Thanh Phong✔
Editor
Dòng iPhone 18 Pro năm nay lần đầu tiên được trang bị tính năng khẩu độ thay đổi (khẩu độ biến thiên) cho camera chính. Vậy chính xác thì bên trong cấu trúc cơ khí tinh vi ẩn giấu trong ống kính điện thoại này có gì?
Gần đây, tổ chức chuyên "mổ xẻ" thiết bị nổi tiếng iFixit đã tháo dỡ iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max, lần đầu tiên hé lộ cấu trúc khẩu độ biến thiên mới này.
Quá trình tháo dỡ cho thấy khẩu độ biến thiên của camera chính trên dòng iPhone 18 Pro bao gồm sáu lá khẩu cực nhỏ, đóng mở nhờ lực từ tính.
Các lá khẩu xếp chồng lên nhau. Bằng cách kết hợp các biên độ đóng mở khác nhau, chúng có thể tạo ra các lỗ khẩu độ hình tròn với kích thước đa dạng, qua đó thực hiện việc điều chỉnh khẩu độ.
6 lá khẩu trên cụm camera sau của iPhone 18 Pro/Max
Mỗi lá khẩu đều cực kỳ mỏng, tương đương với độ dày của một sợi tóc người, đồng thời sở hữu các khe và lỗ nhỏ để khớp với chốt trên cơ cấu truyền động nhằm thực hiện chuyển động.
Khi iFixit tháo rời mô-đun camera sau, một trong những lá khẩu thậm chí đã bung ra ngoài, qua đó cho thấy độ chính xác cực cao của các linh kiện bên trong cơ chế này.
Độ dày lá khẩu và sợi tóc người (ảnh dưới) khi phóng to
Cận cảnh một lá khẩu
Các lá khẩu nằm ngoài cùng của chiếc camera chính phía sau
Tuy nhiên, cấu trúc cơ khí phức tạp và chính xác như vậy cũng mang lại nhiều khó khăn hơn trong việc bảo trì, sửa chữa.
iFixit cho biết cơ chế khẩu độ biến thiên này đòi hỏi độ chính xác cực cao ở các linh kiện. Việc sử dụng keo dính cùng vô số chi tiết siêu nhỏ khiến cho việc sửa chữa riêng lẻ từng linh kiện bên trong gần như là bất khả thi.
Nếu các lá khẩu bị kẹt hoặc hư hỏng, giải pháp duy nhất có thể thực hiện là thay thế toàn bộ mô-đun camera chính.
Bên cạnh khẩu độ biến thiên, iFixit cũng tiết lộ những bí mật đằng sau phần "Dynamic Island" (Đảo động) nhỏ gọn hơn trên dòng iPhone 18 Pro.
Năm nay, Apple đã di chuyển camera hồng ngoại Face ID xuống phía dưới màn hình, trong khi camera trước và bộ phát điểm hồng ngoại vẫn nằm trong khu vực khoét lỗ, nhờ đó thu nhỏ hơn nữa kích thước phần khuyết trên màn hình.
Camera hồng ngoại ẩn phía dưới màn hình ở bên trái và khu vực Dynamic Island
Khi quan sát dưới kính hiển vi, có thể thấy màn hình OLED nằm phía trên camera hồng ngoại không sử dụng cách sắp xếp điểm ảnh (pixel) đầy đủ như thông thường, mà thay vào đó, một số điểm ảnh được lược bỏ cách quãng để cho phép ánh sáng hồng ngoại xuyên qua màn hình.
Khu vực camera hồng ngoại ẩn phía dưới màn hình có điểm ảnh thưa hơn
Chụp cận hơn nữa để thấy rõ hơn cấu trúc điểm ảnh: bên trái là điểm ảnh ở chỗ đặt cụm camera hồng ngoài
Đồng thời, một bộ lọc truyền dẫn ánh sáng hồng ngoại cũng được bổ sung bên dưới lớp màn hình OLED này. Với thiết kế này, Apple đã có thể thu nhỏ hơn nữa kích thước của phần khuyết chứa Face ID mà vẫn đảm bảo tính năng này hoạt động ổn định.
Cấu trúc tản nhiệt cũng đã trải qua những thay đổi đáng kể.
Chip A20 Pro được đặt ở mặt ngoài của bo mạch chủ, còn bộ nhớ được chuyển từ dạng xếp chồng lên vi xử lý sang bố trí nằm cạnh nhau. Điều này giúp chip tiếp xúc trực tiếp hơn với tấm tản nhiệt buồng hơi (VC), qua đó cải thiện hiệu quả tản nhiệt.
Tản nhiệt buồng hơi của iPhone 18 Pro và 18 Pro Max
Tuy nhiên, trong quá trình "mổ xẻ" thiết bị, iFixit cũng phát hiện một vấn đề đáng chú ý.
iFixit đã tháo dỡ bốn chiếc iPhone 18 Pro trong nghiên cứu này, và ba trong số đó xuất hiện tình trạng nứt hoặc tách rời phần khung nhựa màu trắng bao quanh màn hình khi tiến hành tháo màn hình.
Vêt nứt phần khung nhựa bao quanh màn hình
Mặc dù màn hình vẫn hiển thị bình thường sau khi gặp sự cố này, nhưng do phần viền nhựa là một phần của cụm màn hình, nên nếu nó bị hư hại, thiết bị có thể không khớp hoàn toàn khi lắp lại và điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng chống nước tổng thể của máy.
Dù vậy, iFixit cũng nhấn mạnh rằng với mẫu thử nghiệm chỉ gồm bốn thiết bị, chưa đủ cơ sở để kết luận liệu đây có phải là vấn đề phổ biến trên dòng iPhone 18 Pro hay không.
Trong khi đó, tình trạng tương tự không xảy ra ở các trường hợp tháo dỡ khác, nên hiện chưa thể xác định liệu hiện tượng này liên quan đến độ bám dính của keo, phương pháp gia nhiệt khi tháo máy, kỹ thuật thao tác hay do chính vật liệu cấu thành.
Pin của iPhone 18 Pro và 18 Pro Max
Xét về cấu trúc sửa chữa, dòng iPhone 18 Pro vẫn yêu cầu tiếp cận các linh kiện bên trong từ phía màn hình, và việc sửa chữa hay thay thế hầu hết các bộ phận đều đòi hỏi phải tháo màn hình ra trước.
Mặc dù cổng USB-C có thiết kế độc lập, nhưng nếu cần thay thế, người thợ vẫn phải tháo dỡ một số linh kiện bên trong, khiến quy trình sửa chữa không hề đơn giản.
Dựa trên kết quả của quá trình tháo dỡ này, iFixit đã tạm thời chấm điểm khả năng sửa chữa của iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max là 7 trên 10.
Việc sử dụng ốc vít để cố định khay pin và thiết kế dạng mô-đun của cụm camera là những điểm tích cực. Tuy nhiên, rủi ro hư hại khi tháo màn hình cùng quy trình thay thế tương đối phức tạp đối với một số linh kiện đã ảnh hưởng đến trải nghiệm sửa chữa tổng thể.
Gần đây, tổ chức chuyên "mổ xẻ" thiết bị nổi tiếng iFixit đã tháo dỡ iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max, lần đầu tiên hé lộ cấu trúc khẩu độ biến thiên mới này.
Quá trình tháo dỡ cho thấy khẩu độ biến thiên của camera chính trên dòng iPhone 18 Pro bao gồm sáu lá khẩu cực nhỏ, đóng mở nhờ lực từ tính.
Các lá khẩu xếp chồng lên nhau. Bằng cách kết hợp các biên độ đóng mở khác nhau, chúng có thể tạo ra các lỗ khẩu độ hình tròn với kích thước đa dạng, qua đó thực hiện việc điều chỉnh khẩu độ.
6 lá khẩu trên cụm camera sau của iPhone 18 Pro/Max
Mỗi lá khẩu đều cực kỳ mỏng, tương đương với độ dày của một sợi tóc người, đồng thời sở hữu các khe và lỗ nhỏ để khớp với chốt trên cơ cấu truyền động nhằm thực hiện chuyển động.
Khi iFixit tháo rời mô-đun camera sau, một trong những lá khẩu thậm chí đã bung ra ngoài, qua đó cho thấy độ chính xác cực cao của các linh kiện bên trong cơ chế này.
Độ dày lá khẩu và sợi tóc người (ảnh dưới) khi phóng to
Cận cảnh một lá khẩu
Các lá khẩu nằm ngoài cùng của chiếc camera chính phía sau
Tuy nhiên, cấu trúc cơ khí phức tạp và chính xác như vậy cũng mang lại nhiều khó khăn hơn trong việc bảo trì, sửa chữa.
iFixit cho biết cơ chế khẩu độ biến thiên này đòi hỏi độ chính xác cực cao ở các linh kiện. Việc sử dụng keo dính cùng vô số chi tiết siêu nhỏ khiến cho việc sửa chữa riêng lẻ từng linh kiện bên trong gần như là bất khả thi.
Nếu các lá khẩu bị kẹt hoặc hư hỏng, giải pháp duy nhất có thể thực hiện là thay thế toàn bộ mô-đun camera chính.
Bên cạnh khẩu độ biến thiên, iFixit cũng tiết lộ những bí mật đằng sau phần "Dynamic Island" (Đảo động) nhỏ gọn hơn trên dòng iPhone 18 Pro.
Năm nay, Apple đã di chuyển camera hồng ngoại Face ID xuống phía dưới màn hình, trong khi camera trước và bộ phát điểm hồng ngoại vẫn nằm trong khu vực khoét lỗ, nhờ đó thu nhỏ hơn nữa kích thước phần khuyết trên màn hình.
Camera hồng ngoại ẩn phía dưới màn hình ở bên trái và khu vực Dynamic Island
Khi quan sát dưới kính hiển vi, có thể thấy màn hình OLED nằm phía trên camera hồng ngoại không sử dụng cách sắp xếp điểm ảnh (pixel) đầy đủ như thông thường, mà thay vào đó, một số điểm ảnh được lược bỏ cách quãng để cho phép ánh sáng hồng ngoại xuyên qua màn hình.
Khu vực camera hồng ngoại ẩn phía dưới màn hình có điểm ảnh thưa hơn
Chụp cận hơn nữa để thấy rõ hơn cấu trúc điểm ảnh: bên trái là điểm ảnh ở chỗ đặt cụm camera hồng ngoài
Đồng thời, một bộ lọc truyền dẫn ánh sáng hồng ngoại cũng được bổ sung bên dưới lớp màn hình OLED này. Với thiết kế này, Apple đã có thể thu nhỏ hơn nữa kích thước của phần khuyết chứa Face ID mà vẫn đảm bảo tính năng này hoạt động ổn định.
 |  |  |
Ảnh zoom 10x, 20x và 40x vào các điểm ảnh ở khu vực đặt camera hồng ngoại ẩn dưới màn hình của iPhone 18 Pro/Max
Cấu trúc tản nhiệt cũng đã trải qua những thay đổi đáng kể.
Chip A20 Pro được đặt ở mặt ngoài của bo mạch chủ, còn bộ nhớ được chuyển từ dạng xếp chồng lên vi xử lý sang bố trí nằm cạnh nhau. Điều này giúp chip tiếp xúc trực tiếp hơn với tấm tản nhiệt buồng hơi (VC), qua đó cải thiện hiệu quả tản nhiệt.
Tản nhiệt buồng hơi của iPhone 18 Pro và 18 Pro Max
Tuy nhiên, trong quá trình "mổ xẻ" thiết bị, iFixit cũng phát hiện một vấn đề đáng chú ý.
iFixit đã tháo dỡ bốn chiếc iPhone 18 Pro trong nghiên cứu này, và ba trong số đó xuất hiện tình trạng nứt hoặc tách rời phần khung nhựa màu trắng bao quanh màn hình khi tiến hành tháo màn hình.
Vêt nứt phần khung nhựa bao quanh màn hình
Mặc dù màn hình vẫn hiển thị bình thường sau khi gặp sự cố này, nhưng do phần viền nhựa là một phần của cụm màn hình, nên nếu nó bị hư hại, thiết bị có thể không khớp hoàn toàn khi lắp lại và điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng chống nước tổng thể của máy.
Dù vậy, iFixit cũng nhấn mạnh rằng với mẫu thử nghiệm chỉ gồm bốn thiết bị, chưa đủ cơ sở để kết luận liệu đây có phải là vấn đề phổ biến trên dòng iPhone 18 Pro hay không.
Trong khi đó, tình trạng tương tự không xảy ra ở các trường hợp tháo dỡ khác, nên hiện chưa thể xác định liệu hiện tượng này liên quan đến độ bám dính của keo, phương pháp gia nhiệt khi tháo máy, kỹ thuật thao tác hay do chính vật liệu cấu thành.
Pin của iPhone 18 Pro và 18 Pro Max
Xét về cấu trúc sửa chữa, dòng iPhone 18 Pro vẫn yêu cầu tiếp cận các linh kiện bên trong từ phía màn hình, và việc sửa chữa hay thay thế hầu hết các bộ phận đều đòi hỏi phải tháo màn hình ra trước.
Mặc dù cổng USB-C có thiết kế độc lập, nhưng nếu cần thay thế, người thợ vẫn phải tháo dỡ một số linh kiện bên trong, khiến quy trình sửa chữa không hề đơn giản.
Dựa trên kết quả của quá trình tháo dỡ này, iFixit đã tạm thời chấm điểm khả năng sửa chữa của iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max là 7 trên 10.
Việc sử dụng ốc vít để cố định khay pin và thiết kế dạng mô-đun của cụm camera là những điểm tích cực. Tuy nhiên, rủi ro hư hại khi tháo màn hình cùng quy trình thay thế tương đối phức tạp đối với một số linh kiện đã ảnh hưởng đến trải nghiệm sửa chữa tổng thể.
