ThanhDat
Intern Writer
Phân tích từ trang Sohu, đọc tham khảo cho vui.
Con đường xây dựng một quân đội hiện đại của Trung Quốc đang được đẩy nhanh trong những năm gần đây, qua đó tạo ra những tác động nhất định đến cán cân quân sự toàn cầu. Quá trình này phản ánh định hướng dài hạn của Bắc Kinh trong việc nâng cao năng lực quốc phòng và khả năng tự chủ về công nghệ quân sự.
Trong các bảng xếp hạng sức mạnh quân sự do những tổ chức quốc tế công bố, Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc thường xuyên nằm trong nhóm dẫn đầu. Theo Chỉ số Hỏa lực Toàn cầu năm 2025, Trung Quốc đứng thứ ba thế giới về sức mạnh quân sự tổng thể. Tuy nhiên, khi xem xét chi tiết các chỉ số thành phần, có thể thấy Trung Quốc đạt được tiến bộ rõ rệt ở một số lĩnh vực cụ thể, dù vẫn tồn tại khoảng cách nhất định so với các cường quốc quân sự hàng đầu.
Trong lĩnh vực hải quân, số lượng tàu chiến của Trung Quốc đã vượt mốc 370 chiếc trong vòng khoảng mười năm. Về mặt số lượng, quy mô này vượt Hải quân Mỹ, dù tổng lượng giãn nước và khả năng triển khai toàn cầu vẫn còn hạn chế. Tàu sân bay Phúc Kiến là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc được trang bị hệ thống máy phóng điện từ, một công nghệ hiện mới chỉ được một số ít quốc gia sử dụng. Ngoài ra, các tàu khu trục Type 055 với lượng giãn nước khoảng 10.000 tấn đã được đưa vào biên chế và được đánh giá là có mức độ hiện đại cao.
Năng lực đóng tàu cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của hải quân Trung Quốc. Dự kiến đến năm 2025, tổng trọng tải tàu chiến mới được tiếp nhận sẽ đạt khoảng 350.000 tấn, gần tương đương tổng trọng tải của toàn bộ hạm đội Hải quân Pháp đang hoạt động. Tuy vậy, xét về tổng lượng giãn nước, Hải quân Trung Quốc hiện chỉ bằng khoảng 40% so với Hải quân Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, trong ba tàu sân bay đang hoạt động, chỉ có Phúc Kiến được trang bị máy phóng điện từ, cho thấy mức độ hiện đại hóa chưa đồng đều.
Không quân Trung Quốc cũng ghi nhận những thay đổi đáng kể về cơ cấu lực lượng. Số lượng tiêm kích tàng hình J-20 đang hoạt động đã vượt quá 200 chiếc, cao hơn so với số lượng tiêm kích Su-57 của Nga. Trung Quốc hiện nằm trong nhóm ít quốc gia có khả năng tự phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm. Tổng số máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư và thứ năm đang tiến gần mốc 1.000 chiếc, chiếm hơn 70% tổng biên chế, phản ánh quá trình thay thế các dòng máy bay cũ bằng nền tảng hiện đại hơn.
Hệ thống tác chiến trên không được bổ sung bằng các máy bay chuyên dụng như máy bay cảnh báo sớm KJ-500 và máy bay tiếp nhiên liệu Y-20, góp phần nâng cao khả năng phối hợp và duy trì hoạt động trên không. Tuy nhiên, ở lĩnh vực máy bay ném bom chiến lược, Trung Quốc vẫn chủ yếu dựa vào dòng H-6, vốn thua kém Mỹ và Nga về tầm bay, tải trọng và khả năng xuyên phá. Việc thiếu số lượng lớn máy bay vận tải cỡ lớn và máy bay tiếp nhiên liệu cũng hạn chế khả năng triển khai lực lượng trên phạm vi toàn cầu.
Ở cấp độ chiến lược, Trung Quốc đang từng bước hoàn thiện hệ thống răn đe hạt nhân “tam giác”. Các thành phần chính bao gồm tên lửa đạn đạo liên lục địa Đông Phong-41 phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo Julang-3 phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom H-6N. Sự kết hợp này nhằm bảo đảm khả năng răn đe ở nhiều môi trường tác chiến khác nhau.
Những năng lực quân sự nêu trên được hỗ trợ bởi hệ thống công nghiệp quốc phòng tương đối hoàn chỉnh. Trung Quốc có khả năng tự nghiên cứu và sản xuất phần lớn các trang bị quân sự chủ lực, từ máy bay chiến đấu, tàu chiến cho đến tên lửa và vệ tinh. Mức độ tự chủ này giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, đồng thời tạo điều kiện duy trì quá trình hiện đại hóa trong dài hạn.
Việc đánh giá sức mạnh quân sự không chỉ dựa trên số lượng và chủng loại trang bị hiện có mà còn phải tính đến tiềm năng phát triển trong tương lai. Trung Quốc sở hữu hệ thống công nghiệp rộng và năng lực đổi mới công nghệ đáng kể, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử. Các công nghệ này đang từng bước được ứng dụng vào quân sự.
Theo các tuyên bố chính thức, chính sách quốc phòng của Trung Quốc mang tính phòng thủ, tập trung vào bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Việc tăng cường năng lực quân sự được Bắc Kinh lý giải là nhằm duy trì ổn định chiến lược trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu có nhiều biến động.
Xét tổng thể, thứ hạng “thứ ba thế giới” trong các bảng xếp hạng quân sự chỉ phản ánh một phần năng lực của Trung Quốc. Quá trình hiện đại hóa quân đội của nước này đang diễn ra theo lộ trình riêng, với những tiến bộ rõ rệt song song cùng các hạn chế vẫn còn tồn tại. (Sohu)
Con đường xây dựng một quân đội hiện đại của Trung Quốc đang được đẩy nhanh trong những năm gần đây, qua đó tạo ra những tác động nhất định đến cán cân quân sự toàn cầu. Quá trình này phản ánh định hướng dài hạn của Bắc Kinh trong việc nâng cao năng lực quốc phòng và khả năng tự chủ về công nghệ quân sự.
Trong các bảng xếp hạng sức mạnh quân sự do những tổ chức quốc tế công bố, Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc thường xuyên nằm trong nhóm dẫn đầu. Theo Chỉ số Hỏa lực Toàn cầu năm 2025, Trung Quốc đứng thứ ba thế giới về sức mạnh quân sự tổng thể. Tuy nhiên, khi xem xét chi tiết các chỉ số thành phần, có thể thấy Trung Quốc đạt được tiến bộ rõ rệt ở một số lĩnh vực cụ thể, dù vẫn tồn tại khoảng cách nhất định so với các cường quốc quân sự hàng đầu.
Hải quân và không quân trong tiến trình hiện đại hóa
Nhờ duy trì mức chi tiêu quốc phòng ổn định, quân đội Trung Quốc đã đạt được nhiều kết quả trong quá trình hiện đại hóa. Ngân sách quốc phòng năm 2024 đạt khoảng 1,69 nghìn tỷ nhân dân tệ, tương đương hơn 5.800 nghìn tỷ VNĐ. Con số này thấp hơn đáng kể so với Hoa Kỳ nhưng vẫn đứng thứ hai trên thế giới, tạo điều kiện cho việc đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm như hải quân và không quân.
Trong lĩnh vực hải quân, số lượng tàu chiến của Trung Quốc đã vượt mốc 370 chiếc trong vòng khoảng mười năm. Về mặt số lượng, quy mô này vượt Hải quân Mỹ, dù tổng lượng giãn nước và khả năng triển khai toàn cầu vẫn còn hạn chế. Tàu sân bay Phúc Kiến là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc được trang bị hệ thống máy phóng điện từ, một công nghệ hiện mới chỉ được một số ít quốc gia sử dụng. Ngoài ra, các tàu khu trục Type 055 với lượng giãn nước khoảng 10.000 tấn đã được đưa vào biên chế và được đánh giá là có mức độ hiện đại cao.
Năng lực đóng tàu cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của hải quân Trung Quốc. Dự kiến đến năm 2025, tổng trọng tải tàu chiến mới được tiếp nhận sẽ đạt khoảng 350.000 tấn, gần tương đương tổng trọng tải của toàn bộ hạm đội Hải quân Pháp đang hoạt động. Tuy vậy, xét về tổng lượng giãn nước, Hải quân Trung Quốc hiện chỉ bằng khoảng 40% so với Hải quân Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, trong ba tàu sân bay đang hoạt động, chỉ có Phúc Kiến được trang bị máy phóng điện từ, cho thấy mức độ hiện đại hóa chưa đồng đều.
Không quân Trung Quốc cũng ghi nhận những thay đổi đáng kể về cơ cấu lực lượng. Số lượng tiêm kích tàng hình J-20 đang hoạt động đã vượt quá 200 chiếc, cao hơn so với số lượng tiêm kích Su-57 của Nga. Trung Quốc hiện nằm trong nhóm ít quốc gia có khả năng tự phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm. Tổng số máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư và thứ năm đang tiến gần mốc 1.000 chiếc, chiếm hơn 70% tổng biên chế, phản ánh quá trình thay thế các dòng máy bay cũ bằng nền tảng hiện đại hơn.
Hệ thống tác chiến trên không được bổ sung bằng các máy bay chuyên dụng như máy bay cảnh báo sớm KJ-500 và máy bay tiếp nhiên liệu Y-20, góp phần nâng cao khả năng phối hợp và duy trì hoạt động trên không. Tuy nhiên, ở lĩnh vực máy bay ném bom chiến lược, Trung Quốc vẫn chủ yếu dựa vào dòng H-6, vốn thua kém Mỹ và Nga về tầm bay, tải trọng và khả năng xuyên phá. Việc thiếu số lượng lớn máy bay vận tải cỡ lớn và máy bay tiếp nhiên liệu cũng hạn chế khả năng triển khai lực lượng trên phạm vi toàn cầu.
Lực lượng tên lửa, răn đe hạt nhân và nền tảng công nghiệp quốc phòng
Lực lượng Tên lửa Trung Quốc được xem là một trong những thành phần phát triển nhanh trong cơ cấu quân đội. Tên lửa Đông Phong-17, một loại tên lửa đạn đạo lượn siêu thanh, đã được đưa vào triển khai, với khả năng gây khó khăn cho các hệ thống phòng không truyền thống. Qua nhiều năm xây dựng, lực lượng này đã hình thành hệ thống tác chiến kết hợp giữa vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, với các tầm bắn được bố trí liên thông.
Ở cấp độ chiến lược, Trung Quốc đang từng bước hoàn thiện hệ thống răn đe hạt nhân “tam giác”. Các thành phần chính bao gồm tên lửa đạn đạo liên lục địa Đông Phong-41 phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo Julang-3 phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom H-6N. Sự kết hợp này nhằm bảo đảm khả năng răn đe ở nhiều môi trường tác chiến khác nhau.
Những năng lực quân sự nêu trên được hỗ trợ bởi hệ thống công nghiệp quốc phòng tương đối hoàn chỉnh. Trung Quốc có khả năng tự nghiên cứu và sản xuất phần lớn các trang bị quân sự chủ lực, từ máy bay chiến đấu, tàu chiến cho đến tên lửa và vệ tinh. Mức độ tự chủ này giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, đồng thời tạo điều kiện duy trì quá trình hiện đại hóa trong dài hạn.
Việc đánh giá sức mạnh quân sự không chỉ dựa trên số lượng và chủng loại trang bị hiện có mà còn phải tính đến tiềm năng phát triển trong tương lai. Trung Quốc sở hữu hệ thống công nghiệp rộng và năng lực đổi mới công nghệ đáng kể, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử. Các công nghệ này đang từng bước được ứng dụng vào quân sự.
Theo các tuyên bố chính thức, chính sách quốc phòng của Trung Quốc mang tính phòng thủ, tập trung vào bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Việc tăng cường năng lực quân sự được Bắc Kinh lý giải là nhằm duy trì ổn định chiến lược trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu có nhiều biến động.
Xét tổng thể, thứ hạng “thứ ba thế giới” trong các bảng xếp hạng quân sự chỉ phản ánh một phần năng lực của Trung Quốc. Quá trình hiện đại hóa quân đội của nước này đang diễn ra theo lộ trình riêng, với những tiến bộ rõ rệt song song cùng các hạn chế vẫn còn tồn tại. (Sohu)
