượng calo đốt cháy. Điều này có xu hướng xảy ra ở cấp độ tiềm thức, thường thì tất cả mọi thứ trong cuộc sống của bạn đều chậm lại, bạn cũng ít hoạt động về thể chất hơn. Nói cách khác, mọi người bị buộc vào một tình huống vừa dễ tăng cân vừa đặc biệt khó giảm lại.

Không may là cuộc khủng hoảng về giá cả sinh hoạt sẽ không sớm kết thúc.  Tim Lloyd, giáo sư kinh tế tại Đại học Bournemouth nói rằng sự kết hợp của các yếu tố đang làm tình hình trở nên phức tạp hơn. Covid-19 đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, một loạt vụ thu hoạch tồi tệ và cuộc chiến ở Ukraine đều là nguyên nhân gây ra tình trạng hiện tại. Thêm vào đó một số quốc gia đang áp đặt lệnh cấm xuất khẩu đối với nhiều loại thực phẩm khác nhau trong nỗ lực bảo vệ nguồn cung của chính họ - điều này có thể đẩy giá toàn cầu lên cao hơn. Mọi thứ đang đều diễn ra khá nghiêm trọng và chúng còn trở nên tồi tệ hơn nữa trước khi tình hình được cải thiện.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng nhiều vấn đề hiện tại của chúng ta có thể dự đoán được, dựa trên hình dạng và cấu trúc của hệ thống lương thực toàn cầu. Timothy Lang, giáo sư danh dự về chính sách lương thực tại Trung tâm Chính sách Lương thực của Đại học City, London lưu ý rằng những bữa ăn rẻ nhất hầu như luôn là thực phẩm chế biến sẵn từ các nhà máy sản xuất. Sự bất bình đẳng gia tăng đang khiến cho nhiều người lựa chọn loại thức ăn chế biến sẵn thay vì các món tự nấu tại nhà có xu hướng tốt cho sức khỏe hơn.

Theo dữ liệu của công ty tiếp thị Savvy, người tiêu dùng đang thay đổi những gì họ mua tại siêu thị. Một cuộc khảo sát của một công ty ở Anh đối với 1.000 người mua sắm ở Anh cho thấy rằng mọi người hiện đang cắt bỏ các mặt hàng protein có giá trị cao như thịt và cá. Họ cũng đang mua ít sản phẩm có thương hiệu hơn và bỏ một số thứ bổ sung như đồ ngọt. 


Nghịch lý: Kinh tế lạm phát, thực phẩm tăng giá, trẻ em lại béo phì nhiều hơn 

Xu hướng tự nấu nướng tại nhà trở nên xa xỉ vì thực phẩm đắt đỏ

Các nhà bán lẻ có thể  thúc đẩy ý tưởng ăn uống lành mạnh tại cửa hàng trong khi giảm giá trái cây và rau, thực sự đang có những cuộc chiến diễn ra xoay quanh thực phẩm tươi sống hơn so với trước đây.

Chính phủ Anh hiện cũng đang có lệnh cấm đối với các ưu đãi như “mua một tặng một” đối với đồ ăn vặt trong siêu thị. Nhưng vì cuộc khủng hoảng giá cả sinh hoạt. Nhưng vì cuộc khủng hoảng giá cả sinh hoạt, họ đã ngừng thúc đẩy chính sách này, cũng như đề xuất cấm quảng cáo đồ ăn vặt trước 9 giờ tối. Tuy nhiên, Tesco và Sainsbury's - hai chuỗi siêu thị lớn nhất ở Anh - vẫn có kế hoạch tiếp tục với lệnh cấm. Tuy nhiên, việc kiểm soát quảng cáo hoặc giao dịch đồ ăn vặt khó có thể tạo ra sự khác biệt lớn. 


>>> Minh oan cho 8 loại thực phẩm.


Nguồn wired

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác