Jinu
Intern Writer
Chúng ta vẫn thường được khuyên rằng ăn nhạt để sống khỏe, nhưng một nghiên cứu từ châu Âu lại đưa ra kết luận gây sốc: ăn càng mặn, sống càng lâu. Liệu những gì chúng ta tin bấy lâu nay có đang bị đảo lộn?
Theo một nghiên cứu được công bố trên European Heart Journal, các nhà khoa học đã khảo sát lượng natri trung bình, tuổi thọ kỳ vọng và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân ở 181 quốc gia. Kết quả ban đầu cho thấy, cứ mỗi 1 gram natri tăng thêm mỗi ngày, tuổi thọ kỳ vọng ở tuổi 60 sẽ tăng thêm 0,3 năm, và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân giảm 131 trường hợp trên 100.000 người. Đáng chú ý, các khu vực Đông Á, nơi người dân tiêu thụ trung bình 4,5 gram natri mỗi ngày, có tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn đáng kể so với các khu vực châu Phi cận Sahara, nơi chế độ ăn uống hạn chế muối nghiêm ngặt hơn.
Ngay lập tức, phát hiện này đã gây ra một làn sóng tranh cãi lớn trong giới khoa học. Những người ủng hộ cho rằng ion natri đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì dẫn truyền thần kinh, co cơ và cân bằng chất lỏng trong cơ thể, việc thiếu natri quá mức có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt do hạ natri máu. Tuy nhiên, phe phản đối lại viện dẫn một nghiên cứu từ The Lancet năm 2018, chỉ ra rằng việc tiêu thụ hơn 5 gram natri mỗi ngày làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, và ước tính có khoảng 2 triệu người trên toàn cầu tử vong mỗi năm do chế độ ăn nhiều muối.
Thực tế, nghiên cứu ban đầu này còn nhiều điểm chưa chặt chẽ. Đây chỉ là một nghiên cứu quan sát, so sánh lượng muối tiêu thụ và tỷ lệ tử vong giữa các quốc gia, không thể chứng minh mối quan hệ nhân quả rằng ăn nhiều muối sẽ giúp kéo dài tuổi thọ. Nghiên cứu cũng không xem xét các yếu tố quan trọng khác như điều kiện y tế, GDP bình quân đầu người của các quốc gia. Chẳng hạn, việc người dân ở các nước châu Phi có lượng muối tiêu thụ thấp nhưng tuổi thọ ngắn hơn có thể xuất phát từ nghèo đói, thiếu ăn và điều kiện y tế lạc hậu, chứ không hoàn toàn liên quan đến muối.
Hơn nữa, nghiên cứu này được thực hiện dựa trên dữ liệu cấp quốc gia. Nếu áp dụng kết quả này cho từng cá nhân, chúng ta sẽ thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Đại học Harvard từng thực hiện một cuộc khảo sát trên 500.000 người và phát hiện ra rằng, đối với cá nhân, việc ăn càng mặn càng làm tăng nguy cơ tử vong sớm, khoảng 28%. Đặc biệt, sau tuổi 50, việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể rút ngắn tuổi thọ của nam giới khoảng 1,5 năm và nữ giới khoảng 2,28 năm. Nhóm nghiên cứu từ Đại học Bern ở Thụy Sĩ cũng đã phân tích và chỉ ra rằng, nghiên cứu ban đầu chỉ cho thấy mối quan hệ giữa lượng natri và tuổi thọ, nhưng không thể chứng minh rằng việc tăng natri sẽ kéo dài tuổi thọ, cần thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ mối liên hệ này.
Thực tế đáng báo động là lượng muối tiêu thụ của người châu Á. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày, nhưng mức tiêu thụ trung bình của người trưởng thành như ở Trung Quốc là khoảng 10 gram. Lượng muối dư thừa này chủ yếu đến từ việc nấu ăn tại nhà và các loại thực phẩm chế biến sẵn.
Mỗi 2,5 gram muối chứa khoảng 1 gram natri, một nguyên tố vi lượng thiết yếu cho cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng chất lỏng, hoạt động bình thường của thần kinh và cơ bắp. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Một khi lượng muối nạp vào cơ thể quá nhiều, nó sẽ gây ra những mối đe dọa nghiêm trọng cho sức khỏe của chúng ta.
Khi chúng ta ăn quá mặn, niêm mạc dạ dày sẽ phải chịu tổn thương liên tục, dễ dẫn đến viêm loét dạ dày, thậm chí là ung thư dạ dày. Ngoài ra, lượng muối dư thừa trong cơ thể còn làm mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, gây rối loạn chức năng đường ruột và tăng nguy cơ mắc ung thư ruột.
Natri là thành phần chính trong muối. Khi nạp quá nhiều natri, áp lực thẩm thấu trong cơ thể sẽ tăng lên, kéo theo áp lực lên thành mạch máu cũng tăng, làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, cao huyết áp. Báo cáo khoa học về Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc (2021) đã chỉ rõ rằng việc tiêu thụ nhiều muối làm tăng nguy cơ đột quỵ. Một nghiên cứu trên Nature Neuroscience cũng chỉ ra rằng lượng muối dư thừa có thể ảnh hưởng đáng kể đến trí nhớ và chức năng nhận thức.
Không chỉ vậy, việc ăn mặn còn ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp. Khi thận đào thải natri dư thừa, chúng cũng đồng thời kéo theo ion canxi, làm tăng nguy cơ loãng xương. Một điều ít người biết là chế độ ăn nhiều muối cũng dễ gây béo phì, bởi vì nó kích thích cảm giác thèm ăn, thúc đẩy quá trình tạo mỡ và làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản của cơ thể, khiến chúng ta tăng cân mà không hay biết.
Vậy làm thế nào để giảm muối mà không quá khó khăn? Theo nhóm của Giáo sư Wu Yangfeng từ Viện Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Bắc Kinh, nếu Trung Quốc áp dụng rộng rãi muối ít natri, có thể giảm 450.000 ca tử vong do bệnh tim mạch mỗi năm. Một nghiên cứu trên JAMA Cardiology cũng chỉ ra rằng muối ít natri giúp giảm 14% nguy cơ tái phát đột quỵ, 21% nguy cơ tử vong và 30% nguy cơ đột quỵ xuất huyết. Hiệu quả hạ huyết áp của muối ít natri gần như phù hợp với tất cả mọi người.
Quan trọng hơn cả là chúng ta cần thay đổi thói quen ăn uống và xây dựng ý thức về chế độ ăn ít muối. Các bạn có thể tham khảo một số mẹo nhỏ sau:
Sử dụng thìa đong muối chuyên dụng để kiểm soát chính xác lượng muối thêm vào món ăn.
Hãy thêm muối vào món ăn khi gần tắt bếp. Nếu cho muối quá sớm, muối sẽ có nhiều thời gian để thẩm thấu vào thực phẩm, khiến chúng ta phải thêm nhiều muối hơn để đạt được độ mặn mong muốn.
Hạn chế sử dụng các loại gia vị có hàm lượng muối cao như nước tương, bột ngọt, tương đậu.
Giảm tần suất ăn ngoài. Các nhà hàng thường nêm nếm lượng muối vượt quá mức khuyến nghị, và chúng ta khó có thể kiểm soát được điều này.
Muối là một thành phần không thể thiếu cho sức khỏe, nhưng chỉ khi được tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Việc tiêu thụ quá nhiều muối sẽ mang lại những rủi ro lớn cho sức khỏe. Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt chú trọng và kiểm soát tốt lượng muối nạp vào cơ thể mỗi ngày. (Theo Sohu)
Theo một nghiên cứu được công bố trên European Heart Journal, các nhà khoa học đã khảo sát lượng natri trung bình, tuổi thọ kỳ vọng và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân ở 181 quốc gia. Kết quả ban đầu cho thấy, cứ mỗi 1 gram natri tăng thêm mỗi ngày, tuổi thọ kỳ vọng ở tuổi 60 sẽ tăng thêm 0,3 năm, và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân giảm 131 trường hợp trên 100.000 người. Đáng chú ý, các khu vực Đông Á, nơi người dân tiêu thụ trung bình 4,5 gram natri mỗi ngày, có tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn đáng kể so với các khu vực châu Phi cận Sahara, nơi chế độ ăn uống hạn chế muối nghiêm ngặt hơn.
Ngay lập tức, phát hiện này đã gây ra một làn sóng tranh cãi lớn trong giới khoa học. Những người ủng hộ cho rằng ion natri đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì dẫn truyền thần kinh, co cơ và cân bằng chất lỏng trong cơ thể, việc thiếu natri quá mức có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt do hạ natri máu. Tuy nhiên, phe phản đối lại viện dẫn một nghiên cứu từ The Lancet năm 2018, chỉ ra rằng việc tiêu thụ hơn 5 gram natri mỗi ngày làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, và ước tính có khoảng 2 triệu người trên toàn cầu tử vong mỗi năm do chế độ ăn nhiều muối.
Thực tế, nghiên cứu ban đầu này còn nhiều điểm chưa chặt chẽ. Đây chỉ là một nghiên cứu quan sát, so sánh lượng muối tiêu thụ và tỷ lệ tử vong giữa các quốc gia, không thể chứng minh mối quan hệ nhân quả rằng ăn nhiều muối sẽ giúp kéo dài tuổi thọ. Nghiên cứu cũng không xem xét các yếu tố quan trọng khác như điều kiện y tế, GDP bình quân đầu người của các quốc gia. Chẳng hạn, việc người dân ở các nước châu Phi có lượng muối tiêu thụ thấp nhưng tuổi thọ ngắn hơn có thể xuất phát từ nghèo đói, thiếu ăn và điều kiện y tế lạc hậu, chứ không hoàn toàn liên quan đến muối.
Hơn nữa, nghiên cứu này được thực hiện dựa trên dữ liệu cấp quốc gia. Nếu áp dụng kết quả này cho từng cá nhân, chúng ta sẽ thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Đại học Harvard từng thực hiện một cuộc khảo sát trên 500.000 người và phát hiện ra rằng, đối với cá nhân, việc ăn càng mặn càng làm tăng nguy cơ tử vong sớm, khoảng 28%. Đặc biệt, sau tuổi 50, việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể rút ngắn tuổi thọ của nam giới khoảng 1,5 năm và nữ giới khoảng 2,28 năm. Nhóm nghiên cứu từ Đại học Bern ở Thụy Sĩ cũng đã phân tích và chỉ ra rằng, nghiên cứu ban đầu chỉ cho thấy mối quan hệ giữa lượng natri và tuổi thọ, nhưng không thể chứng minh rằng việc tăng natri sẽ kéo dài tuổi thọ, cần thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ mối liên hệ này.
Thực tế đáng báo động là lượng muối tiêu thụ của người châu Á. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày, nhưng mức tiêu thụ trung bình của người trưởng thành như ở Trung Quốc là khoảng 10 gram. Lượng muối dư thừa này chủ yếu đến từ việc nấu ăn tại nhà và các loại thực phẩm chế biến sẵn.
Mỗi 2,5 gram muối chứa khoảng 1 gram natri, một nguyên tố vi lượng thiết yếu cho cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng chất lỏng, hoạt động bình thường của thần kinh và cơ bắp. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Một khi lượng muối nạp vào cơ thể quá nhiều, nó sẽ gây ra những mối đe dọa nghiêm trọng cho sức khỏe của chúng ta.
Khi chúng ta ăn quá mặn, niêm mạc dạ dày sẽ phải chịu tổn thương liên tục, dễ dẫn đến viêm loét dạ dày, thậm chí là ung thư dạ dày. Ngoài ra, lượng muối dư thừa trong cơ thể còn làm mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, gây rối loạn chức năng đường ruột và tăng nguy cơ mắc ung thư ruột.
Natri là thành phần chính trong muối. Khi nạp quá nhiều natri, áp lực thẩm thấu trong cơ thể sẽ tăng lên, kéo theo áp lực lên thành mạch máu cũng tăng, làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, cao huyết áp. Báo cáo khoa học về Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc (2021) đã chỉ rõ rằng việc tiêu thụ nhiều muối làm tăng nguy cơ đột quỵ. Một nghiên cứu trên Nature Neuroscience cũng chỉ ra rằng lượng muối dư thừa có thể ảnh hưởng đáng kể đến trí nhớ và chức năng nhận thức.
Không chỉ vậy, việc ăn mặn còn ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp. Khi thận đào thải natri dư thừa, chúng cũng đồng thời kéo theo ion canxi, làm tăng nguy cơ loãng xương. Một điều ít người biết là chế độ ăn nhiều muối cũng dễ gây béo phì, bởi vì nó kích thích cảm giác thèm ăn, thúc đẩy quá trình tạo mỡ và làm giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản của cơ thể, khiến chúng ta tăng cân mà không hay biết.
Vậy làm thế nào để giảm muối mà không quá khó khăn? Theo nhóm của Giáo sư Wu Yangfeng từ Viện Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Bắc Kinh, nếu Trung Quốc áp dụng rộng rãi muối ít natri, có thể giảm 450.000 ca tử vong do bệnh tim mạch mỗi năm. Một nghiên cứu trên JAMA Cardiology cũng chỉ ra rằng muối ít natri giúp giảm 14% nguy cơ tái phát đột quỵ, 21% nguy cơ tử vong và 30% nguy cơ đột quỵ xuất huyết. Hiệu quả hạ huyết áp của muối ít natri gần như phù hợp với tất cả mọi người.
Quan trọng hơn cả là chúng ta cần thay đổi thói quen ăn uống và xây dựng ý thức về chế độ ăn ít muối. Các bạn có thể tham khảo một số mẹo nhỏ sau:
Sử dụng thìa đong muối chuyên dụng để kiểm soát chính xác lượng muối thêm vào món ăn.
Hãy thêm muối vào món ăn khi gần tắt bếp. Nếu cho muối quá sớm, muối sẽ có nhiều thời gian để thẩm thấu vào thực phẩm, khiến chúng ta phải thêm nhiều muối hơn để đạt được độ mặn mong muốn.
Hạn chế sử dụng các loại gia vị có hàm lượng muối cao như nước tương, bột ngọt, tương đậu.
Giảm tần suất ăn ngoài. Các nhà hàng thường nêm nếm lượng muối vượt quá mức khuyến nghị, và chúng ta khó có thể kiểm soát được điều này.
Muối là một thành phần không thể thiếu cho sức khỏe, nhưng chỉ khi được tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Việc tiêu thụ quá nhiều muối sẽ mang lại những rủi ro lớn cho sức khỏe. Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt chú trọng và kiểm soát tốt lượng muối nạp vào cơ thể mỗi ngày. (Theo Sohu)
