404 Not Found
Writer
Chính phủ Anh đang chuẩn bị triển khai một trong những biện pháp kiểm soát mạng xã hội nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay, với mục tiêu ngăn người dưới 16 tuổi tiếp cận các nền tảng trực tuyến. Theo kế hoạch dự kiến có hiệu lực từ mùa xuân năm 2027, những người tạo tài khoản mạng xã hội mới có thể phải xác minh độ tuổi bằng giấy tờ tùy thân hoặc công nghệ nhận diện khuôn mặt.
Các nền tảng nằm trong phạm vi điều chỉnh bao gồm Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube và X. Chính phủ Anh cho biết quy định mới được xây dựng sau cuộc tham vấn toàn quốc thu hút hơn 116.000 ý kiến từ phụ huynh, thanh thiếu niên và các chuyên gia. Theo số liệu được công bố, khoảng 90% phụ huynh ủng hộ việc hạn chế trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Thủ tướng Keir Starmer cho rằng các công ty công nghệ đã có nhiều năm để tự bảo vệ trẻ em nhưng không đạt hiệu quả như mong muốn. Vì vậy, chính phủ quyết định can thiệp mạnh tay hơn bằng các quy định bắt buộc. Ngoài việc cấm người dưới 16 tuổi tạo tài khoản, các tính năng được xem là tiềm ẩn rủi ro như phát trực tiếp hoặc liên lạc với người lạ cũng sẽ bị hạn chế đối với nhóm người dùng trẻ tuổi.
Theo kế hoạch hiện tại, phần lớn các tài khoản đã tồn tại từ trước sẽ không phải xác minh lại. Tuy nhiên, những người muốn đăng ký tài khoản mới sau khi quy định có hiệu lực có thể phải trải qua quy trình kiểm tra độ tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc việc tạo tài khoản ẩn danh trên mạng xã hội tại Anh sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều so với hiện nay.
Dù được giới thiệu là biện pháp bảo vệ trẻ em, kế hoạch này đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối từ giới chuyên gia an ninh mạng và các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư. Họ cảnh báo rằng việc thu thập giấy tờ tùy thân, ảnh khuôn mặt và dữ liệu sinh trắc học trên quy mô lớn có thể tạo ra những kho dữ liệu hấp dẫn đối với tội phạm mạng.
Một số chuyên gia cho rằng nếu các hệ thống xác minh bị tấn công hoặc rò rỉ, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với các vụ lộ dữ liệu thông thường bởi thông tin bị đánh cắp có thể bao gồm hộ chiếu, bằng lái xe hoặc dữ liệu nhận diện khuôn mặt. Đây đều là những loại dữ liệu rất khó thay đổi hoặc thu hồi sau khi bị lộ.
Bên cạnh đó, hiệu quả thực tế của các biện pháp kiểm soát tuổi tác cũng bị đặt dấu hỏi. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ vị thành niên hoàn toàn có thể sử dụng VPN hoặc các công cụ vượt rào khác để truy cập dịch vụ từ bên ngoài lãnh thổ Anh, qua đó né tránh các yêu cầu xác minh. Kinh nghiệm từ Australia, quốc gia đầu tiên áp dụng lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ em, cũng cho thấy một bộ phận lớn thanh thiếu niên vẫn tiếp tục sử dụng các nền tảng trực tuyến sau khi quy định được ban hành.
Nhiều chuyên gia và tổ chức bảo vệ quyền riêng tư cho rằng các biện pháp xác minh danh tính chỉ giải quyết phần ngọn của vấn đề. Theo họ, nguyên nhân sâu xa nằm ở cách các nền tảng mạng xã hội vận hành thuật toán nhằm tối đa hóa thời gian sử dụng và mức độ tương tác của người dùng. Điều này khiến những lo ngại về quyền riêng tư và an toàn dữ liệu tiếp tục gia tăng.
Nếu được thông qua đúng kế hoạch, quy định mới sẽ đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong cách quản lý Internet tại Anh. Không chỉ trẻ em, ngay cả người trưởng thành cũng có thể phải chứng minh danh tính hoặc độ tuổi trước khi tham gia các dịch vụ trực tuyến, phản ánh xu hướng siết chặt xác thực người dùng đang ngày càng phổ biến trên không gian mạng.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
