Quy trình sản xuất của Lego đặc biệt đến mức các công ty khác khó có thể sao chép được. Bí mật là gì??

[Phạm Thanh Bình]

Một viên gạch Lego được sản xuất ngày nay sẽ khớp hoàn hảo với một viên gạch được đúc năm 1958. Khả năng tương thích liền mạch này dựa trên độ chính xác ở cấp độ vi mô mà các đối thủ cạnh tranh đơn giản là không thể có được.

Bí quyết của sự nhất quán này nằm ở thứ mà công ty gọi là "lực ly hợp" - lượng ma sát chính xác cần thiết để giữ các mảnh ghép lại với nhau thật chặt trong khi vẫn cho phép trẻ em dễ dàng kéo chúng ra. Đạt được sự cân bằng này ở quy mô lớn đòi hỏi phải vượt qua một số rào cản trong sản xuất, điều này giúp các đối thủ cạnh tranh không thể làm được:

• Dung sai cực kỳ chính xác: Lego duy trì dung sai sản xuất chỉ 10 micromet (0,01 milimét). Để dễ hình dung, một sợi tóc người điển hình dày khoảng 70 micromet. Đạt được điều này đòi hỏi thiết bị đúc phải được hiệu chuẩn với độ chính xác hiển vi.
• Khuôn đúc độc quyền: Bất cứ ai cũng có thể mua máy ép nhựa, nhưng khuôn đúc của Lego là những kỳ công kỹ thuật. Mỗi khuôn có giá từ hàng chục đến hàng trăm nghìn đô la, được trang bị các cảm biến bên trong theo dõi sự thay đổi nhiệt độ và áp suất trong thời gian thực. Nếu nhựa nguội đi quá nhanh dù chỉ một phần nhỏ của giây, kích thước sẽ bị biến dạng và viên gạch sẽ tự động bị loại bỏ.
• Thành phần hóa học vật liệu: Từ năm 1963, vật liệu chính được sử dụng là nhựa ABS (acrylonitrile butadiene styrene). Tuy nhiên, công thức pha chế chính xác được giữ bí mật nghiêm ngặt. Nó được pha chế đặc biệt để đảm bảo các viên gạch duy trì được độ bền cấu trúc trong nhiều thập kỷ mà không bị giòn, co ngót hoặc mất màu sắc tươi sáng.
• Kiểm soát chất lượng không ngừng nghỉ: Mặc dù sản xuất hàng chục tỷ linh kiện mỗi năm, tỷ lệ lỗi vẫn ở mức thấp đáng kinh ngạc. Trong lịch sử, chỉ có khoảng 18 trên mỗi triệu linh kiện không đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của công ty.

Việc sao chép toàn bộ hệ sinh thái này đòi hỏi một khoản đầu tư vốn ban đầu vào máy móc chính xác, khuôn mẫu chuyên dụng và khoa học vật liệu, điều mà hầu hết các nhà sản xuất đều không thể đáp ứng được. Khi các công ty cạnh tranh cố gắng cắt giảm chi phí, họ buộc phải chấp nhận dung sai sản xuất lớn hơn. Điều này dẫn đến đặc điểm điển hình của một sản phẩm nhái: các mảnh ghép hoặc cứng đầu không chịu khớp với nhau hoặc đơn giản là bị vỡ vụn dưới trọng lượng của chính chúng.