Hư Trúc
Writer
Sau một thời gian dài duy trì đà tăng trưởng bùng nổ, thị trường ô tô lớn nhất thế giới vừa ghi nhận một bước lùi đáng kể. Doanh số xe điện Trung Quốc trong quý I/2026 đã bất ngờ sụt giảm mạnh, gây áp lực lớn lên các nhà sản xuất trong nước và quốc tế. Sự thay đổi đột ngột này bắt nguồn từ việc điều chỉnh các chính sách hỗ trợ tài chính và sự biến động trong tâm lý tiêu dùng nội địa, buộc các doanh nghiệp phải nhanh chóng tìm kiếm những chiến lược thích ứng mới.
Lý do chính được xác định là việc chính phủ Trung Quốc quyết định dừng hoặc cắt giảm đáng kể các chương trình ưu đãi thuế dành cho người mua xe điện. Trong giai đoạn trước, các khoản trợ giá này đóng vai trò quan trọng khi chiếm tới một phần ba giá thành xe ở phân khúc phổ thông, tạo động lực mua sắm mạnh mẽ. Khi các ưu đãi này không còn, nhóm xe điện giá rẻ ngay lập tức chịu tác động tiêu cực nhất. Bên cạnh đó, thị trường cũng đang tiến vào giai đoạn bão hòa sau một thời kỳ tăng trưởng quá nóng, khiến tốc độ tiêu thụ không còn duy trì được như mong đợi.
Trong quý đầu năm, BYD đã xuất khẩu hơn 300.000 xe, tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Tương tự, Geely cũng ghi nhận lượng xe xuất khẩu tăng gần gấp đôi. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng đà tăng trưởng tại các thị trường nước ngoài vẫn chưa đủ sức để khỏa lấp hoàn toàn sự sụt giảm nghiêm trọng tại thị trường nội địa, cho thấy các hãng xe vẫn còn phụ thuộc rất lớn vào người tiêu dùng trong nước.
Cụ thể, chỉ có khoảng 19.200 xe điện từ các thương hiệu này được đăng ký trong quý I/2026, giảm tới 55% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, doanh số xe điện của Volkswagen giảm sâu nhất với hơn 72%, BMW giảm gần 65% và Mercedes-Benz giảm khoảng 14%. Trước tình hình này, các nhà sản xuất ô tô Đức đang nỗ lực thắt chặt quan hệ hợp tác với các đối tác Trung Quốc nhằm tìm cách ổn định doanh số và duy trì vị thế tại thị trường quan trọng này.
Nguyên nhân khiến doanh số xe điện Trung Quốc sụt giảm
Dữ liệu mới nhất cho thấy trong ba tháng đầu năm 2026, lượng đăng ký xe điện mới tại thị trường này chỉ đạt khoảng 1,2 triệu chiếc, tương đương mức giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này đã đẩy nhiều nhà sản xuất vào tình trạng đối mặt với nguy cơ dư thừa công suất sản xuất.Lý do chính được xác định là việc chính phủ Trung Quốc quyết định dừng hoặc cắt giảm đáng kể các chương trình ưu đãi thuế dành cho người mua xe điện. Trong giai đoạn trước, các khoản trợ giá này đóng vai trò quan trọng khi chiếm tới một phần ba giá thành xe ở phân khúc phổ thông, tạo động lực mua sắm mạnh mẽ. Khi các ưu đãi này không còn, nhóm xe điện giá rẻ ngay lập tức chịu tác động tiêu cực nhất. Bên cạnh đó, thị trường cũng đang tiến vào giai đoạn bão hòa sau một thời kỳ tăng trưởng quá nóng, khiến tốc độ tiêu thụ không còn duy trì được như mong đợi.
Các hãng xe đẩy mạnh xuất khẩu để giải tỏa áp lực
Tình trạng nhu cầu nội địa suy yếu đã buộc các thương hiệu ô tô Trung Quốc phải thay đổi trọng tâm kinh doanh. Nhiều hãng xe lớn ghi nhận sự sụt giảm doanh số trong nước rất sâu; điển hình là BYD với mức giảm được cho là lên tới gần 40% trong giai đoạn này. Để bù đắp cho khoảng trống doanh thu tại quê nhà, các nhà sản xuất đã đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu ra thị trường quốc tế.Trong quý đầu năm, BYD đã xuất khẩu hơn 300.000 xe, tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Tương tự, Geely cũng ghi nhận lượng xe xuất khẩu tăng gần gấp đôi. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng đà tăng trưởng tại các thị trường nước ngoài vẫn chưa đủ sức để khỏa lấp hoàn toàn sự sụt giảm nghiêm trọng tại thị trường nội địa, cho thấy các hãng xe vẫn còn phụ thuộc rất lớn vào người tiêu dùng trong nước.
Tác động tiêu cực đến các thương hiệu xe sang từ Đức
Sự sụt giảm của thị trường không chỉ ảnh hưởng đến các hãng xe nội địa mà còn tác động mạnh mẽ đến các thương hiệu quốc tế. Việc bãi bỏ ưu đãi thuế đã khiến thị phần của các hãng xe Đức như Volkswagen, Audi, BMW, Mercedes-Benz và Porsche tại Trung Quốc rơi xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 1,6%.Cụ thể, chỉ có khoảng 19.200 xe điện từ các thương hiệu này được đăng ký trong quý I/2026, giảm tới 55% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, doanh số xe điện của Volkswagen giảm sâu nhất với hơn 72%, BMW giảm gần 65% và Mercedes-Benz giảm khoảng 14%. Trước tình hình này, các nhà sản xuất ô tô Đức đang nỗ lực thắt chặt quan hệ hợp tác với các đối tác Trung Quốc nhằm tìm cách ổn định doanh số và duy trì vị thế tại thị trường quan trọng này.