Bui Nhat Minh
Intern Writer
Triển lãm hàng không Berlin tuần trước chứng kiến sự chú ý lớn đổ dồn vào một loại vũ khí đang được xem là tương lai của không chiến hiện đại: máy bay không người lái “wingman”. Đây là thế hệ UAV mới được thiết kế để bay song song và hỗ trợ trực tiếp cho các máy bay chiến đấu có người lái.
Sự phát triển của dòng máy bay này phản ánh rõ những bài học từ cuộc chiến ở Ukraine, nơi máy bay không người lái và chiến tranh điện tử đã chứng minh vai trò ngày càng quan trọng trên chiến trường.
Tại sự kiện, các tập đoàn quốc phòng lớn như Airbus, Boeing, Helsing và General Atomics đã trình diễn những thiết kế mới nhất nhằm thu hút sự quan tâm từ quân đội Đức và các đối tác quốc tế.
Khác với máy bay không người lái thông thường, chúng được tích hợp trí tuệ nhân tạo để có thể tự phối hợp theo mô hình “loyal wingman” tức là đóng vai trò như đồng đội trung thành, bay phía trước hoặc bên cạnh máy bay có người lái.
Theo giới chuyên gia, chiến tranh hiện đại không còn chỉ là đối đầu bằng hỏa lực. Việc gây nhiễu cảm biến, cắt đứt liên lạc hoặc làm mù hệ thống chỉ huy đôi khi còn quan trọng hơn cả một đòn tấn công trực diện.
Công ty Helsing cho biết các UAV tác chiến điện tử của họ được thiết kế để phối hợp theo bầy đàn tự động, vừa tấn công vừa gây nhiễu đối phương cùng lúc.
Trong khi đó, mẫu MQ-28 Ghost Bat của Boeing được giới thiệu như một máy bay phản lực không người lái có khả năng bay trước lực lượng chính, thu thập dữ liệu chiến trường và cung cấp thông tin thời gian thực cho phi công.
Đức và Pháp gần đây đã tạm gác kế hoạch phát triển tiêm kích chung trong chương trình Future Combat Air System, nhưng vẫn đang tìm cách cứu một phần dự án bằng cách tập trung vào UAV và hệ thống chia sẻ dữ liệu chiến đấu.
Hiện tại, phần lớn các dự án này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Boeing cho biết MQ-28 Ghost Bat có thể gia nhập Không quân Đức vào năm 2029. Trong khi đó, mẫu Airbus U760b Ravenstorm của Airbus dự kiến phải đến thập niên 2030 mới sẵn sàng.
Ngoài ra, mẫu YFQ-42A của General Atomics cũng đang được United States Air Force hỗ trợ phát triển nguyên mẫu.
Giới quan sát cho rằng trong tương lai gần, các UAV “wingman” có thể trở thành một phần không thể thiếu trong mọi chiến dịch không chiến, đóng vai trò như lớp bảo vệ, trinh sát và tấn công bổ trợ cho máy bay chiến đấu truyền thống.
Sự phát triển của dòng máy bay này phản ánh rõ những bài học từ cuộc chiến ở Ukraine, nơi máy bay không người lái và chiến tranh điện tử đã chứng minh vai trò ngày càng quan trọng trên chiến trường.
Tại sự kiện, các tập đoàn quốc phòng lớn như Airbus, Boeing, Helsing và General Atomics đã trình diễn những thiết kế mới nhất nhằm thu hút sự quan tâm từ quân đội Đức và các đối tác quốc tế.
Máy bay “wingman” hoạt động ra sao?
Những UAV này còn được gọi là máy bay chiến đấu cộng tác (CCA), có thể mang theo cảm biến, thiết bị gây nhiễu điện tử hoặc vũ khí để hỗ trợ máy bay chiến đấu trong nhiệm vụ.Khác với máy bay không người lái thông thường, chúng được tích hợp trí tuệ nhân tạo để có thể tự phối hợp theo mô hình “loyal wingman” tức là đóng vai trò như đồng đội trung thành, bay phía trước hoặc bên cạnh máy bay có người lái.
Theo giới chuyên gia, chiến tranh hiện đại không còn chỉ là đối đầu bằng hỏa lực. Việc gây nhiễu cảm biến, cắt đứt liên lạc hoặc làm mù hệ thống chỉ huy đôi khi còn quan trọng hơn cả một đòn tấn công trực diện.
Công ty Helsing cho biết các UAV tác chiến điện tử của họ được thiết kế để phối hợp theo bầy đàn tự động, vừa tấn công vừa gây nhiễu đối phương cùng lúc.
Trong khi đó, mẫu MQ-28 Ghost Bat của Boeing được giới thiệu như một máy bay phản lực không người lái có khả năng bay trước lực lượng chính, thu thập dữ liệu chiến trường và cung cấp thông tin thời gian thực cho phi công.
Châu Âu muốn giảm phụ thuộc vào Mỹ
Sự xuất hiện của những mẫu UAV “wingman” cũng diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang thúc đẩy xây dựng một nền công nghiệp quốc phòng độc lập hơn, giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.Đức và Pháp gần đây đã tạm gác kế hoạch phát triển tiêm kích chung trong chương trình Future Combat Air System, nhưng vẫn đang tìm cách cứu một phần dự án bằng cách tập trung vào UAV và hệ thống chia sẻ dữ liệu chiến đấu.
Hiện tại, phần lớn các dự án này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Boeing cho biết MQ-28 Ghost Bat có thể gia nhập Không quân Đức vào năm 2029. Trong khi đó, mẫu Airbus U760b Ravenstorm của Airbus dự kiến phải đến thập niên 2030 mới sẵn sàng.
Ngoài ra, mẫu YFQ-42A của General Atomics cũng đang được United States Air Force hỗ trợ phát triển nguyên mẫu.
Giới quan sát cho rằng trong tương lai gần, các UAV “wingman” có thể trở thành một phần không thể thiếu trong mọi chiến dịch không chiến, đóng vai trò như lớp bảo vệ, trinh sát và tấn công bổ trợ cho máy bay chiến đấu truyền thống.
