Giao tranh liên tục giữa lực lượng Nga và Ukraine đã phá tan hết huyền thoại này đến huyền thoại khác về các loại vũ khí "bất khả chiến bại"

[ThanhDat]

Khi chiến tranh bùng nổ vào năm 2022, phần lớn thế giới tin rằng đây sẽ là sân khấu của vũ khí công nghệ cao. Phương Tây, thậm chí cả Nga, đều ca ngợi khí tài của mình như những kiệt tác quân sự. Các hệ thống được mô tả là “vua của chiến tranh trên bộ”, có khả năng càn quét chiến trường, trong khi vũ khí siêu thanh được quảng bá như không thể đánh chặn.

Nhưng thực tế tại Ukraine đã kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Sau nhiều năm giao tranh, hàng loạt loại vũ khí từng được tôn vinh là bất khả chiến bại đã lần lượt thất bại trên chiến trường. Có thể nói, đóng góp lớn nhất của cuộc chiến này là đã phá vỡ những lớp ngôn từ hào nhoáng, buộc thế giới phải nhìn thẳng vào thực tế khắc nghiệt của chiến tranh hiện đại.

Những “khối sắt” phương Tây và cú va chạm với chiến trường thực​

Xe tăng Challenger 2 của Anh từng sở hữu danh tiếng gần như bất khả xâm phạm, với tuyên bố chưa từng bị phá hủy bởi hỏa lực đối phương trong nhiều thập kỷ phục vụ. Năm 2023, Anh gửi 14 chiếc Challenger 2 tới Ukraine, phần nào nhằm củng cố hình ảnh về “lớp bảo vệ mạnh nhất thế giới”.

Tuy nhiên, khi tham chiến tại Zaporizhzhia, một chiếc đã giẫm phải mìn, khiến thùng nhiên liệu bốc cháy. Ngọn lửa nhanh chóng làm vô hiệu hóa toàn bộ lớp giáp composite và các tính năng bảo vệ được quảng bá. Dù BBC mời chuyên gia phân tích và cho rằng lỗi thuộc về kíp lái, nhưng trên chiến trường, mìn, pháo kích hay mất xích đều chỉ là những rủi ro không thể tránh.

Leopard 2 của Đức, vốn được xem là tài sản quý giá của châu Âu với thông số kỹ thuật ấn tượng, cũng không tạo ra khác biệt như kỳ vọng. Ukraine mua số lượng lớn để phục vụ các mũi tiến công thiết giáp, nhưng thực tế cho thấy chúng dễ bị tổn thương trước tên lửa chống tăng và hư hỏng cơ khí trong điều kiện chiến đấu cường độ cao. Đức phải lập trung tâm sửa chữa tại Lithuania, song tốc độ xe tăng bị hư hỏng nhanh đến mức hệ thống hậu cần không thể theo kịp. Vấn đề không chỉ nằm ở giao tranh, mà còn ở khả năng duy trì và sửa chữa.

Xe tăng M1 Abrams của Mỹ, biểu tượng quen thuộc trong văn hóa đại chúng, từ lâu được ca ngợi là “vua trên mặt đất”. Mỹ trì hoãn việc chuyển giao, nhưng đầu năm 2024, tại Avdiivka, một chiếc M1 Abrams đã bị lực lượng Nga phá hủy.

Thậm chí, binh lính Nga còn quay video kêu gọi Mỹ gửi thêm xe tăng, hứa hẹn phần thưởng cho việc phá hủy chúng. Trước bầu trời dày đặc máy bay không người lái cảm tử và các bãi mìn, một cỗ xe tăng nặng hàng chục tấn không an toàn hơn nhiều so với phương tiện dân sự. Một loại đạn bay lượn giá rẻ cũng đủ khiến nó mất khả năng chiến đấu.

Công nghệ cao trước tác chiến điện tử và bầu trời không người lái​

Không chỉ các hệ thống mặt đất, những “huyền thoại trên không” cũng dần mất đi hào quang. Hệ thống pháo phản lực HIMARS của Mỹ từng gây thiệt hại lớn cho các kho đạn của Nga trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi Nga triển khai mạnh các biện pháp tác chiến điện tử, hiệu quả của HIMARS suy giảm rõ rệt. Việc gây nhiễu mạnh làm gián đoạn tín hiệu GPS, khiến độ chính xác giảm sâu.

Ngay cả các loại đạn dẫn đường Excalibur, với giá mỗi quả lên tới hàng trăm nghìn USD cũng trở thành “đạn mù” trong môi trường nhiễu điện từ mạnh. Pháo binh Ukraine sau đó đã buộc phải từ bỏ loại đạn này. Thực tế cho thấy, sự phụ thuộc quá lớn vào công nghệ cao khiến các hệ thống này dễ bị vô hiệu hóa đầu tiên trong môi trường tác chiến phức tạp.

Ở chiều ngược lại, tên lửa siêu thanh Kinzhal của Nga từng được quảng bá là không thể đánh chặn. Với tốc độ cao và khả năng thay đổi quỹ đạo, lý thuyết cho rằng các hệ thống phòng không khó có thể phản ứng kịp. Dù Kinzhal đã phá hủy nhiều mục tiêu, nhưng vào tháng 5/2023, Ukraine tuyên bố đã đánh chặn thành công loại tên lửa này bằng hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất. Bất kể Nga thừa nhận hay không, khái niệm “hoàn toàn không thể đánh chặn” rõ ràng đã bị thách thức, cho thấy cuộc đua giữa tấn công và phòng thủ luôn mang tính động.

Chiến tranh tiêu hao và cái giá kinh tế khổng lồ​

Trong bối cảnh đó, những vũ khí tưởng chừng đơn giản lại nổi lên như nhân tố chủ đạo. Các loại đạn lượn vòng Lancet và máy bay không người lái cảm tử Geranium của Nga có đặc điểm chung là chi phí thấp, dễ sản xuất và triển khai với số lượng lớn. Một xe tăng trị giá hàng triệu USD có thể bị vô hiệu hóa bởi một máy bay không người lái chỉ có giá vài chục nghìn USD. Mô hình “chiến tranh tiêu hao chi phí thấp” này đã phá vỡ quan điểm của phương Tây về các chiến dịch quân sự tinh gọn, dựa hoàn toàn vào công nghệ cao.

Trên thực địa, Nga triển khai lối đánh thực dụng, xây dựng các tuyến phòng thủ nhiều lớp. Khu vực gần Zaporizhzhia được gài mìn dày đặc, kết hợp với trực thăng tấn công, khiến lực lượng thiết giáp Ukraine dễ bị tiêu diệt khi lộ diện. Trong bối cảnh đó, ưu thế trên không trở thành yếu tố then chốt; thiếu nó, xe tăng mặt đất chỉ còn là mục tiêu.

Dù vậy, Nga cũng phải trả giá nặng nề. Lãi suất chuẩn tăng lên 23%, lạm phát tiến gần mức hai chữ số, gây áp lực lớn lên đời sống người dân. Ukraine ở trong tình thế còn khó khăn hơn khi nền tảng công nghiệp bị suy yếu nghiêm trọng, phụ thuộc chủ yếu vào viện trợ từ châu Âu và Mỹ. Châu Âu cũng đối mặt nhiều bất ổn kinh tế, khiến kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn ngày càng lớn.

Sau nhiều năm giao tranh, thế giới buộc phải thừa nhận một sự thật: chiến tranh không phải là bản trình chiếu PowerPoint. Những danh xưng “bất khả chiến bại” không có giá trị trong bùn lầy chiến hào. Chỉ những hệ thống và con người đủ bền bỉ để sống sót trong chiến đấu thực sự mới có quyền lên tiếng. (Sohu)

Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/981585925_12...c.content-abroad.fd-d.27.1769757397893JYprLy3